Ile mocy możemy wyprodukować z paneli fotowoltaicznych?

W debacie publicznej od dłuższego czasu toczy się dyskusja na temat wykorzystywania odnawialnych źródeł energii. Obie strony sporu używają różnych argumentów, dzisiaj sprawdzamy wypowiedzi prezesa Greenpeace Polska Roberta Cyglickiego m.in. o panelach fotowoltaicznych. Ponadto sprawdzamy sytuację w spółce EuroPolGaz, o której mówili były wiceminister Skarbu Państwa Zdzisław Gawlik oraz Prezes PGNiG Piotr Woźniak. Analizujemy również ile dwutlenku węgla produkują polskie elektrownie w wypowiedzi Dawida Klimczaka na Forum Ekonomicznym w Krynicy.

Działanie realizowane w ramach projektu „Obywatel z energią!” Projekt dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.

Project co-financed by the Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Poland.

Sprawdzone wypowiedzi

Robert Cyglicki

Dla przykładu Polska gospodarka jest blisko dwukrotnie bardziej energochłonna niż średnia europejska. Na 100 jednostek tzw. energii pierwotnej efektywnie wykorzystujemy jedynie kilkanaście. Cała reszta rozpływa się na etapie przetwarzania energii, transportu i jej odbioru.

For example, Poland’s economy is almost twice much more energy intensive than the European average. At 100 units of so-called so. primary energy, we efficiently use only several. The remaining part dissipates at the stage of energy conversion, transportation and reception.

Manipulacja Pokaż uzasadnienie

Według danych Eurostat za rok 2014 energochłonność gospodarki polskiej wyniosła 233,7 kg ekwiwalentu ropy/1000 Euro, podczas gdy średnia dla Unii Europejskiej była na poziomie 121,7 kg ekwiwalentu ropy/1000 Euro.

image

Oznacza to, że prawdziwa jest pierwsza część wypowiedzi Pana Cyglickiego, przyjmując margines błędu na poziomie 5%.

Pojęcie energii pierwotnej dotyczy energii zawartej w źródłach, w tym paliwach i nośnikach, niezbędnej do pokrycia zapotrzebowania na energię końcową, z uwzględnieniem sprawności całego łańcucha procesów pozyskania, konwersji i transportu do odbiorcy końcowego.

W celu dogłębnego wyjaśnienia różnic między energią pierwotną, końcową i użytkową posłużymy się cytatem z książki “Rewolucja Energetyczna: Ale po co?” autorstwa Marcina Popkiewicza: “Energia pierwotna to energia “na wejściu”, energia końcowa to energia docierająca do odbiorcy, a użytkowa to energia wykorzystana do wykonania użytecznej pracy. Przyjrzyjmy się temu na przykładach. Jeśli w elektrowni gazowej o sprawności 50% spalamy jedną tonę węgla o energii 20 GJ (energia pierwotna), to otrzymamy 10 GJ prądu, które trafi do sieci. Jeśli straty w sieci wyniosą kolejnych 10%, to do odbiorcy trafi 9 GJ energii (energia końcowa). Jeśli teraz prąd ten zostanie wykorzystany na przykład w silniku o sprawności 80%, to efektywnie wykorzystanych zostanie 7,2 GJ energii (energia użytkowa).”

Należy zatem przeanalizować łańcuch zmian energii od jej pozyskania w elektrowni, poprzez przesył energii elektrycznej, aż po wykorzystanie w życiu codziennym.

Zakładając 100 jednostek energii pierwotnej wytworzonej w polskiej elektrowni węglowej musimy w pierwszym kroku oszacować jej sprawność. Na podstawie Nowoczesne i sprawne elektrownie węglowe strategicznym wyzwaniem dla Polski w oparciu o poniższy wykres:

14518602_1293332727378417_1171390862_n

sprawność typowej polskiej elektrowni węglowej zakładamy na poziomie 36%. Oznacza to, że w procesie konwersji energii otrzymamy 36 jednostek energii prądu.

Kolejnym krokiem jest określenie strat energii występujących podczas jej przesyłu. Na podstawie opracowania graficznego dostępnego w Analiza statystyczna strat energii elektrycznej w krajowym systemie elektroenergetycznym w ostatnim piętnastoleciu.

14627934_1293332750711748_424495335_n

Poziom strat w sieci zakładamy na poziomie 6,5%. Oznacza to, że energia końcowa trafiająca do odbiorcy wyniesie 33,6 jednostek energii. Dalsze straty odnoszą się do zamiany energii końcowej w użytkową i zależą w dużej mierze od sposobu wykorzystania tejże energii, w przykładzie zaczerpniętym z książki “Rewolucja energetyczna: Ale po co?” autor jako przykład podał wykorzystania wygenerowanej energii elektrycznej w silniku o sprawności 80%, w naszym wypadku oznaczałoby to dalszy spadek wartości energii użytkowej do 26,8 jednostek energii. Oznacza to, że sprawność całego procesu wyniosłaby: 26,8%. Wyliczenia te są jednak mocno uśrednione.

Wypowiedź jest mocno uogólniona, Pan Cyglicki nie podaje konkretnych danych, stwierdzając, że efektywnie wykorzystujemy jedynie kilkanaście jednostek energii ze 100 początkowych. Jednak w powyższych wyliczeniach wykazaliśmy, że średnio wykorzystujemy kilkadziesiąt jednostek energii. Na podstawie przyjętej metodologii wypowiedź kwalifikujemy jako manipulację.

According to the data derived from Eurostat for 2014, the energy intensity of the Polish economy amounted to 233.7 kg of oil equivalent/1000 Euro, while an average for the European Union was 121.7 kg of oil equivalent/1000 Euro.

image

This means that the first part of the Mr Cyglicki’s statement is true, assuming an error margin of 5%.

The concept of primary energy refers to the energy contained in sources, including fuels and media, which is necessary to satisfy the demand for final energy, taking into account the efficiency of the entire chain of processes of obtaining, converting and transporting to a final consumer.

In order to thoroughly explain the differences between primary, final and usable energy, we will use a quote from the book „Energy Revolution: But why?” by Marcin Popkiewicz:   „Primary energy is the “input” energy, final energy is the energy that reaches the recipient, and usable energy is the energy used to perform useful work. Let’s look at a few examples. If in a gas-fired power plant with an efficiency of 50%, we burn one tonne of coal worth of 20 GJ of energy (PE), we get 10 GJ worth of electricity, which will go to network. If the network losses will amount to another 10%, then the recipient will receive 9 GJ of energy (final energy). Now, if the electric current will be used, for example, in a motor with an efficiency of 80%, only 7.2 GJ of energy is effectively used (usable energy).”

It is, therefore, necessary to examine the chain of energy changes from its acquisition at a power plant, through transmission of electricity, up to use in everyday life.

Assuming100 units of primary energy produced in the Polish coal-fired power plant, we first need to assess its efficiency. Based on Nowoczesne i sprawne elektrownie węglowe strategicznym wyzwaniem dla Polski [The modern and efficient coal-fired plants as a strategic challenge for Poland] according to the chart below:

14518602_1293332727378417_1171390862_n

efficiency of a typical Polish coal-fired power plant is assumed by us at 36%. This means, that in the process of energy conversion, we receive 36 units of electric current energy.

The next step is to determine the energy losses that occur during its transmission. Based on the graphic lay-out available in Analiza statystyczna strat energii elektrycznej w krajowym systetmie elektroenergetycznym w ostatnim piętnastoleciu. (Statistical analysis of the loss of electricity in the national power system over the last fifteen years).

14627934_1293332750711748_424495335_n

We assume the level of losses in the network at 6.5%. This means that the final energy channeled to recipients will be 33.6 units of energy. Further losses pertain to the conversion of final energy into usable energy and largely depend on the way the power is used, in the example taken from the book „Energy revolution: But why?” the author provided an example of using electric energy in a motor of 80% efficiency, in our case it would translate to further decline in the value of usable energy to 26.8 units of energy. This means that the efficiency of the process would be 26.8%. These calculations, however, are

decline in the value of usable energy to 26.8 units of energy. This means that the efficiency of the process would be: 26.8%. These calculations, however, are averaged.

The statement is highly generalized, Mr. Cyglicki does not provide specific data, stating that we efficiently use merely over a dozen units of energy out of initial 100. However, these calculations have shown that, on average, dozens units of energy are used. Based on the adopted methodology, we qualify the statement as manipulation.

Robert Cyglicki

Tymczasem mamy polskich przedsiębiorców, którzy są w stanie rocznie wyprodukować ok. 600 MW mocy paneli fotowoltaicznych i jednocześnie jeden z najniższych wskaźników fotowoltaiki w Europie – około 3 Watt-peak (Wp) na głowę mieszkańca, podczas gdy średnia w Unii Europejskiej wynosi 180 Wp.

Meanwhile, there are Polish entrepreneurs, who are able to produce annually around 600 MW of power from photovoltaic panels, and at the same time one of the lowest rates of photovoltaics in Europe – about 3 Watt-peak (Wp) per capita, while the EU average is 180 Wp.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Według Raportu Rynek fotowoltaiki w Polsce w 2015 roku wart 470 mln zlotych”, opublikowanego przez Instytut Polityki Odnawialnej, łączne moce produkcyjne polskich producentów modułów fotowoltaicznych ocenia się na poziomie ok. 600 MW/rok, co może przekładać się na wielkość maksymalnie około 2,4 mln produkowanych modułów rocznie.

W Raporcie możemy znaleźć również informacje na temat mocy w systemach fotowoltaicznych, przypadających na jednego mieszkańca, czyli o wspomnianych w wypowiedzi “wskaźnikach fotowoltaiki”. Dla Polski wskaźnik ten wynosi 2,3 Wp na mieszkańca, natomiast średnia wartość dla Unii Europejskiej kształtuje się na poziomie 186,1 Wp.

According to the Report “Rynek fotowoltaiki w Polsce 2015 roku wart 470 mln złotych” [„The market of photovoltaics in Poland in 2015 is worth 470 million zlotys”] , published by the Institute of Renewable Policy, the total production capacity of Polish producers of photovoltaic modules is estimated at around 600 MW per year, which could translate into an amount of up to around 2.4 million units produced annually.

The Report also provides information on the power of photovoltaic systems per capita, i.e. “photovoltaics indicators” mentioned in the statement, „indicators of photovoltaics.” The ratio for Poland is 2.3 Wp per capita, while an average for the European Union stands at 186.1 Wp.

Robert Cyglicki

Europejski Bank Inwestycyjny nie będzie finansował sektora węglowego zgodnie z nową polityką środowiskową. Może inwestować jedynie w elektrociepłownie, które mają odpowiedni wskaźnik sprawności energetycznej i emisyjności.

The European Investment Bank will not finance coal sector in line with the new environmental policy. It can only invest in heat and power plants, which have a proper indicator of energy efficiency and emission.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Dnia 24 czerwca 2013 roku Europejski Bank Inwestycyjny wydał propozycje wytycznych, jakimi będzie się kierował, finansując inwestycje w energetykę. Według tego dokumentu, Bank planuje w przeznaczyć około 90% środków, którymi dysponuje na potrzeby finansowania odnawialnych źródeł energii, sieci energetycznych oraz poprawę efektywności energetycznej. W lipcu 2013 roku wydany został również dokument, będący uzupełnieniem wytycznych, w którym określony został limit emisji CO2 dla elektrowni, które mogłyby być w przyszłości finansowane przez Bank. Limit ten wynosi 550 kg CO2/ kWh produkowanej energii i oznacza, że Bank nie planuje inwestować w elektrownie węglowe, ponieważ, jak wynika z raportu Greenpeace, nawet elektrownie opalane najczystszym węglem emitują CO2 w ilości przekraczającej 700 g/kWh. W kredytów EBI będą mogły jednak korzystać wysokosprawne elektrociepłownie, ponieważ Unia Europejska wspiera kogenerację, czyli jednoczesne wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła.

On June 24, 2013,   the European Investment Bank issued proposals for guidelines, which it will be guided by when funding investments in the energy sector. According to this document, the Bank plans to allocate about 90% of the resources available for the financing of renewable energy sources, energy networks and energy efficiency improvements. In July 2013 a document was released, which complements the guidelines and defines a limit of CO2 emissions for power plants, that, in the future, could be financed by the Bank. This limit is 550 kg CO2/kWh of produced energy, and means that the Bank does not plan to invest in coal plants, because, according to Greenpeace report, even the cleanest coal-fired power plants emit CO2 in excess of 700 g / kWh. The EIB loans will be able, however, to use high-efficiency power plants, because the European Union is supporting cogeneration, i.e. simultaneous production of electricity and heat.

Zdzisław Gawlik

Po pierwsze nie jest prawdą, że EuroPolGaz jest spółką w połowie rosyjską. Jest to podmiot, w którym PGNiG ma 52 proc. od lata 2015 roku. Gazprom ma 48 proc. udziałów w tej spółce. Mówienie więc, że EuroPolGaz jest spółką w połowie rosyjską jest nieprawdą, a odwoływanie się w tej materii do porozumień międzyrządowych jest nie do obrony. Te porozumienia międzyrządowe w każdym przypadku miały charakter intencjonalny, wtedy, kiedy PGNiG i Gazprom miały po 48 proc. udziałów w EuroPolGazie, a 4 proc. akcji tej spółki należało do Bartimpexu.

First of all, it is not true that EuroPolGaz is a half-Russian company. It is an entity of which 52 per cent has been owned by PGNiG since the summer of 2015, while Gazprom owns 48 per cent. Therefore, saying that EuroPolGaz is a company half-owned by Russia is untrue, and referring to intergovernmental agreements is untenable.   These intergovernmental agreements, in each case, were intentional, when PGNiG and Gazprom had 48 per cent of shares in EuroPolGaz each and the remaining 4 per cent of the company’s belonged to Bartimpex.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Akcjonariuszami spółki EuroPolGaz do dnia 16 lipca 2015r. było Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A., PAO GAZPROM (oba przedsiębiorstwa posiadają po 48% akcji) oraz Gas-Trading S.A., będący posiadaczem 4% akcji spółki. Obecnie akcjonariuszami spółki EuroPolGaz są w dalszym ciągu te same przedsiębiorstwa, co przed 16 lipca 2015r., ale w rzeczywistości Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. posiada czeroprocentową przewagę w akcjonariacie (52% akcji należące do PGNiG do 48%, należących do GAZPROMU). Sytuacja taka wystąpiła, ponieważ PGNiG dnia  16 lipca 2015 roku przejęło kontrolę nad Bartimpexem oraz wszystkimi jego zasobami – w skład których wchodzi m.in. firma Gas-Trading.

Działalność spółki EuroPolGaz opiera się kilku porozumieniach międzyrządowych. Najważniejsze z nich to:

  • Protokół między Rządem RP a Rządem FR w sprawie przedsięwzięć organizacyjnych, zmierzających do zapewnienia realizacji Porozumienia z 25 sierpnia 1993 roku, podpisany 18 lutego 1995
  • Protokół Dodatkowy do Porozumienia z 25 sierpnia 1993 roku, podpisany 12 lutego 2003 roku;
  • Protokół o wniesieniu zmian do Porozumienia międzyrządowego z 25 sierpnia 1993 roku, podpisany 29 października 2010 roku;
  • Protokół o wniesieniu zmian do Protokołu Dodatkowego z 12 lutego 2003 roku do Porozumienia międzyrządowego z 25 sierpnia 1993, podpisany 29 października 2010 roku.

W Protokole o wniesieniu zmian do Porozumienia międzyrządowego z 25 sierpnia 1993 roku, podpisanym 29 października 2010 roku, rzeczywiście występuje stwierdzenie, mówiące o planach przedsięwzięć, które PGNiG i GAZPROM miałby podjąć, mając na celu sytuację, w której każda ze spółek posiadałaby 50% akcji spółki EuroPolGaz. Działania te miały zostać rozpoczęte do dnia 1 grudnia 2010r., a cały proces zakończony “w maksymalnie krótkim okresie po dokonaniu wszelkich niezbędnych procedur.”

The company’s shareholders   EuroPolGaz until  July 16, 2015 were the Polish Oil and Gas Company [Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A.] , PAO GAZPROM (each of the companies holds 48% of shares) and Gas-Trading S.A. holding 4%. Currently, the shareholders of EuroPolGaz are still the same as before July 16, 2015, but the Polish Oil and Gas Company [PGNiG] has a 4 percent advantage in the shareholding (52 per cent of the shares belonging to PGNiG and 48 per cent owned by Gazprom). Such situation occurred, because   on July 16, 2015, the Polish Oil and Gas Company [PGNiG] seized control of Bartimpex and all its resources – which include, among others, Gas-Trading company.

The activity of the company   EuroPolGaz is based on a number of   intergovernmental agreements . The most important are:

  • Protocol between the Government of the Republic of Poland and the Government of the Russian Federation regarding organizational projects, aimed at ensuring the implementation of the Agreement of August 25, 1993, signed on February 18, 1995. Additional Protocol to the Agreement of August 25, 1993, signed on February 12, 2003;
  • Protocol on changes to the intergovernmental Agreement of August 25, 1993, signed on October 29, 2010;
  • Protocol on changes to the Additional Protocol of February 12, 2003 to the intergovernmental Agreement of August 25, 1993, signed on October 29, 2010.

In the Protocol on changes to the intergovernmental Agreement of August 25, 1993, signed on October 29, 2010, there actually, is a statement on the planned projects which PGNiG and GAZPROM would undertake, with a view to a situation, in which each of the companies would hold 50% of EuroPolGaz shares. These actions were to be launched until December 1, 2010, and the whole process was to be completed „in the shortest possible period after the completion of all necessary procedures.”

Piotr Woźniak

Ponieważ w spółce jest praktycznie dwóch akcjonariuszy, oznacza to, że wszystkie decyzje muszą być podejmowane jednomyślnie np. decyzja o wypłacie nagród z zysku musiała zostać podjęta przez obie strony wspólnie.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Obecnie spółka EuroPolGaz ma dwóch akcjonariuszy: Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo, posiadające 52% udziałów (48% należy nezpośrednio do PGNiG, 4% posiada Gas-Trading, który 16 lipca 2015r. został przejęty przez PGNiG) i PAO GAZPROM, będący właścicielem 48% udziałów.

W spółce EuroPolGaz stosowana jest zasada jednogłośnego podejmowania uchwał przez zarząd we wszystkich sprawach. W przypadku braku jednomyślności, sprawa powinna być przedstawiona Radzie Nadzorczej spółki EuroPolGaz. W razie braku podjęcia decyzji przez Radę Nadzorczą, sprawa rozpatrywana jest przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy. Głosy Prezesa Zarządu i Przewodniczącego Rady Nadzorczej nie są decydujące.

Dawid Klimczak

Średnio dzisiaj nasze bloki które były budowane kilkanaście- kilkadziesiąt lat temu na jedną megawatogodzinę energii emitują ok. 950 kg CO2 nowa inwestycja w Kozienicach która będzie ukończona w przyszłym roku to jest 730 kg/megawatogodzinę.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Zakładając sprawność bloków budowanych przed 2005 na poziomie 36%, z uwzględnieniem danych dostępnych na stronie KOBiZE z 2005 roku możemy obliczyć iż dla węgla kamiennego emisja CO2 wynosiła 945 kg/MWh zaś dla węgla brunatnego 1078 kg /MWh. Oznacza to, że podany wskaźnik jest prawidłowy i zawiera się w granicy błędu. Według danych zamieszczonych na stronie internetowej Enei w elektrowni Kozienice spodziewana jest emisja dwutlenku węgla na poziomie niższym niż 730 kg CO2 / MWh.