Krzysztof Szczerski gościem u Moniki Olejnik

Minister Krzysztof Szczerski był gościem na antenie Radia Zet. Główny tematem rozmowy redaktor Olejnik z Ministrem w Kancelarii Prezydenta była opinia o Polsce opracowana przez  Komisję Wenecką.

Sprawdzone wypowiedzi

Krzysztof Szczerski

Tak naprawdę dla polskiego systemu prawnego, dla polskiego państwa, czy opinia Komisji Weneckiej jest teraz, czy byłaby za kilka miesięcy to by nic nie zmieniło, bo to rzeczywiście doradztwo, zgodnie z mandatem Komisji Weneckiej, nie dotyczy spraw natychmiast tu już i teraz, tylko de lege ferenda na, w długiej perspektywie.

Prawda Pokaż uzasadnienie

 

Na podstawie dokumentów dostępnych na oficjalnej stronie internetowej komisji, można wywnioskować, że rzeczywiście opinie wydawane przez komisję działają w myśl zasady de lege ferenda.

Wydaje ona bowiem opinię oraz propozycję zmian (np. ustawowych czy konstytucyjnych) w celu poprawienia jakości instytucji demokratycznych czy ochrony praw człowieka. Sama Komisja Wenecka nie posiada mandatu do nałożenia sankcji na państwo czy instytucję w której sprawie wydaje opinie. Jest to jedynie organ doradczy.

Krzysztof Szczerski

Pytanie w jakim trybie, w jaki sposób by można w ogóle te wnioski Komisji Weneckiej realizować, dlatego że to nie jest tak po prostu, że ktoś z zewnątrz nie będący członkiem polskiego parlamentu może jakby taki proces rozpocząć w ogóle, tak, tylko musiała być decyzja własna parlamentu.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Przede wszystkim na samym początku należy zaznaczyć, że opinia Komisji Weneckiej nie jest wiążąca, ponieważ jest to ciało doradcze powiązane z Radą Europy.

Więcej na temat Komisji Weneckiej można znaleźć w naszym wcześniejszym fact-checku dotyczącym niewiążącego charakteru opinii Komisji Weneckiej.

Poza tym fundamentalne prawa w ramach społeczności międzynarodowej wyznacza Deklaracja zasad prawa międzynarodowego dotyczących przyjaznych stosunków i współdziałania państw zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych, Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego 2625(XXV), przejęta przez aklamację w 1970 roku. Jedną z tych zasad jest suwerenność, którą potocznie należy rozumieć poprzez nie ingerowanie  w sprawy wewnętrzne innego państwa.

Zgodnie z opinią Komisji Weneckiej, biorąc np. pod uwagę artykuł 134, w którym wzywa się Sejm do uchylenia uchwał uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją. Już sama opinia Komisji wskazuje, że za zrealizowanie powinien być odpowiedzialny Sejm.

Z drugiej strony artykuł 138 mówi o przeprowadzeniu debaty publicznej w Polsce na temat Trybunału Konstytucyjnego – jego reformy, zasad działania, w której powinny partycypować wszystkie zainteresowane instytucje i organizacje. O ile ogólnokrajową debatę można zrealizować poza parlamentem, inne zalecenia Komisji Weneckiej nawołują do uchylenia pewnych uchwał i pracą nad projektami ustaw, co zasadniczo leży w gestii parlamentu.

Krzysztof Szczerski

Opinia Komisji Weneckiej nigdy nie jest wiążąca.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Zgodnie z art. 1 ust. 1 * statutu, Komisja Wenecka jest ciałem doradczym. Zgodnie z art. 3 ust. 2 **, Komisja wydaje opinie.

W języku prawniczym, na mocy wykładni językowej, kompetencja doradcza oraz czynność wydawania opinii co do zasady nie mają mocy wiążącej. Dla czynności wiążących w języku prawniczym zarezerwowane są takie pojęcia jak decyzja, orzeczenie, postanowienie.

Powyższą wykładnię potwierdza Wolfgang Hoffmann-Riem w publikacji The Venice Commission of the Council of Europe – Standards and Impact w European Journal of International Law, ukazującego się nakładem Oxford University Press.***

W związku z tym wypowiedź jest prawdziwa.

* “The European Commission for Democracy through Law shall be an independent consultative body”

** The Commission may supply, within its mandate, opinions upon request […]

*** Common to all opinions of the VC is the fact that they are not legally binding (str. 580)