Prezydent RP Andrzej Duda na uroczystości przyjęcia ślubowania od sędziego Trybunału Konstytucyjnego

Dnia 9 Grudnia, Prezydent Andrzej Duda, w mowie z okazji przyjęcia ślubowania od sędzi Julii Przyłębskiej, odniósł się w swoich słowach do trwającego obecnie sporu o wybór sędziów do Trybunału Konstytucyjnego.

Sprawdzone wypowiedzi

Andrzej Duda

W roku 1997 większość parlamentarna [przyp.red] stanowiona przez Sojusz Lewicy Demokratycznej i jego koalicjanta mogła, nie zmieniając żadnych ustaw, także w wyniku wejścia w życie nowej Konstytucji, wybrać sobie sędziów do Trybunału Konstytucyjnego i uzyskać w tym Trybunale zdecydowaną przewagę. (…) SLD nie zdecydowało się na ten wybór. Następny Sejm dokonał wyboru nowych sędziów.

Fałsz Pokaż uzasadnienie

Przed wejściem w życie nowych przepisów stanowiących podstawę prawną funkcjonowania TK, o zasadach i sposobie wyboru sędziów decydowały zapisy ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 29 kwietnia 1985 roku z późniejszymi zmianami. Artykuł 15 tej ustawy mówił, iż „Członkowie Trybunału Konstytucyjnego wybierani są na lat osiem, z tym że co cztery lata następuje wybór połowy składu”. W związku z tym Sejm RP wybrał w 1985r. część składu sędziowskiego na okres 4 lat i kolejną część na okres lat 8. Planowane zmiany składu następowały zatem w latach 1989 i 1993. Kolejna zmiana miała nastąpić w roku 1997, kiedy to dobiegła końca kadencja prof. Andrzeja Zolla, Prof. Tomasza Dybowskiego oraz prof. Wojciecha Łączkowskiego. W Trybunale pozostało 9 sędziów wybranych na ośmioletnią kadencję w latach 1993, 1994 (wybrano zastępcę prof. Mieczysława Tyczki, który zrezygnował ze stanowiska) i 1995 (zastępstwo za zmarłą prof. Janinę Zakrzewską) .

Artykuł 194 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 oraz art. 5 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym stanowią, iż TK składa się z 15 sędziów wybieranych indywidualnie na 9 lat. W związku z tym, iż skład TK powinien liczyć 15 posłów, Sejm RP III kadencji, który rozpoczął działanie 20 X 1997 roku, dokonał wyboru 6 nowych sędziów Trybunału. O wyborze trojga z nich zadecydowano uchwałą z dnia 5 listopada 1997, a o wyborze pozostałej trójki uchwałą z dnia 19 listopada 1997, która weszła w życie 1 grudnia 1997.

Co niezwykle istotne, ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, weszła w życie 3 dni przed rozpoczęciem prac przez Sejm III kadencji (17 października 1997r.). Co więcej, niektóre jej części wprowadzono w życie jeszcze wcześniej, bo już 9 września 1997r. Wśród nich art. 88, w którym mowa o tym, iż “Członkowie Trybunału wchodzący w jego skład w dniu wejścia ustawy stają się sędziami Trybunału w rozumieniu ustawy”. Ustęp 3 tego artykułu mówi wyraźnie, iż “Sejm dokona wyboru sędziów Trybunału w liczbie niezbędnej do dostosowania Trybunału do wymogów określonych w art. 5” (mowa tu o jego liczebności). Wynika z tego, iż wbrew temu co twierdzi Andrzej Duda, posłowie Sejmu RP, działający w ramach obowiązujących przepisów, nie mogliby dokonać zmiany składu sędziowskiego według własnych upodobań.

Sejm RP IV kadencji, rozpoczął funkcjonowanie na posiedzeniu z 19 października 2001 roku. W tym roku dobiegła końca kadencja 4 sędziów: Lecha Garlickiego, Stefana Jaworskiego, Zdzisława Czeszejko-Sochackiego i Janusza Trzcińskiego. Na ich miejsce, uchwałą z dnia 13 listopada 2001r. powołano sędziów: Mariana Grzybowskiego, Marka Mazurkiewicza, Mirosława Wyrzykowskiego oraz Bohdana Zdziennickiego.

Historia zmian składu sędziowskiego TK możliwa jest do prześledzenia na oficjalnej stronie Trybunału. W obecnym momencie kliknięcie na zakładkę “Skład Trybunału” powoduje pojawienie się komunikatu o trwających aktualizacjach. Dostęp do treści, które zamieszczone były na stronie jest możliwy dzięki dotarciu do archiwalnej wersji strony.

Andrzej Duda

Skutek przyjęcia ślubowania od sędziów wybranych przez Sejm w październiku [przyp.red] byłby taki, że poprzednia większość parlamentarna miałaby w Trybunale Konstytucyjnym po wyborach 14 z 15 sędziów. Nigdy nie było do tej pory w naszej dwudziestosześcioletniej historii nowego polskiego państwa takiej sytuacji.

Fałsz Pokaż uzasadnienie

Pan Prezydent Andrzej Duda rozminął się z prawdą twierdząc, że poprzednia większość sejmowa miałaby 14 z 15 sędziów. Wśród obecnych sędziów TK (poza ośmioma, wokół których toczą się obecnie dyskusje) jest jeden zgłoszony przez Samoobronę i LPR (prof. Mirosław Granat) oraz jeden zgłoszony przez SLD (prof. Andrzej Wróbel). Rozpatrując więc ten aspekt pod względem faktu, które ugrupowanie zgłosiło kandydata do Trybunału Konstytucyjnego, widać, że dwóch z nich jest zgłoszonych przez ugrupowania, które nie miały większości parlamentarnej w poprzedniej kadencji.

Wypowiedź Prezydenta można również rozpatrzyć za kryterium przyjmując, których kandydatów poparły poszczególne ugrupowania:

  1. prof. Mirosław Granat – poparty przez wszystkie kluby Sejmu V kadencji poza SLD
  2. prof. Andrzej Rzepliński – poparty przez PO oraz PSL (Sejm VI kadencji). PiS nie poparł żadnego z dwóch kandydatów.
  3. prof. Stanisław Biernat – poparty przez PO, Lewicę, PSL, SDPL-NL, DKP. PiS nie głosował.
  4. prof. Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – poparta przez wszystkie kluby w Sejmie.
  5. Stanisław Rymar – poparty przez PO, PSL, PJN.
  6. prof. Piotr Tuleja – poparty przez wszystkie kluby w Sejmie.
  7. prof. Marek Zubik – poparty przez PO, PSL, PJN.
  8. prof. Małgorzata Pyziak-Szafnicka – poparta przez PO, PSL, SLD, DKP_SD.
  9. prof. Andrzej Wróbel – poparty przez PO, PSL, SLD.
  10. prof. Leon Kieres – poparty przez PO, PSL, SLD, SP.

Z powyższego podsumowania wynika, że tylko jeden sędzia (prof. Andrzej Rzepliński) został poparty wyłącznie poprzez większość rządzącą. Natomiast Prawo i Sprawiedliwość zagłosowało za wyborem 3 obecnie urzędujących sędziów, a w jednym przypadku nie brało udziału w głosowaniu.