Jakie dokumenty mówią o przelotach VIP’ów?

W poniedziałek 5 grudnia na łamach Dziennika Gazety Prawnej pojawił się artykuł dotyczący powrotu przedstawicieli polskiego rządu z Londynu. Polska delegacja gościła w stolicy Anglii w ubiegłym tygodniu podczas polsko-brytyjskich konsultacji pomiędzy premierami obu krajów – Beatą Szydło a Theresą May. Tekst pt. „Tupolewizm: Dwa samoloty zapakowane w jeden, czyli jak polska delegacja wracała z Londynu” wzbudził bardzo duże zainteresowanie zarówno wśród dziennikarzy jak i polityków. Głównym wątkiem publikacji była wizyta na Wyspach Brytyjskich i towarzyszące jej lekceważenie potencjalnego zagrożenia dla przedstawicieli polskiego rządu i dziennikarzy, w kontekście problemu rosnącej liczby incydentów wśród polskich VIP’ów. Autor artykuły opisuję sytuację, w której wojskowa casa, mająca przetransportować dziennikarzy do kraju miała odlecieć sześć godzin później niż samolot rządowy, którym lecieli polscy delegaci. Dziennikarze dostali zgodę na powrót rządowym embraerem, w którym jednak początkowo znalazła się za duża liczba osób w stosunku do miejsc. Samolot był źle wyważony. Embraer odleciał do Polski dopiero po interwencji kapitana, który nie zgodził się na start dopóki pokładu nie opuści odpowiednia liczba osób.

Opisana sytuacja wywołała spore zainteresowanie, odnosili się do niej politycy jak i sami dziennikarze. Wokół całego zamieszania pojawiło się dużo nieścisłości oraz celowych lub nie, przekłamań, które wprowadziły bardzo duży chaos w przestrzeni medialnej. Do całego zdarzenia ustosunkowali się m. in. Beata Kempa w Sygnałach Dnia Polskiego Radia oraz Bartosz Kownacki w Gościu Radia ZET, których wypowiedzi zweryfikował zespół Demagoga. Obaj politycy wydawali się zaprzeczać sobie nawzajem wypowiedziami na temat regulacji dotyczących organizacji lotów. Szefowa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów odnosząc się do zasad bezpieczeństwa podczas lotów z osobami z rządu stwierdziła, iż istnieje druga niejawna instrukcja obejmująca reguły organizacji i zabezpieczania lotów. Stwierdzeniem, że istniej tylko jedna instrukcja „HEAD” Sekretarz Stanu w MON wprowadził niemałe zamieszanie. Słowa Beaty Kempy potwierdził rzecznik rządu Rafał Bochenek, który w rozmowie z „Rzeczpospolitą” oznajmił iż: „Instrukcja na bazie, której był organizowany (..) lot jest instrukcją tajną i ona stanowi załącznik do umowy, która została zawarta za czasów jeszcze poprzedniego rządu PO/PSL. Ona została zawarta z przewoźnikiem w 2013 roku, to poprzedni rząd ją utajnił”. Wypowiedzi wymienionych wyżej polityków zostały sprawdzone za pomocą metodologi factcheck.

 

Sprawdzone wypowiedzi

Beata Kempa

Są dwie instrukcje, jedna jest jawna, druga jest instrukcją, która ma klauzulę zastrzeżoną, w związku z powyższym o tej drugiej nie mogę mówić publicznie.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Dnia 4 stycznia 2013 roku decyzją Ministra Obrony Narodowej została podpisana „Instrukcja organizacji lotów oznaczonych statusem HEAD w lotnictwie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej”.

Dokument opisuje reguły organizacji i zabezpieczenia lotów z tzw. “HEAD’ami” czyli z najważniejszymi osobami w państwie. Kiedy na pokładzie samolotu znajdują się takie osoby jak: Prezydent RP ,Marszałek Sejmu RP, Marszałek Senatu RP, Prezes Rady Ministrów lub osoby zgłaszane drogą dyplomatyczną do urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zagranicznych, będące odpowiednikami osób wymienionych wyżej  państw obcych samolotowi takiemu nadawany jest status “HEAD”.

Cała instrukcja składa się z 8 rozdziałów, liczy 154 strony i dotyczy lotów wojskowych. Pełny dokument został wprowadzony jako załącznik do decyzji nr 2/MON. Miał on na celu zwiększenia poziomu bezpieczeństwa podczas organizacji i realizacji lotów z najważniejszymi osobami w państwie. Instrukcja została wprowadzona na podstawie § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 94, poz. 426). Po jej wprowadzeniu moc straciła decyzja Nr 19/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie wprowadzenia do użytku w lotnictwie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej „Instrukcji organizacji lotów oznaczonych statusem HEAD w lotnictwie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej” (Dz. Urz. MON poz. 24).

Instrukcja zastąpiła analogiczny dokument, wprowadzony do użytku rok wcześniej. Dokument został podpisany przez ówczesnego Ministra Obrony Narodowej T. Siemoniaka i wszedł w życie 1 lutego 2013 roku.

Beata Kempa mówiąc o “drugiej” instrukcji z klauzulą zastrzeżoną miała na myśli prawdopodobnie umowę zawarte z PLL LOT w 2013 r. Zarówno umowa, jak i załącznik z instrukcją organizacji lotów są niejawne od chwili podpisania. Instrukcja ta określa zasady lotów z najważniejszymi osobami w państwie samolotami cywilnymi czarterowanymi od PLL LOT.

Źródło.

Bartosz Kownacki

(…) Jest jedna instrukcja [wojskowa]. Nie ma dwóch instrukcji HEAD.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Instrukcja wojskowa, o której wspomina Bartosz Kownacki to instrukcja organizacji lotów oznaczonych statusem “HEAD” w lotnictwie sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Czyli tzw. “Instrukcja HEAD”, która jest tylko jedna dla lotów wojskowych.

Jak wynika z zapisów dokumentu określa on zasady organizacji i zabezpieczenia lotów z tzw. “HEAD’ami” czyli z najważniejszymi osobami w państwie.

Istnieje również umowa dotycząca samolotów cywilnych czarterowanych od  PLL LOT zawarta w 2013 r. Obejmująca loty cywilne. Nie jest to jednak instrukcja wojskowa tylko umowa cywilna i nie ma ona statusu instrukcji HEAD, w przeciwieństwie do dokumentu wojskowego, który regulowany jest prawnie.  

Źródło.