Czy liczba przestępstw na tle nienawiści rasowej w Polsce wzrasta?

W programie „Poranna rozmowa” portalu wPolsce.pl 29 czerwca 2017 r. gościem był Mariusz Błaszczak. Minister spraw wewnętrznych i administracji w rządzie Beaty Szydło komentował politykę migracyjną Unii Europejskiej i wskazywał propozycje, które powinny być zastosowane dla rozwiązania problemu uchodźców. Wypowiadał się również na temat integracji kulturowej między Polakami, a obcokrajowcami i incydentów z nią związanych.

Sprawdzone wypowiedzi

Mariusz Błaszczak

Nie notujemy wzrostu przestępstw na tle nienawiści rasowej.

Manipulacja Ukryj uzasadnienie

Katalog przestępstw m.in. na tle nienawiści rasowej został zawarty w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137). Zgodnie z tym aktem prawnym oraz interpretacją Prokuratury Krajowej o sygnaturze PG IIKo2767/13 „Wyciąg ze sprawozdania dotyczącego spraw o przestępstwa popełnione z pobudek rasistowskich, antysemickich lub ksenofobicznych prowadzonych w 2016 roku w jednostkach organizacyjnych prokuratury” do kwalifikacji prawnych przestępstw popełnionych na tle nienawiści rasowej w ubiegłym roku można zaliczyć:

  • art. 256 § 1 Kodeksu karnego – propagowanie faszyzmu lub innego ustroju totalitarnego;
  • art. 257 – rasizm;
  • art. 119 § 1 – dyskryminacja (m.in. rasowa)
  • art.  288 § 1 – zniszczenie mienia ruchomego;
  • art. 256 § 1 – posiadanie w celu rozpowszechniania nośników symboliki faszystowskiej, komunistycznej lub innej totalitarnej;
  • art. 255 – nawoływanie do popełnienia przestępstwa;
  • art. 196 – obraza uczuć religijnych;
  • art. 194 – obraza wyznania;
  • art. 231 § 1 – nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza;
  • art. 158 § 1 – bójka i pobicie;
  • art. 216 § 1 i 2 – zniewaga;
  • art. 190 § 1 – groźba karalna.

Niejednokrotnie w sprawach występowały inne kwalifikacje, m.in. art. 136 § 3 kk, art. 137 § 1 kk, art. 189 § 1 kk, art. 262 § 1 kk, art. 280 § 1 kk – w kumulatywnej kwalifikacji z innymi artykułami, niewliczane do zestawienia. Z kolei w zestawieniu za 2015 r. odnotowano wszystkie kwalifikacje, stąd w konsekwencji suma spraw, uwzględniając wskazane kwalifikacje, była wyższa niż łączna liczba spraw. Dlatego też, porównując dane za 2015 rok oraz 2016 rok, uwzględnić należy powyższe uwagi dotyczące innej metodologii zbierania danych, bowiem nie można ich porównywać wprost i prowadzi to do popełniania błędów odnośnie podawania błędnej liczby przestępstw.

Błędy przy interpretacji zestawienia pojawiają się również w przypadku, kiedy uwzględnia się tylko jedną kwalifikację prawną do sprawdzenia, czy ogólna liczba przestępstw na tle nienawiści rasowej wzrosła, czy też spadła. Zgodnie z analizą, w stosunku do 2015 r. spadła chociażby liczba przestępstw kwalifikowanych jako czyn karalny z 257 Kodeksu karnego, z kolei wzrosła liczba przestępstw z 119 § 1 kk. Jednak dopiero suma wymienionych przestępstw popełnionych w 2016 r. pozwala ocenić w sposób obiektywny, czy liczba przestępstw na tle nienawiści rasowej zwiększyła się bądź zmniejszyła w stosunku do poprzedniego roku.

Wyciąg z pierwszego półrocza 2016 r. oraz wspomniane już zestawienie za 2016 r. podaje dane dotyczące łącznej liczby przestępstw w sposób poprawny:

  1. W latach 2000-2003 zarejestrowano w prokuraturach łącznie 35 postępowań;
  2. W 2004 r. zarejestrowano w prokuraturach 24 sprawy;
  3. W 2005 r. zarejestrowano w prokuraturach 29 nowych postępowań;
  4. W 2006 r. prowadzono 60 postępowań, w tym nowych 48 postępowań;
  5. W 2007 r. prowadzono 62 postępowania, w tym nowych spraw – 41;
  6. W 2008 r. zarejestrowano 123 postępowania, z czego 98 dotyczyło nowych zdarzeń;
  7. W 2009 r. prowadzono 166 postępowań, z czego 124 dotyczyły nowych zdarzeń;
  8. W 2010 r. prowadzono 182 postępowania, w tym 146 o nowe zdarzenia;
  9. W 2011 r. prowadzono 323 postępowania, w tym o nowe zdarzenia 272;
  10. W 2012 r. prowadzono 473 postępowania, w tym 362 o nowe zdarzenia;
  11. W 2013 r. prowadzono 835 postępowań, w tym 719 o nowe zdarzenia;
  12. W 2014 r. prowadzono 1365 postępowań, w tym 1062 były to nowe sprawy;
  13. W 2015 r. prowadzono 1548 postępowań, w tym 1169 były to nowe sprawy;
  14. W 2016 r. prowadzono 1631 postępowań, w tym 1314 były to nowe sprawy.

Wypowiedź Mariusza Błaszczaka uznajemy zatem za manipulację.

O ile w 2015 r., najczęściej podmiotem ataków były osoby pochodzenia
romskiego, następnie pochodzenia żydowskiego, osoby wyznania muzułmańskiego,
osoby, o czarnym kolorze skóry, osoby wyznania katolickiego, osoby pochodzenia
ukraińskiego, Syryjczycy i Polacy, to w 2016 r., najczęściej podmiotem ataków
były osoby wyznania muzułmańskiego, następnie pochodzenia żydowskiego,
osoby pochodzenia romskiego, osoby o czarnym kolorze skóry, Ukraińcy, Polacy,
osoby wyznania katolickiego i Syryjczycy.
Prawie dwukrotnie wzrosła liczba spraw, w których podmiotem działania
sprawcy były osoby wyznania muzułmańskiego (z 192, tj. 12,4 %, do 362, tj. ok.
22 % ogółu spraw), przy czym zdecydowana większość spraw została
zarejestrowana w I półroczu 2016 r.

Share The Facts
Mariusz Błaszczak
Minister spraw wewnętrznych i administracji


Nie notujemy wzrostu przestępstw na tle nienawiści rasowej.