Spór o #TK – oś czasu

Przedstawiamy oś czasu wraz z kalendarium prezentującym przebieg sporu wokół Trybunału Konstytucyjnego – od rozpoczęcia prac nad projektem nowej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym do chwili obecnej.

[stan na 02.06.2016]

os-4

Autorzy: Mateusz Bałuka, Tomasz Minkowski, Jakub Sałek

Grudzień 2010

  • Rozpoczęcie prac nad przygotowaniem projektu ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, przy udziale sędziów konstytucyjnych w stanie spoczynku pod przewodnictwem Prezesa TK oraz w kontakcie z Kancelarią Prezydenta RP (kalendarium prac).

10 lipca 2013

  • Projekt ustawy o Trybunale Konstytucyjnym złożony w Sejmie przez Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego.

12 maja 2015

  • Podczas posiedzenia sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym zostaje zgłoszona i przegłosowana poprawka dodająca art. 135a, umożliwiający wybór pięciu sędziów TK przez Sejm VII kadencji.

27 maja 2015

21 lipca 2015

  • Ustawę o Trybunale Konstytucyjnym podpisał Prezydent RP Bronisław Komorowski.

30 sierpnia 2015

  • Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym weszła w życie (pełny tekst ustawy).

8 października 2015  

23 października 2015

6 listopada 2015

  • Zakończenie kadencji sędziów Trybunału Konstytucyjnego: Marii Gintowt-Jankowicz, Wojciecha Hermelińskiego, Marka Kotlinowskiego; od 7 listopada TK liczył 12 sędziów.

10 listopada 2015  

  • Wycofanie przez Prawo i Sprawiedliwość wniosku z 23 października 2015 r. dotyczącego ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.

 


 

12 listopada 2015

13 listopada 2015

17 listopada 2015

19 listopada 2015

  • TK wyznaczył na 3 grudnia termin rozprawy ws. skargi posłów PO i PSL, dotyczącej czerwcowej ustawy o Trybunale.
  • Sejm uchwalił nowelizację ustawy o Trybunale Konstytucyjnym autorstwa PiS, złożoną w Sejmie sześć dni wcześniej.

20 listopada 2015

23 listopada 2015

24 listopada 2015

25 listopada 2015

  • Klub PiS złożył projekty pięciu uchwał o stwierdzeniu braku mocy prawnej wyboru sędziów TK z 8 października (uchwały: 1,2,3,4,5). Późną nocą Sejm przyjął uchwały.

26 listopada 2015

  • Sejm dokonał zmiany w swym regulaminie – pozwalającej Marszałkowi Sejmu na ustalenie terminu na składanie wniosków ws. kandydatur na sędziów TK, w przypadkach nieopisanych dotychczas w regulaminie.

30 listopada 2015

  • Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zaskarżyła do TK ustawę o Trybunale Konstytucyjnym z 25 czerwca 2015 r. i jej listopadową nowelizację.
  • Trybunał Konstytucyjny wydał postanowienie o zabezpieczeniu na wniosek grupy posłów PO wzywając Sejm do powstrzymania się od dokonywania czynności zmierzających do wyboru sędziów TK, do czasu wydania przez Trybunał ostatecznego orzeczenia w sprawie K 34/15.

2 grudnia 2015

  • Zakończenie kadencji sędziego TK Zbigniewa Cieślaka.
  • Sejm podjął uchwały o wyborze Henryka Ciocha, Lecha Morawskiego, Mariusza Muszyńskiego, Piotra Pszczółkowskiego i Julii Przyłębskiej na sędziów TK.

 


3 grudnia 2015

  • Prezydent RP Andrzej Duda odebrał ślubowanie od czterech nowo wybranych sędziów TK: Henryka Ciocha, Lecha Morawskiego, Mariusza Muszyńskiego i Piotra Pszczółkowskiego.
  • TK wydał wyrok w sprawie K 34/15 dotyczącej zaskarżonej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 25 czerwca 2015 r.. Trybunał uznał m.in., że przepis zezwalający na wybór sędziów był zgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim dotyczył sędziów, których kadencja rozpoczynała się w listopadzie 2015 oraz był niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim dotyczył sędziów, których kadencja rozpoczynała się w grudniu 2015 r.. W uzasadnieniu stwierdził, że Prezydent powinien niezwłocznie przyjąć ślubowanie od trzech legalnie wybranych sędziów.
  • Orędzie Prezydenta RP Andrzeja Dudy dot. Trybunału Konstytucyjnego.

4 grudnia 2015

  • Grupa posłów PO złożyła wniosek do TK o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP pięciu uchwał Sejmu w sprawie stwierdzenia braku mocy prawnej uchwał z 8 października 2015 r. o wyborze sędziów TK i pięciu uchwał Sejmu w sprawie wyboru sędziów TK z 2 grudnia 2015 r. (sygn. akt U 8/15).

 

5 grudnia 2015

  • Nowelizacja ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 19 listopada 2015 r. wchodzi w życie.

8 grudnia 2015

 


9 grudnia 2015

  • Prezydent RP Andrzej Duda przyjął ślubowanie od piątego sędziego Trybunału Konstytucyjnego – Julii Przyłębskiej.
  • TK wydał wyrok w sprawie K 35/15 dotyczącej zaskarżonej nowelizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 19 listopada 2015 r.. Trybunał uznał m.in., że niekonstytucyjne są przepisy o ponownym wyborze sędziów, a także o pozbawieniu funkcji obecnego prezesa i wiceprezesa TK. Jednocześnie stwierdził, że tryb pracy nad ustawą nie naruszył przepisów Konstytucji.

10 grudnia 2015

  • Pismo Kancelarii Prezesa Rady Ministrów dot. wstrzymania publikacji wyroku w sprawie K 34/15 w Dzienniku Ustaw RP, do czasu uzyskania stanowiska od Prezesa TK nt. zgłoszonych wątpliwości co do możliwości opublikowania.

11 grudnia 2015

  • Odpowiedź Prezesa TK na pismo KPRM dot. publikacji wyroku.

14 grudnia 2015

  • Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła śledztwo w sprawie niedopełnienia w okresie od dnia 3 grudnia 2015 r. przez funkcjonariuszy publicznych obowiązków wynikających z art. 190 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych poprzez zaniechanie niezwłocznego ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zapadłego w dniu 3 grudnia 2015 r.

15 grudnia 2015

  • Wpłynięcie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym autorstwa PiS (druk nr 122). Proponowane zmiany dot. m.in. zgłaszania kandydatów na Prezesa TK i wprowadzenia obowiązku złożenia ślubowania przez osobę wybraną na stanowisko sędziego TK wobec Marszałka Sejmu.

16 grudnia 2015

18 grudnia 2015

22 grudnia 2015

24 grudnia 2015

  • Minister Spraw Zagranicznych Witold Waszczykowski zwrócił się do Komisji Weneckiej, organu doradczego Rady Europy, z prośbą o wydanie opinii na temat sytuacji prawnej wokół nowelizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.

28 grudnia 2015

29 grudnia 2015

  • Pierwszy Prezes SN złożyła wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z dnia 28 grudnia; tego samego dnia wniosek złożyła również grupa posłów PO (sygn. akt K 47/15). Wnioski zostały połączone do wspólnego rozpoznania. Ustawę w późniejszym terminie zaskarżyła grupa posłów Nowoczesnej i Polskiego Stronnictwa Ludowego, Rzecznik Praw Obywatelskich, Krajowa Rada Sądownictwa.

7 stycznia 2016

  • Prokuratura Okręgowa w Warszawie umorzyła śledztwo w sprawie niedopełnienia przez funkcjonariuszy publicznych obowiązków służbowych wszczęte w dniu 14 grudnia 2015 r.

8 stycznia 2016

  • Trybunał Konstytucyjny odwołał termin rozprawy w sprawie U 8/15 dot. uchwał Sejmu z dnia 25 listopada i 2 grudnia 2015 r. odpowiednio o stwierdzeniu braku mocy prawnej i wyborze sędziów TK.

11 stycznia 2016

  • Trybunał Konstytucyjny poinformował, że postanowieniem z dnia 7 stycznia 2016 r. umorzył postępowanie w sprawie wniosku grupy posłów o zbadanie uchwał Sejmu (sygn. akt U 8/15).

12 stycznia 2016

  • Prezes TK dopuścił do orzekania dwoje sędziów wybranych przez Sejm 2 grudnia 2015 r. – Piotra Pszczółkowskiego i Julię Przyłębską.
  • Spotkanie premier Beaty Szydło z przedstawicielami klubów parlamentarnych poświęcone sytuacji przed debatą w Parlamencie Europejskim na temat praworządności w Polsce.

13 stycznia 2016

  • Komisja Europejska zwróciła się do Polski z prośbą o informacje dotyczące sytuacji wokół Trybunału Konstytucyjnego w ramach procedury ochrony państwa prawa.
  • Informacja Prezesa Rady Ministrów na temat sytuacji międzynarodowej Polski i jej polityki zagranicznej, dotyczących wzajemnych relacji Polski z Unią Europejską, przed debatą w Parlamencie Europejskim na temat praworządności w Polsce.

19 stycznia 2016

  • TK poinformował o wydaniu 14 stycznia 2016 r. postanowienia nt. rozpoznania skargi dot. nowelizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 22 grudnia 2015 r. (sygn. akt K 47/15) na rozprawie, wbrew nowym przepisom dot. m.in. rozpoznawania spraw ze względu na kolejność wpływania wniosków.
  • Debata w Parlamencie Europejskim na temat praworządności w Polsce, w związku z sytuacją wokół Trybunału Konstytucyjnego.

21 stycznia 2016

  • Spotkanie premier Beaty Szydło z przedstawicielami klubów parlamentarnych, poświęcone sytuacji wokół Trybunału Konstytucyjnego.

8-9 lutego 2016

  • Wizyta przedstawicieli Komisji Weneckiej w Polsce. Spotkania z udziałem Prezydenta RP, Ministra Sprawiedliwości, sędziów Trybunału Konstytucyjnego, przedstawicieli Parlamentu, Sądu Najwyższego, Krajowej Rady Sądownictwa oraz Rzecznika Praw Obywatelskich.

12 lutego 2016

  • Zarządzenie Przewodniczącego składu orzekającego TK Andrzeja Rzeplińskiego o wyznaczeniu terminu rozprawy w sprawie K 47/15 na 8 i 9 marca 2016 r.

27 lutego 2016

  • Gazeta Wyborcza dociera do projektu opinii Komisji Weneckiej w sprawie polskiego TK.

8 marca 2016

  • Pierwszy dzień rozprawy przed TK w sprawie K 47/15.
  • Premier Beata Szydło zapowiada brak publikacji wyroku TK w sprawie K 47/15 ze względu na działanie niezgodne z obowiązującą ustawą o Trybunale Konstytucyjnym.

 


 

9 marca 2016

  • Drugi dzień rozprawy przed TK i ogłoszenie wyroku w sprawie K 47/15. Trybunał stwierdził, że tryb uchwalenia ustawy z 22 grudnia 2015 r., oraz 16 przepisów nowelizujących ustawę o TK, są niezgodne z Konstytucją. Jednocześnie potwierdził swoją kompetencję do orzekania w sprawie na podstawie art. 195 ustawy zasadniczej („Sędziowie [TK] są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji”), zauważając, że w związku z art. 188 ([TK] orzeka [w sprawach] zgodności przepisów prawa,[..] z Konstytucją), żaden inny organ państwa nie mógłby w tej sprawie orzekać (str. 70 i następne uzasadnienia). TK wskazał liczne uchybienia w procedurze uchwalenia ustawy, w szczególność fakt, że Sejm przeprowadził jedynie dwa czytania, a nie, wymagane przez art. 119 Konstytucji – trzy czytania (str 92). Uznał brak vacatio legis za rażące naruszenie norm konstytucyjnych (str 105 i nast.), a przepisy znowelizowanej ustawy (m.in): o procedowaniu spraw w pełnym składzie (art. 44 znowelizowanej ustawy), o wyznaczaniu terminów rozpraw w kolejności wpływu spraw (art. 80), ustalający najwcześniejszy termin rozprawy na, co do zasady, 6 miesięcy (art. 87) – są niezgodne z art. 2 i 173 Konstytucji, ingerują w niezależność i odrębność władz, a tym samym naruszają zasady państwa prawnego (str. 150 i następne uzasadnienia). W związku z powyższymi ustaleniami TK skasował ustawę w całości, stwierdzając „iż od dnia ogłoszenia orzeczenia Trybunału zostają anulowane wszelkie skutki prawne, które ustawa nowelizująca wywołała w systemie prawnym”. Dwoje sędziów (Piotr Pszczółkowski, Julia Przyłębska) zgłosiło zdanie odrębne.

11-12 marca 2016

  • Posiedzenie Komisji Weneckiej – przyjęcie opinii dot. zmian w ustawie o TK. Komisja potwierdza m.in., że Trybunał w orzekaniu podlega jedynie Konstytucji (pkt. 40), a udział sędziów TK w procesie legislacyjnym jest dopuszczalny oraz zgodny z normami europejskimi (pkt. 45-48). Negatywnie opiniuje natomiast obowiązek, m.in. procedowania spraw w kolejności zgłoszenia; 13-osobowy minimalny, pełny skład orzekający; narzucanie minimalnych terminów rozpraw od wpłynięcia wniosku. Według Komisji należy respektować wyrok Trybunału wyznaczający moment rozpoczęcia sprawowania mandatu przez sędziego TK na dokonanie wyboru przez Sejm. Oznacza to, że ważny mandat do sprawowania funkcji sędziego TK mają sędziowie wybrani w październiku 2015 r.. Dodatkowo stwierdza, że całokształt polityki obecnej większości parlamentarnej wobec TK pozostaje w konflikcie z europejskimi i międzynarodowymi standardami dotyczącymi rządów prawa (pkt 127). W podsumowaniu wzywa Sejm do podjęcia inicjatywy w celu zażegnania konfliktu, oraz zaleca respektowanie i bezwarunkowe wykonanie wszystkich wyroków Trybunału Konstytucyjnego (pkt 136). W szczególności konieczność publikacji wyroku K 47/15 z 9 marca 2016 r. (pkt 143).

30 marca 2016

  • Marszałek Sejmu powołuje Zespół Ekspertów do spraw problematyki TK.

31 marca 2016

  • Spotkanie liderów ośmiu ugrupowań politycznych na zaproszenie Marszałka Sejmu pod hasłem „Dialog i kompromis polityczny w Polsce”, poświęcone rozwiązaniu sporu wokół Trybunału Konstytucyjnego.

4-5 kwietnia 2016

  • Wizyta Thorbjoerna Jaglanda, Sekretarza Generalnego Rady Europy. Spotkania z udziałem Prezydenta RP, Prezesa Rady Ministrów, Marszałka Sejmu, Ministra Spraw Zagranicznych, Ministra Sprawiedliwości, Rzecznika Praw Obywatelskich dot. kryzysu wokół Trybunału.
  • Wizyta Fransa Timmermansa, wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej. Spotkania m.in. z udziałem Ministra Spraw Zagranicznych i Prezesa TK dot. kryzysu wokół Trybunału.

6 kwietnia 2016

  • Pismo Prokuratora Generalnego do Prezesa TK z 5 kwietnia 2016 r. dotyczące spraw rozpoznawanych przez Trybunał Konstytucyjny. Zbigniew Ziobro informuje w nim, że w związku z doniesieniami o rozpoznawaniu spraw przez TK w składach nieznanych ustawie oraz z pominięciem regulacji dot. terminów rozpraw i posiedzeń, Prokurator Generalny nie może uczestniczyć w tego rodzaju działaniach.

13 kwietnia 2016

  • Parlament Europejski przyjmuje rezolucję w której wzywa polskie władze do przestrzegania zasad demokracji i praworządności w związku ze sporem dot. Trybunału Konstytucyjnego.

14 kwietnia 2016

  • Sejm przyjmuje uchwałę o wyborze prof. Zbigniewa Jędrzejewskiego na sędziego TK, w miejsce prof. Mirosława Granata (koniec kadencji 27 kwietnia 2016).

26 kwietnia 2016

  • Zgromadzenie Ogólne Sędziów SN podjęło uchwałę w której stwierdziło, że nieopublikowany wyrok TK obowiązuje z chwilą ogłoszenia w toku postępowania.

29 kwietnia 2016

2 maja 2016

  • List ministra finansów Pawła Szałamachy do Prezesa TK z prośbą o powstrzymanie się do 13 maja z wystąpieniami podnoszącymi poziom sporu wokół TK, ze względu na ogłoszenie oceny wiarygodności kredytowej Polski przez agencję ratingową Moody’s.

17 maja 2016

  • Spotkanie liderów PiS, PSL i KORWiN na zaproszenie Marszałka Sejmu, poświęcone rozwiązaniu sporu wokół Trybunału Konstytucyjnego. Przedstawiciele PO, Kukiz’15, .N, SLD i Razem nie skorzystali z zaproszenia.

18 maja 2016

  • Komisja Europejska wydaje komunikat w którym informuje, że przy braku znaczącego postępu w sprawie sporu dot. Trybunału Konstytucyjnego do 23 maja, zdecyduje się na kontynuowanie procedury ochrony państwa prawa.
  • Liderzy PO, .N i PSL przekładają organizowane przez siebie spotkanie poświęcone rozwiązaniu sporu wokół Trybunału Konstytucyjnego na 24 maja.

24 maja 2016

  • Druga wizyta Fransa Timmermansa, wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej. Spotkanie z Prezesem RM.
  • Spotkanie przedstawicieli PO, .N, PSL, PiS i Kukiz’15 poświęcone rozwiązaniu sporu wokół Trybunału Konstytucyjnego.

1 czerwca 2016

  • Komisja Europejska przyjęła opinię o sytuacji w Polsce w ramach procedury ochrony państwa prawa.

Sprawdzone wypowiedzi