Andrzej Rzepliński o kryzysie nominacyjnym w TK

Profesor Andrzej Rzepliński był gościem Konrada Piaseckiego w programie „Piaskiem po oczach” na antenie TVN24. Sędzia TK wypowiedział się na temat panującego kryzysu wokół polskiego sądu konstytucyjnego.

Sprawdzone wypowiedzi

Andrzej Rzepliński

Najmłodszy stażem [sędzia TK] ma 3 lata, a większość ma 6, Ja mam 8 lat.

Manipulacja Pokaż uzasadnienie

Zgodnie z danymi umieszczonymi na stronie Trybunału Konstytucyjnego sędziowie rozpoczęli swoje kadencje w następujących terminach:

  • Prof. Leon Kieres – 23.07.2012
  • Prof. Andrzej Wróbel – 29.05.2011
  • Prof. Małgorzata Pyziak-Szafnicka – 05.01.2011
  • Prof. Marek Zubik – 03.12.2010
  • Prof. Piotr Tuleja – 03.12.2010
  • Stanisław Rymar – 03.12.2010
  • Prof. Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – 06.05.2010
  • Prof. Stanisław Biernat – 26.06.2008
  • Prof. Andrzej Rzepliński – 19.12.2007
  • Prof. Mirosław Granat – 27.04.2007
  • Prof. Teresa Liszcz – 08.12.2006
  • Prof. Zbigniew Cieślak – 02.12.2006

Rzeczywiście sędzią o najkrótszym 3-letnim stażu jest prof. Leon Kieres. Profesor Andrzej Rzepliński zakończy wkrótce 8 rok swojej pracy w Trybunale Konstytucyjnym. Jednak najwięcej sędziów może pochwalić się 5-letnim stażem w sądzie konstytucyjnym.

Andrzej Rzepliński

Zostałem wybrany przez Sejm 18 grudnia 2007 roku i tego dnia upływała kadencja mojego poprzednika prof. Ciemniewskiego, a urząd sędziego, mogłem rozpocząć wykonywanie tego urzędu 14 stycznia [2008 roku] kiedy prezydent Lech Kaczyński zorganizował akt ślubowania.

Prawda Pokaż uzasadnienie

W dniu 18 grudnia 2007 roku w trakcie 4. posiedzenia sejmu VI kadencji podjęto uchwałę w sprawie wyboru prof. Andrzeja Rzeplińskiego na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Następnie 14 stycznia 2008 roku odbyła się uroczystość zaprzysiężenia.

Andrzej Rzepliński

Trybunał Konstytucyjny na rozprawie 3 grudnia będzie rozstrzygał m.in. tę kwestię [zgodność ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym z Konstytucją]. Grupa posłów przedłożyła [wniosek] 7 listopada.

Manipulacja Pokaż uzasadnienie

Termin rozprawy faktycznie został wyznaczony na 3 grudnia 2015 roku, ale posłowie przedłożyli wniosek w dniu 17 listopada.

Andrzej Rzepliński

Prezes węgierskiego sądu [konstytucyjnego] został wybrany za czasów rządów socjal-liberalnych, został wybrany na prezesa za czasów rządów partii Fides.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Dr Barnabás Lenkovics został wybrany na sędziego węgierskiego Trybunału Konstytucyjnego w marcu 2007 roku, natomiast jego prezesem został wybrany w dniu 1 grudnia 2014 roku. W tym czasie na Węgrzech rządziła odpowiednio koalicja Węgierskiej Partii Socjalistycznej (MSZP) i Związku Wolnych Demokratów (SzDSz) w latach 2002-2008 oraz Fideszu i Chrześcijańsko-Demokratycznej Partii Ludowej (KDNP) od 2010 roku.  

Andrzej Rzepliński

W konstytucji [Węgier] uchwalonej przez partię Fides wydłużony został czas kadencji sędziego [sądu konstytucyjnego] z 9 do 12 lat i jest powiedziane, że parlament wybiera na prezesa sędziego do końca jego kadencji.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Obecnie sędziowie sądu konstytucyjnego na Węgrzech są wybierani na 12 lat i spośród nich parlament wybiera jednego sędziego na prezesa do końca kadencji na podstawie art. 24 ust. 8 konstytucji w rozdziale zatytułowanym “Państwo”. Według wcześniejszych regulacji sędziowie byli wybierani na 9 lat.

Andrzej Rzepliński

Trybunał Konstytucyjny Węgier nie może kontrolować przepisów dotyczących prawa finansowego, w tym zakresie został osłabiony.

Fałsz Pokaż uzasadnienie

Zmiany dotyczące Trybunału Konstytucyjnego Węgier podjęte w 2010 roku doprowadziły do ograniczeń w zakresie spraw okołobudżetowych. Nie uniemożliwiają one jednak orzekania o ich zgodności z konstytucją, a powodują jedynie brak możliwości doprowadzenia do ich unieważnienia, o ile nie łamią podstawowych praw człowieka.

Zgodnie z art. 37 ust. 4 węgierskiej konstytucji:

“Tak długo jak zadłużenie państwa jest wyższe niż połowa produktu krajowego brutto, Trybunał Konstytucyjny, w ramach uprawnień określonych w art. 24 ust. 2 pkt b)–e), może orzekać o zgodności ustaw dotyczących: centralnego budżetu państwa i jego wykonania, podatków państwowych, świadczeń socjalnych, opłat, ceł, centralnych decyzji określających podatki lokalne wyłącznie z zawartymi w Ustawie Zasadniczej: prawem do życia i ludzkiej godności, prawem do ochrony danych osobowych, prawem do wolności myśli, sumienia i wyznania oraz z prawami związanymi z obywatelstwem węgierskim; w przypadku stwierdzenia naruszenia wymienionych praw Trybunał Konstytucyjny może unieważnić powyższe ustawy. Trybunał Konstytucyjny, bez jakichkolwiek ograniczeń, może również unieważnić określone powyżej przedmiotowo ustawy, jeśli w trakcie ich uchwalania lub ogłaszania nie zostały spełnione wymogi przewidziane Ustawą Zasadniczą”.

Andrzej Rzepliński

W Kazachstanie żeby wyrzucić sędziów którzy się nie podobali Nazarbajewowi [prezydentowi Kazachstanu] nazwa sądu została zmieniona z sądu konstytucyjnego republiki na radę konstytucyjną republiki, to była podstawa do wyrzucenia całego składu.

Manipulacja Pokaż uzasadnienie

Wraz z wprowadzeniem nowej Konstytucji Kazachstanu w 1995 r. tamtejszy Sąd Konstytucyjny przekształcił się w Radę Konstytucyjną Republiki Kazachstanu, w której 3 na 7 członków bezpośrednio wybiera Prezydent Kazachstanu. Bez wątpienia taka zmiana była podyktowana umacniającą się w tym czasie rolą Prezydenta Republiki Kazachstanu, którą przypieczętowała właśnie nowa Konstytucja – tak argumentuje A. Bisztyga w Pozycja ustrojowa, organizacja i kompetencje Rady Konstytucyjnej Republiki Kazachstanu, Przegląd Prawa Konstytucyjnego, Nr 2 (18)/2014. Autor ten zwraca również uwagę, że Radę Konstytucyjną trudno wskazać jako kontynuatora działań Sądu Konstytucyjnego, gdyż brak związku i ciągłości między tymi organami. Podkreśla jednak, że jest możliwość upatrywania pewnych elementów wspólnych, chociażby w części zadań Rady Konstytucyjnej, chociaż są one realizowane na innych zasadach niż w Sądzie Konstytucyjnym.

Faktycznie nowi członkowie Rady Konstytucyjnej Republiki Kazachstanu pojawili się już na początku 1996 r. (1,2,3,4,5,6,7), jednak trzeba pamiętać, że zgodnie z uchwaloną Konstytucją – jak wyżej wskazano – z nominacji Prezydenta było jedynie 3 członków (w tym Przewodniczący), natomiast przekształceniu uległ cały konstytucyjny organ – a nie jedynie jego nazwa.

Andrzej Rzepliński

Trybunał [Konstytucyjny] orzeka tylko w zakresie zaskarżenia.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym, art. 50 ust. 1 tego aktu prawnego stanowi, że “Trybunał, orzekając, jest związany zakresem zaskarżenia wskazanym we wniosku, pytaniu prawnym lub skardze konstytucyjnej”.