Factcheck Energetyka

W kolejnym #FactcheckEnergetyka sprawdzamy wypowiedzi byłego wicepremiera Waldemara Pawlaka z wywiadu dla portalu Onet, ministra energii Litwy Žygimantasa Vaičiunasa z wywiadu udzielonego Dziennikowi Gazecie Prawnej, prezesa Dolnośląskiego Instytutu Studiów Energetycznych Marcina Sienkiewicza z wywiadu dla Biznes Alert, posła Jerzego Meysztowicza oraz Bogusława Sonika z wywiadów udzielonych Instytutowi Polityk Publicznych.

Materiał powstał w ramach projektu Polska transformacja energetyczna. Przedsięwzięcie realizowane przez Instytut Polityk Publicznych i Fundację Wspierania Inicjatyw Studentów i Absolwentów. Projekt dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.

Sprawdzone wypowiedzi

Waldemar Pawlak

Pod koniec roku negocjowano wtedy przedłużenie kończącego się kontraktu z RosUkrEnergo. Rząd PiS nie tylko przedłużył kontrakt z tą spółką, ale dał się ograć, zgadzając się na podwyższenie ceny gazu o 10 proc. Zgodę wyraził ówczesny minister skarbu Wojciech Jasiński. W nagrodę jest dziś prezesem PKN Orlen.

Prawda Ukryj uzasadnienie

17 listopada 2006 r. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA, w którym 71% akcji ma Skarb Państwa, podpisało umowę o sprzedaży gazu z RosUkrEnergo. Wraz z umową podpisany został także aneks do Kontraktu Jamalskiego z dnia 25 września 1996, który zmieniał formę ustalanie ceny zakupu gazu, w wyniku czego cena za 1000 m3 gazu wzrosła średnio o 10%.

W czasie negocjacji i podpisania umowy Ministrem Skarbu Państwa był Wojciech Jasiński, który w 2015 r. powołany został na prezesa PKN Orlen.

Share The Facts
Waldemar Pawlak
były wicepremier


Pod koniec roku negocjowano wtedy przedłużenie kończącego się kontraktu z RosUkrEnergo. Rząd PiS nie tylko przedłużył kontrakt z tą spółką, ale dał się ograć, zgadzając się na podwyższenie ceny gazu o 10 proc. Zgodę wyraził ówczesny minister skarbu Wojciech Jasiński. W nagrodę jest dziś prezesem PKN Orlen.

 

Waldemar Pawlak

W styczniu 2014 uruchomiliśmy realny rewers, czyli możliwość pompowania gazu nie ze Wschodu na Zachód tylko odwrotnie: z Europy Zachodniej do Polski.

Manipulacja Ukryj uzasadnienie

5 lutego 2014 Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. poinformował, iż po zakończeniu rozbudowy stacji pomiarowej Mallnow, od 1 kwietnia 2014 r. możliwe będzie rozpoczęcie świadczenia usługa przesyłania rewersowego na zasadach ciągłych z Niemiec do Polski (tj. z niemieckiego obszaru rynku GASPOOL do Systemu Gazociągów Tranzytowych w Polsce).

1 kwietnia GAZ-SYSTEM S.A. rozpoczął świadczenie usługi przesyłania zwrotnego na zasadach ciągłych na gazociągu jamalskim. W dniu 1 kwietnia 2014 r. niemiecki operator GASCADE Gastransport GmbH oddał do użytkowania rozbudowaną stację w Mallnow na granicy polsko-niemieckiej. Rozbudowa stacji Mallnow odbywała się na podstawie umowy pomiędzy GAZ-SYSTEM S.A. a GASCADE, podpisanej w listopadzie 2012 roku. W ramach usługi przesyłania zwrotnego na zasadach ciągłych udostępniona została techniczna możliwość importu do Polski w ilości do 2,3 mld m3 rocznie (ok. 263 000 m3/h) od 1 kwietnia 2014 r. W sytuacji awaryjnej (w przypadku wstrzymania dostaw ze Wschodu do Niemiec)  możliwy będzie odbiór do 620 000 m3/h (co w skali roku odpowiada ok. 5,5 mld m3).

Z uwagi na fakt, iż uruchomienie rewersu nastąpiło w kwietniu, nie zaś styczniu 2014 r., jak twierdzi W. Pawlak, uznajemy wypowiedź za manipulację.

Share The Facts
Waldemar Pawlak
były wicepremier


W styczniu 2014 uruchomiliśmy realny rewers, czyli możliwość pompowania gazu nie ze Wschodu na Zachód tylko odwrotnie: z Europy Zachodniej do Polski.

 

Waldemar Pawlak

Gazociąg jamalski ma przepustowość 30 mld m3.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Zgodnie z informacjami zamieszczonymi na stronie EuRoPol GAZ S.A., właściciela polskiego odcinka gazociągu tranzytowego Jamał – Europa, obecna przepustowość wynosi 32,96 mld m3/rok (m3 przy ciśnieniu 1,01325 bar i temperaturze 20ºC). Przyjmując zaokrąglenie za dopuszczalne w marginesie błędu, uznajemy wypowiedź za prawdziwą.

Share The Facts
Waldemar Pawlak
były wicepremier


Gazociąg jamalski ma przepustowość 30 mld m3.

Žygimantas Vaičiunas

Jesteśmy głównym importerem netto energii elektrycznej w UE.

Fałsz Ukryj uzasadnienie

Według danych Eurostatu, w 2015 roku Litwa zajmowała drugie miejsce w Unii Europejskiej pod względem importu netto energii elektrycznej importując 77% swojego zapotrzebowania na energię. Liderem pod tym względem okazał się Luksemburg, który 90% swojej konsumpcji energii elektrycznej pokrywał z importowanych źródeł.

Share The Facts
Žygimantas Vaičiunas
minister energii Litwy


Jesteśmy głównym importerem netto energii elektrycznej w UE.

Žygimantas Vaičiunas

Dziś udział krajowych odnawialnych źródeł energii (OZE) w produkcji prądu to 26 proc.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Według oficjalnego portalu statystycznego Litwy, udział krajowych odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym w 2016 r. wynosił 27,9%. Przyjmując zaokrąglenie za dopuszczalne w marginesie błędu, uznajemy wypowiedź za prawdziwą.

Share The Facts
Žygimantas Vaičiunas
minister energii Litwy


Dziś udział krajowych odnawialnych źródeł energii (OZE) w produkcji prądu to 26 proc.

Marcin Sienkiewicz

Sam Baltic Pipe ma kosztować 1,7 mld euro.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Według szacunków duńskiego operatora Energinet, całkowity koszt budowy gazociągu Baltic Pipe łączącego Polskę z Danią, wyniesie od 12 do 16 mld koron duńskich (czyli około 1,6 – 2,1 mld euro). W związku z szacunkowym kontekstem wypowiedzi, uznajemy ją za prawdziwą.

Share The Facts
Marcin Sienkiewicz
prezes Dolnośląskiego Instytutu Studiów Energetycznych


Sam Baltic Pipe ma kosztować 1,7 mld euro.

Marcin Sienkiewicz

Poprawie funkcjonalności służyć ma natomiast w przyszłości wdrożenie projektu hubu gazowego, który jest wpisany w rządową „Strategię na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju”.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.) przyjęta przez Radę Ministrów 14 lutego 2017 r. wśród obszarów wpływających na osiągnięcie celów Strategii wymienia między innymi sektor energetyczny. Wśród strategicznych projektów zmierzających do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego państwa Strategia wskazuje:

  • Rynek mocy – wdrożenie mechanizmu rynkowego, zapewniającego ciągłość i stabilność do- staw energii elektrycznej do gospodarstw domowych i dla przemysłu w horyzoncie średnio- i długoterminowym.
  • Program polskiej energetyki jądrowej – kontynuacja prac nad programem w celu dywersyfikacji źródeł energii, zmniejszenia wpływu energetyki na środowisko, rozwoju ośrodków naukowo-badawczych oraz polskiego przemysłu (w tym także z uwzględnieniem działalności eksportowej).
  • Hub gazowy – przygotowanie do utworzenia na terytorium Polski centrum przesyłu i handlu gazem dla państw Europy Środkowej i Wschodniej oraz państw bałtyckich.

Share The Facts
Marcin Sienkiewicz
prezes Dolnośląskiego Instytutu Studiów Energetycznych


Poprawie funkcjonalności służyć ma natomiast w przyszłości wdrożenie projektu hubu gazowego, który jest wpisany w rządową „Strategię na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju”.

Marcin Sienkiewicz

Pod koniec lipca tego roku amerykańska Izba Reprezentantów przyjęła ustawę, która wprowadza nowe sankcje wobec Rosji i umożliwia nałożenie sankcji na firmy biorące udział w budowie wspomnianego rurociągu Nord Stream 2.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Przyjęta w lipcu 2017 r. przez Kongres Stanów Zjednoczonych ustawa o przeciwdziałaniu przez sankcje przeciwnikom Ameryki (ang. „Countering America’s adversaries through sanctions Act„) umożliwia nałożenie sankcji wobec wszystkich podmiotów biorących udział w projektach budowy, modernizacji i utrzymania gazociągów i rurociągów eksportowych Federacji Rosyjskiej, w których wartość inwestycji przekracza 1 milion dolarów lub łączna wartość roczna inwestycji przekracza 5 milionów dolarów (Sec. 232). W ustawie również zaznacza się sprzeciw Stanów Zjednoczonych wobec pomysłu budowy gazociągu Nord Stream 2, uznając go za szkodliwy w skutkach dla bezpieczeństwa energetycznego Europy, rozwoju rynków gazowych w Europie Środkowo-Wschodniej oraz reform energetycznych na Ukrainie (Sec. 257). W związku z tym, uznajemy wypowiedź za prawdziwą.

Share The Facts
Marcin Sienkiewicz
prezes Dolnośląskiego Instytutu Studiów Energetycznych


Pod koniec lipca tego roku amerykańska Izba Reprezentantów przyjęła ustawę, która wprowadza nowe sankcje wobec Rosji i umożliwia nałożenie sankcji na firmy biorące udział w budowie wspomnianego rurociągu Nord Stream 2.

Marcin Sienkiewicz

Liberalizacja rynku gazu ziemnego jest naszym obowiązkiem, w konsekwencji przynależności Polski do UE i przyjęcia m.in. III pakietu energetycznego.

Prawda Ukryj uzasadnienie

3 marca 2011 r. wszedł w życie tzw. III pakiet energetyczny, na który składają się 2 dyrektywy rynkowe, 2 rozporządzenia przesyłowe oraz rozporządzenie ustanawiające Agencję ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki.

Pakiet ma być narzędziem dla realizacji celów europejskiej polityki energetycznej, w tym przede wszystkim dla dokończenia procesu budowania jednolitego, konkurencyjnego rynku energii w całej Unii Europejskiej. Wdrożenie pakietu ma sprzyjać liberalizacji i dalszemu rozwojowi konkurencji na rynkach energii elektrycznej i gazu, a także poprawić standard usług i bezpieczeństwo dostaw. Konsekwencją wejścia w życie nowych unijnych regulacji ma być zwiększona przejrzystość rynków detalicznych i wzmocnienie przepisów dotyczących ochrony konsumentów oraz skuteczniejszy nadzór regulacyjny prowadzony przez niezależne krajowe organy regulacyjne.

Dla osiągnięcia tych celów III pakiet energetyczny m.in.:

  • powołuje do życia Agencję ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki, której zadaniem jest zapewnienie właściwej koordynacji działań regulatorów, monitorowanie współpracy między operatorami systemów przesyłowych oraz monitorowanie rynku i przebiegu procesu integracji.
  • formalizuje współpracę operatorów systemów przesyłowych poprzez utworzenie Europejskich Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych Gazu i Energii elektrycznej (ENTSO-G, ENTSO-E). Dodatkowo, operatorzy systemów przesyłowych zyskują status niezależności. Spełnianie przez OSP wymogów niezależności potwierdzane jest w przeprowadzanym przez organ regulacyjny oraz KE procesie certyfikacji operatora.
  • proponuje konkretne narzędzia wdrożenia jednolitego rynku energii, jakimi są kodeksy sieciowe, opracowywane na podstawie wytycznych ramowych. Kodeksy sieci są dokumentami regulującymi kwestie skutecznego dostępu do połączeń międzysystemowych, spełniającego wymagania niedyskryminacji i przejrzystości, w celu zapewnienia transgranicznej wymiany energii elektrycznej, oraz kwestie zarządzania tymi sieciami.
  • wzmacnia rolę regulatora poprzez rozszerzenie uprawnień oraz wprowadzenie obowiązku zapewnienia niezależności krajowych organów regulacyjnych. Regulator powinien być prawnie odrębny i funkcjonalnie niezależny od jakiegokolwiek innego podmiotu publicznego lub prywatnego.
  • wzmacnia prawa konsumenta i ochronę odbiorców najbardziej wrażliwych.

Share The Facts
Marcin Sienkiewicz
prezes Dolnośląskiego Instytutu Studiów Energetycznych


Liberalizacja rynku gazu ziemnego jest naszym obowiązkiem, w konsekwencji przynależności Polski do UE i przyjęcia m.in. III pakietu energetycznego.

Jerzy Meysztowicz

Należy mieć również świadomość, że pokłady węgla wystarczą nam na 20 lat.

Nieweryfikowalne Ukryj uzasadnienie

Jerzy Meysztowicz w swej wypowiedzi nie precyzuje, czy dotyczy ona pokładów węgla brunatnego, czy kamiennego. Ponadto, szacunki dotyczące dalszej przyszłości wydobycia węgla w Polsce w dużym stopniu opierają się na założeniach dotyczących utrzymania bieżącego wolumenu wydobycia. Okres ten może się jednak wydłużyć przy stopniowym ograniczaniu poziomu wydobycia.

Według danych z 2015 r. Państwowego Instytutu Geologicznego, zasoby węgla brunatnego w Polsce, przy utrzymaniu obecnego poziomu wydobycia, wystarczą na 22 lata, co odpowiadałoby szacunkom Jerzego Meysztowicza.

Według raportu Najwyższej Izby Kontroli z 2011 r., przy ówczesnym tempie wydobycia węgla kamiennego w Polsce złóż obecnie eksploatowanych oraz wytypowanych do eksploatacji wystarczy do 2035 roku.

Z kolei według nowszych od NIK danych Państwowego Instytutu Geologicznego z 2013 r., zasoby przemysłowe złóż węgla kamiennego (dotyczące tylko czynnych kopalń), przy ówczesnym poziomie wydobycia, zapewnią wystarczalność na okres 40 lat. Z kolei przy wykorzystaniu zasobów ze złóż dotąd niezagospodarowanych wystarczalność wynieść może około 100 lat.

Z uwagi na nieprecyzyjność w wypowiedzi J. Meysztowicza, a także różne zmienne, które należy mieć na uwadze kształtując prognozę dotyczącą przyszłości wydobycia węgla w Polsce, uznajemy wypowiedź za nieweryfikowalną.

Share The Facts
Jerzy Meysztowicz
Poseł na Sejm RP


Należy mieć również świadomość, że pokłady węgla wystarczą nam na 20 lat.

 

Jerzy Meysztowicz

Są środki, również europejskie, na to, aby restrukturyzować kopalnie i dawać pieniądze na odprawy – zresztą 7 mld zł zostało już na ten cel przeznaczone.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Rada Unii Europejskiej w grudniu 2010 roku przyjęła decyzję w sprawie pomocy finansowej dla państw na ułatwienie im zamknięcia niekonkurencyjnych kopalń węgla. Środki te powinny być przeznaczone na pokrycie strat produkcyjnych oraz kosztów nadzwyczajnych, czyli przede wszystkim przedwczesnych świadczeń socjalnych czy emerytalnych, które mogą być wypłacane do 2027 roku.

Państwo, które otrzymało taką pomoc, zobowiązuje się do tego, by zamknąć kopalnie najpóźniej do końca 2018 roku.

W związku z postanowieniem polskiego rządu z września 2016 roku w sprawie zamknięcia kopalń, Polska postanowiła wystąpić o taką pomoc do UE. Zgodnie z decyzją Rady otrzymała wsparcie finansowe w wysokości 7,58 mld zł, które w większości rozdysponowano dla pracowników na odprawy, świadczenia socjalne i renty wyrównawcze. Pozostała część kwoty miała pokryć szkody strat produkcyjnych do czasu całkowitego zamknięcia kopalń.

Share The Facts
Jerzy Meysztowicz
Poseł na Sejm RP


Są środki, również europejskie, na to, aby restrukturyzować kopalnie i dawać pieniądze na odprawy – zresztą 7 mld zł zostało już na ten cel przeznaczone.

Bogusław Sonik

Przecież pierwsza uchwała Sejmiku, dotycząca zakazu palenia węglem w mieście Kraków, została uchylona przez Sąd Administracyjny.

Prawda Ukryj uzasadnienie

Uchwała, o której wspomina B. Sonik to uchwała Nr XLIV/703/13 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 25 listopada 2013 r. w sprawie określenia rodzajów paliw dopuszczonych do stosowania na obszarze Gminy Miejskiej Kraków. Czytamy w niej:

„W celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na środowisko i na zabytki, w granicach administracyjnych Gminy Miejskiej Kraków dopuszcza się wyłącznie następujące rodzaje paliw do stosowania w celu ogrzewania lokali lub budynków i przygotowywania ciepłej wody użytkowej:

1) gaz ziemny i pozostałe węglowodory gazowe przeznaczone do celów opałowych,

2) olej opałowy i olej napędowy przeznaczony do celów opałowych, z wyłączeniem ciężkiego oleju opałowego”.

Uchwała ta została następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z 22 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skarg E.L. i K.N. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem II OSK 255/15 po rozpoznaniu w dniu 25 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Województwa Małopolskiego, Stowarzyszenia A. oraz Fundacji B. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, oddalił skargi kasacyjne.

Share The Facts
Bogusław Sonik
Poseł na Sejm RP


Przecież pierwsza uchwała Sejmiku, dotycząca zakazu palenia węglem w mieście Kraków, została uchylona przez Sąd Administracyjny.

Tylko sprawdzone informacje!

Wesprzyj rzetelność, niezależność, obiektywizm.

Wspieram co miesiąc >