Debata TOK FM w Lublinie

W dniu 8 października 2015 roku na Wydziale Politologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie odbyła się debata kandydatów na posłów do Sejmu RP organizowana przez radio TOK FM w ramach akcji „Usłysz Swojego Posła”.

Dyskutowali:

  • Marta Wcisło (Platforma Obywatelska)
  • Tomasz Warzocha (Razem)
  • Michał Rozpendowski (KORWiN)
  • Artur Soboń (Prawo i Sprawiedliwość)
  • Janusz Palikot (Zjednoczona Lewica)

Do tematów debaty należała kwestia finansowania lekcji religii w szkołach z budżetu państwa oraz urlopów rodzicielskich. Następnie politycy odpowiadali na pytania publiczności. Zapraszamy do zapoznania się z naszą analizą.

Sprawdzone wypowiedzi

Janusz Palikot

Przewodniczący Trybunału Konstytucyjnego prof. Andrzej Rzepliński jak wiemy dostał w swoim czasie nagrodę “zasłużony człowiek Kościoła”.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Prezes Trybunału Konstytucyjnego prof. Andrzej Rzepliński otrzymał 23.01.2015 r. krzyż Pro Exxlesia et Pontifice (Dla Kościoła i Papieża). Przyznawany jest w dowód uznania dla zaangażowania w pracę na rzecz Kościoła.

Janusz Palikot

Według diagnozy społecznej prof. Czapińskiego są inne zupełnie powody dla których dzisiaj Polacy i Polki nie decydują na drugie, czy trzecie dziecko. Po pierwsze to jest czas otwarcia żłobków i przedszkoli (…) i dwa, to jest praca w szkole, którą trzeba odrabiać w domu, zadawanie pracy do domu dzieciom powoduje, że z tych obciążeń według 65 tysięcy rodzin przebadanych w tym raporcie, a więc ogromna skala, to są główne powody dla których oni się nie decydują na kolejne dzieci, a więc nie powody religijne, nie to czy ktoś jest w związku małżeńskim, czy w związku partnerskim, nawet nie to ile zarabiają tylko to, jak zorganizowane jest życie dzieci w szkołach, przedszkolach i w żłobkach.

Manipulacja Ukryj uzasadnienie

Z raportu Diagnoza społeczna 2013. Warunki i jakość życia Polaków pod red. Janusza Czapińskiego oraz Tomasza Panka wynika, że w jego ostatniej edycji przebadanych zostało: 12.370,00 gospodarstw domowych z 36778 członkami i indywidualnie 26.246,00 członków tych gospodarstw w wieku 16 lat i więcej. To w sumie daje sumę 63.024,00 przebadanych osób. Janusz Palikot mówił o 65 tysiącach przebadanych rodzin, a tych było 12 tys. (gospodarstw domowych). Wypowiedź w tym sensie można uznać za manipulację, ponieważ liczba wszystkich przebadanych nie jest tym samym, co liczba gospodarstw domowych, które brały udział w tymże badaniu.

Jeśli chodzi o powody dla których pary nie decydują się na kolejne dziecko to badanie wskazuje, że  głównym problemem są dla nich trudne warunki bytowe oraz niepewna przyszłość. Na żłobki i przedszkola wskazuje tylko kilka procent badanych. Natomiast o pracy z dzieckiem w ramach edukacji szkolnej nie ma w ogóle mowy.

czapiński.jpg

Marta Wcisło

Do 1961 roku religia była w szkołach i była finansowana przez budżet [państwa]. Od 1992 roku wróciła do szkół religia i jest finansowana z budżetu państwa.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Zgodnie z artykułem 2 ustawy o rozwoju systemu oświaty i wychowania z 1961 roku, szkoły i inne placówki oświatowo-wychowawcze zostały w czasach PRL instytucjami świeckimi, a całokształt nauczania i wychowania miał wyłącznie charakter świecki. Obecnie w myśl artykułu 2 ust. 1 ustawy o systemie oświaty z 1991 roku: “Publiczne przedszkola, szkoły podstawowe i gimnazja organizują naukę religii na życzenie rodziców, publiczne szkoły ponadgimnazjalne na życzenie bądź rodziców, bądź samych uczniów; po osiągnięciu pełnoletności o pobieraniu nauki religii decydują uczniowie.”

Janusz Palikot

Na finansowanie lekcji religii państwo wydaje około 1 mld 600 mln zł rocznie.

Fałsz Ukryj uzasadnienie

We wrześniu 2010 roku poseł Jan Widacki złożył interpelację do Ministra Edukacji Narodowej w której pada pytanie o “roczny koszt ponoszony przez budżet państwa z tytułu zatrudnienia wszystkich nauczycieli religii, w tym rzymskokatolickiej”. W odpowiedzi możemy dowiedzieć się, że koszty wynagrodzeń wypłacanych nauczycielom religii zatrudnionym w szkołach i placówkach systemu oświaty, zostały oszacowane na rok szkolny 2009/2010 na kwotę 1 mld 132 mln zł.

W archiwach portalu natemat.pl czytamy, że w 2014 roku Artur Dębski (wtedy poseł Twojego Ruchu, dzisiaj PSL) publikuje na swojej stronie – niedostępne już dzisiaj zestawienie z którego wynika, że w 2013 roku pensje katechetów wyniosły 1 mld 364 mln zł.

Według portalu money.pl ponad 1 mld 600 mln zł kosztowały w 2010 roku łącznie nauczanie lekcji religii oraz dotacje na uczelnie, szkoły i przedszkola prowadzone przez kościół. Z kolei inicjatorzy akcji “Świecka Szkoła” twierdzą, że obecnie koszty związane z prowadzeniem lekcji religii to 1 mld 400 mln zł. Są to jednak kwoty szacunkowe i niepotwierdzone oficjalnie, w związku z czym wypowiedź uznajemy za fałszywą.

Janusz Palikot

Około 600 tysięcy dzieci jest niedożywionych w szkołach.

Nieweryfikowalne Ukryj uzasadnienie

Jednoznaczna ocena tego zagadnienia jest trudna ze względu na dużą skalę rozróżnienia pojęć “niedożywienie”, “cierpieć głód”, “niedojadanie” oraz już konkretnie niedożywienie dzieci w środowisku szkolnym. O problemach metodologicznych pisano m.in. na łamach portalu NaTemat.

Rozbieżne dane podawane są więc w różnych raportach. Polska Fundacja Pomocy Dzieciom “Maciuś” dysponowała danymi, które zakreślały problem na 800 tys. niedożywionych dzieci w Polsce. Polska Akcja Humanitarna podawała, że w roku 2010 problem niedożywienia dotykał 130 tys. dzieci. Firma Danone prowadząca wraz z Federacją Polskich Banków Żywności akcję “Podziel się posiłkiem”, opierając się na badaniach firmy MillwardBrown z 2013 r. podawała, że problem niedożywienia dzieci w szkołach podstawowych wynosi 7,4%, w 40% klas szkół podstawowych co najmniej jedno dziecko cierpi z powodu niedożywienia, co składa się na 130 tys. dzieci, których codziennie dotyka ten problem.

Skala oraz metodologia jest więc różna, co nie pozwala nam na jednoznaczną ocenę wypowiedzi.

Janusz Palikot

Najważniejszą sprawą w Polsce jest dzisiaj skandalicznie niski poziom wynagrodzenia Polaków. Polacy zarabiają najmniej w Unii Europejskiej, [jesteśmy] jednym z krajów o najmniejszych dochodach.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Uznajemy, że Janusz Palikot w drugiej części tej wypowiedzi precyzuje swój pogląd na temat wynagrodzeń Polaków, które nie są najmniejsze, a jedne z najmniejszych w Unii Europejskiej.

Rzeczywiście Polska zalicza się do krajów, w których dochody należą do niskich. Biorąc pod uwagę roczne zarobki netto w krajach UE w 2014 roku, przykładowo średnie zarobki samotnej osoby nieposiadającej dzieci, poziom w Polsce jest szóstym najniższym w UE, po odpowiednio – Bułgarii, Rumunii, Litwie, Węgrzech i Łotwie. Podobnie – jako szóste najniższe oraz w stosunku do wymienionych krajów kształtują się zarobki małżeństw posiadających podwójny dochód oraz dwójkę dzieci.

Natomiast, biorąc pod uwagę odsetek osób o niskich dochodach Polska znajduje się na czwartym miejscu, po odpowiednio Łotwie, Litwie i Rumunii.

Janusz Palikot

Jeżeli dzisiaj rolnik zarabia na litrze cydru pięć razy tyle co na kilogramie jabłek (…).

Nieweryfikowalne Ukryj uzasadnienie

Trudno jest porównywać zyski osiągnięte z hurtowej sprzedaży jabłek do zysków z produkcji cydru. Cydr jest przeważnie robiony ze specjalnego gatunku jabłek, których cena różni się od jabłek dostępnych w hurtowniach. Trzeba też wziąć pod uwagę mnogość kosztów od przetworzenia, opakowania i magazynowania do dystrybucji. Dlatego niemożliwe jest stwierdzenie wprost ile więcej zarobiłby rolnik na produkcji cydru niż na sprzedaży jabłek.

Być może byłemu posłowi chodziło o porównanie ceny jabłek do ceny cydru, gdzie relacja pomiędzy cenami tych dwóch produktów jest zbliżona do tej przedstawionej przez Palikota. Detaliczna cena kilograma jabłek waha się od 1.3 zł do 3.9 zł, a za litr cydru trzeba zapłacić przynajmniej 8 złotych.

Janusz Palikot

W kraju [Polsce], który produkuje największą liczbę jabłek w Europie i trzecią na świecie (…).

Prawda Ukryj uzasadnienie

Zgodnie z danymi Eurostatu w 2014 roku Polska była największym producentem jabłek w Unii Europejskiej i Europie z wynikiem 3195 tys. ton. Na drugiej pozycji znalazła się Turcja (2480 tys. ton), a na trzeciej Włochy (2474 tys. ton).

Biorąc powyższe pod uwagę, w światowej produkcji jabłek (gdzie UE znajduje się na 3. pozycji) Polska zajmuje trzecie miejsce.

Artur Soboń

Jesteśmy w sytuacji takiej kiedy wydając pieniądze z polskiego budżetu państwa tworzymy miejsca pracy we Francji, a nie w Polsce kupując śmigłowiec [dla wojska] droższy (…) produkowany poza Polską.

Manipulacja Ukryj uzasadnienie

Według oficjalnych komunikatów Ministerstwa Obrony Narodowej wybrano kontrakt z francuską firmą Airbus Helicopters na dostawę 50 śmigłowców typu H225M Caracal, odrzucając jednocześnie pozostałe oferty firm związanych z zakładami w Świdniku i Mielcu, z powodu wymogów formalnych.

Nieprawdą jest jakoby sprzęt ten miał być produkowany za granicą. Według ustaleń zwycięzca przetargu zobowiązał się do stworzenia w Polsce 1250 miejsc pracy związanych z produkcją Caracala dla polskiej armii.

Odnosząc się do twierdzenia o cenie trzeba przyznać, że śmigłowiec zamówiony dla polskiej armii rzeczywiście był najdroższym spośród 3 modeli przedstawionych w przetargu. Szacuje się że koszt jednej sztuki wynosi około 24.5 mln dolarów, gdy pozostałe modele były tańsze. Śmigłowiec AW149 jest wart około 13 mln dolarów, a Black Hawk S-70i wycenia się na 11.5 mln dolarów.

Janusz Palikot

Lubelszczyzna jest drugim co do wielkości producentem jabłek w Polsce.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego (Produkcja upraw rolnych i ogrodniczych w 2014 r.) w województwie lubelskim zebrano 4 921 899 decyton jabłek, co stanowi drugi wynik w kraju po województwie mazowieckim (14 460 063 decyton).

jabłka.png

Marta Wcisło

Chociaż bezrobocie mamy poniżej 10 procent.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Na podstawie danych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, we wrześniu 2015 r. bezrobocie wynosiło 9.9%.

Marta Wcisło

Dzisiaj przyspieszoną amortyzację mamy np. na sprzęt komputerowy i niektóre pojazdy.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Przyspieszona amortyzacja jest odmianą metody liniowej dokonywania odpisów amortyzacyjnych przy podatku dochodowym. Metoda ta stosowana jest m.in dla:

  • Maszyn, urządzeń i środków transportu, z wyjątkiem morskiego taboru pływającego, używanych bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych albo wymagających szczególnej sprawności technicznej,

  • Dla maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 4 (Maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania), 5 (Maszyny, urządzenia i aparaty specjalistyczne), 6 (Urządzenia techniczne) i 8 (Narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie, gdzie indziej niesklasyfikowane) Klasyfikacji Środków Trwałych, poddanych szybkiemu postępowi technicznemu.

Michał Rozpendowski

Tych urzędników [Urzędów Skarbowych] moglibyśmy wykorzystać chociażby do zwalczania karuzeli VAT na której w zeszłym roku [2014] straciliśmy od 40 do 50 mld zł.

Manipulacja Ukryj uzasadnienie

Tak zwana „karuzela VAT” wg. akcji “Nie daj się zrobić w słupa!” prowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej oraz Ministerstwo Finansów jest jednym z rodzajów oszustw podatkowych. Polega na zawieraniu przez firmy pozornych transakcji w celu wyłudzenia podatku od towarów i usług lub uniknięcia opodatkowania.

Według raportu “Wyłudzenia VAT – luka podatkowa w 2014 roku i prognoza na 2015” przeprowadzonego przez PwC szacowana luka w podatku VAT za rok 2015 może wynieść nawet 53 mld zł, natomiast w roku 2014 wyniosła 41 mld zł. Jednakże, choć sam raport wymienia tzw. „karuzele VAT” jako jedne z przyczyn luki podatkowej, na wspomnianą sumę składają się różnego rodzaju inne oszustwa podatkowe związane z podatkiem od towarów i usług.

Stąd wypowiedź pozostaje jedynie częściowo prawdziwa, gdyż jednoznaczne określenie, że na całą sumę składają się jedynie przestępstwa z tzw. „karuzeli VAT” nie jest prawdziwe.

Marta Wcisło

W Niemczech 40% mieszkańców posiada tytuł własności do własnych mieszkań, pozostali korzystają z wynajmów.

Fałsz Ukryj uzasadnienie

Zgodnie z danymi niemieckiego Federalnego Urzędu Statystycznego uzyskanymi podczas spisu powszechnego w 2011 roku, 45% gospodarstw domowych mieszkało we własnym domu. Według najnowszych statystyk Eurostatu w 2013 roku było to 52,6%. Natomiast w pracy “The Great Mortgaging: Housing Finance, Crises, and Business Cycles” wskaźnik w 2010 roku wynosił 45%. W związku z tym wypowiedź uznajemy za fałszywą, podana liczba wykracza poza uznawany przez nas margines błędu.

Michał Rozpendowski

Obecnie najniższa krajowa brutto to jest niespełna 1800 złotych. Po stronie pracodawcy łącznie to jest około 2100 [zł], na rękę netto dostajemy niecałe 1300 [zł].

Prawda Ukryj uzasadnienie

Najniższa krajowa pensja brutto od 1 stycznia 2015 roku wynosi 1750 zł, ale netto pracownik dostaje 1286,16zł.  Koszt zatrudnienia pracownika za pensję minimalną to łącznie 2112,96zł.

Tomasz Warzocha

W tym momencie na mieszkanie socjalne w Lublinie czeka się ponad trzy lata.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Nie znaleźliśmy wiarygodnej informacji, która potwierdziłaby jaki jest czas oczekiwania na przyznanie mieszkania socjalnego w Lublinie.

W celu weryfikacji tej wypowiedzi skierowaliśmy do Wydziału Spraw Mieszkaniowych Urzędu Miasta Lublin wniosek o dostęp do informacji publicznej w tym zakresie.

Zgodnie z otrzymanym pismem w dniu 16.11.2015 r. średni czas oczekiwania na realizację spraw osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową na ogólnie obowiązujących zasadach jest okresem wieloletnim wynoszącym średnio około 7 lat.

Całe pismo dostępne tutaj: WSM UM Lublin

Tomasz Warzocha

W Lublinie przez cztery lata funkcjonował program oddłużeniowy. Skorzystało z niego 12 osób.

Fałsz Ukryj uzasadnienie

Nie znaleźliśmy wiarygodnej informacji, która potwierdziłaby ile osób skorzystało z programu oddłużeniowego w Lublinie.

Według informacji podawanej przez Gazetę Wyborczą, w ciągu czterech lat z programu oddłużeniowego realizowanego przez Zarząd Nieruchomości Komunalnych w Lublinie skorzystało 12 osób.

W celu weryfikacji tej informacji i samej wypowiedzi skierowaliśmy do Zarządu Nieruchomości Komunalnych wniosek o dostęp do informacji publicznej w tym zakresie.

Zgodnie z otrzymanym pismem w dniu 21.10.2015 r. z programu oddłużeniowego działającego od 2011 r. skorzystały 53 osoby.

Całe pismo tutaj: ZNK Lublin

Tomasz Warzocha

Jeżeli popatrzymy na przykład Kielc, tam 300 osób w ciągu jednego roku skorzystało z takiego programu [oddłużeniowego].

Fałsz Ukryj uzasadnienie

W celu weryfikacji tej wypowiedzi skierowaliśmy do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Kielcach wniosek o dostęp do informacji publicznej w tym zakresie.

Z otrzymanej odpowiedzi wynika, że programem zostały objęte 452 osoby, z czego na dzień 20.10.2015 r. uczestniczą w nim 374 osoby.

Cała odpowiedź tutaj: Program oddłużeniowy

Marta Wcisło

W Polsce zadeklarowanych katolików mamy ponad 92 procent.

Fałsz Ukryj uzasadnienie

W 2014 roku katolicyzm deklarowało 33.494.741,00 Polaków (Mały rocznik statystyczny Polski). Na dzień 31 grudnia 2014 r. w Polsce było 38 478,602,00 mieszkańców, co oznacza że za katolików uważało się około 87%. Natomiast według badań CBOS z 2014 roku za katolików uznało się 89,3% badanych. Żaden z wyników nie przekracza 92% dlatego wypowiedź należy uznać za fałszywą.

Michał Rozpendowski

Podniesienie akcyzy na wódkę ogólnie spowodowało kilkunasto, kilkudzisięcio milionowy spadek wpływów do budżetu państwa.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Od 1 stycznia 2014 obowiązuje wyższa akcyza na alkohole etylowe i wynosi ona obecnie 5704 zł od hektolitra alkoholu etylowego 100% vol. zawartego w gotowym wyrobie. Do 31 grudnia 2013 wynosiła ona 4960 zł, czyli wzrosła o 15%.

W Biuletynie Statystycznym Służby Celnej I-IV kwartał 2014 w tabeli I.5.1 i I.5.2 możemy znaleźć informację, że dochody z podatku akcyzowego od wyrobów spirytusowych przez cały 2014 rok są mniejsze o 544.7 mln zł w porównaniu z rokiem 2013 (wyniosły one 6 mld 614,1 mln w 2014 r., a w 2013 r. 7 mld 158,8 mln).

Michał Rozpendowski

Świetnym przykładem jest tutaj Rumunia, która obniżyła zdecydowanie VAT, nawet o kilkanaście procent, dzięki czemu z dnia na dzień zmniejszyło się także i bezrobocie.

Manipulacja Ukryj uzasadnienie

Pod koniec maja 2015 roku władze Rumunii obniżyły podatek VAT na artykuły żywnościowe i napoje bezalkoholowe z 24 % do 9%, jednak jak mówi lider lubelskiej listy partii KORWIN, nie przyczyniło się do spadku bezrobocia z dnia na dzień.

Według danych Eurostatu od marca do sierpnia (najnowsze dane) stopa bezrobocia nie uległa zmianie i wynosi 6,8%. Natomiast zgodnie z danymi rumuńskiego Narodowego Instytutu Statystyki bezrobocie od maja do lipca spadło zaledwie o 0,3%.

Michał Rozpendowski

Obecnie mamy do czynienia z ludźmi, którzy wydają 300 mln zł na projekt elektrowni atomowej, z której się ostatecznie wycofują.

Fałsz Ukryj uzasadnienie

W dniu 17 września 2015 r. sekretarz stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa Wojciech Kowalczyk  odpowiadając na interpelacje posła Przemysława Czarneckiego podał do wiadomości, że na rozwój projektu budowy elektrowni jądrowej w Polsce w latach 2009-2014 spółka PGE EJ1 wydała 182 mln zł. Jednocześnie w odpowiedzi na interpelacje zaznaczono, że szacowane wydatki do 2019 wyniosą 1 mld złotych. Koszty zostaną rozłożone pomiędzy udziałowców proporcjonalnie do posiadanego udziało: 700 mln PGE, natomiast pozostałe 300 mln Tauron, Enea oraz KGHM.

Podejrzenie, że rząd zamierza wycofać się z projektu budowy elektrowni atomowej pojawiło się po wypowiedzi premier Ewy Kopacz z 4.10.2015, która stwierdziła: „W przeciwieństwie do moich oponentów politycznych ja nie mam w tyle głowy po cichu budowania elektrowni atomowych”. Podkreśliła również konieczność skoncentrowania się na węglu. Jednak dzień później na antenie telewizji TVN 24 wicepremier i minister gospodarki Janusz Piechociński zapewniał jednak, że nie mowy o rezygnacji z programu energetyki jądrowej. Nie została podjęta w tym zakresie żadna decyzja.

 

 

Michał Rozpendowski

To pan poseł Przemysław Wipler był jednym z pomysłodawców i wykonawców projektu [ustawy] mającego na celu zderegulować niektóre zawody.

Manipulacja Ukryj uzasadnienie

Można zgodzić się ze stwierdzeniem, że Przemysław Wipler był pomysłodawcą projektu związanego z deregulacją niektórych zawodów, ze względu na to, że jest on jednym z głównych autorów raportu Fundacji Republikańskiej „Zawody regulowane. Aktualny stan prawny i propozycje zmian” z września 2011 roku. Jednakże same projekty ustaw o zmianach ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów były projektami rządowymi, a jego wnioskodawcami był Minister Sprawiedliwości. Poseł Przemysław Wipler brał udział w posiedzeniach komisji nadzwyczajnej do spraw związanych z ograniczeniem biurokracji, która zajmowała się tymi projektami i zgłaszał do nich swoje poprawki, ale część wypowiedzi określająca Przemysława Wiplera jako wykonawcę projektu nie jest prawdziwa i na tej podstawie należy uznać wypowiedź za manipulację.