#StrajkNaŚląsku – opozycja

Od kilku dni jesteśmy świadkami debaty dotyczącej przyszłości polskich kopalń węgla kamiennego. Ilość wypowiedzi i wiadomości na ten temat ukazuje stopień skomplikowania problemu. Dlatego Demagog stworzył raport analizujący argumenty stron biorących udział w sporze oraz ich dokładny #factcheck.

Problem restrukturyzacji kopalni ma swoje źródło w uchwaleniu ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008–2015 oraz niektórych innych ustaw dostosowującej prawo polskie do Decyzji Rady Unii Europejskiej z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie pomocy państwa ułatwiającej zamykanie niekonkurencyjnych kopalń węgla (2010/787/UE), która modyfikuje zasady wspomagania kopalni znajdujących się w głębokim kryzysie. Plan Naprawczy dla Kompanii Węglowej S.A. przygotowany przez Pełnomocnika Rządu ds. Restrukturyzacji Węgla Kamiennego Wojciecha Kowalczyka, zakłada m. in. likwidację czterech najbardziej nierentownych kopalń oraz restrukturyzację dziewięciu perspektywicznych i stworzenie “Nowej Kompanii Węglowej”.

kopalnieopo

Prezentacja wypowiedzi opozycji.

Sprawdzone wypowiedzi

Jarosław Gowin

Jeszcze jedno, rząd mówi: zlikwidujemy te 4 kopalnie, 6 tys. pracowników przerzucimy do 10 pozostałych kopalni, które nie są aż tak deficytowe.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Naprawczy plan rządowy przyjęty 7 stycznia zakłada stopniowe wygaszenie KWK Bobrek-Centrum, KWK  Sośnica-Makoszowy, KWK Brzeszcze i KWK Pokój.

Przyjmuje on również, że blisko 6 tys. pracowników dołowych z wygaszanych kopalni znajdzie zatrudnienie w spółce celowej.

Wspomniane przez Jarosława Gowina 10 kopalń zostanie połączone w spółkę celową utworzoną przez Węglokoks S.A., w której to górnicy mają znaleźć zatrudnienie. Będą to w pierszym etapie KWK Jankowice, KWK Chwałowice, KWK Rydułtowy-Anna, KWK Marcel. Na drugim etapie do spółki dołączą KWK Bolesław Śmiały, KWK Piast, KWK Halemba-Wirek, KWK Bielszowice, KWK Ziemowit. Do spółki Węglokoks S.A. zostanie również sprzedana KWK Piekary, co łącznie daje 10 kopalń.

Jarosław Gowin

Ona [propozycja rządowa] prowadzi do tego, że wydamy 2,5 mld na wygaszenie tych kopalń.

Fałsz Pokaż uzasadnienie

Całkowity koszt Programu Naprawczego szacuje się na 2,3 mld złotych (1,4 mld w 2015 roku i 0,9 mld w 2016 roku), czyli o 200 mln mniej niż określił Jarosław Gowin.

Andrzej Duda

Rząd Ewy Kopacz planuje zamknąć kopalnię [KWK „Brzeszcze”], która ma zasoby bardzo dobrego węgla.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Według „Planu naprawczego Kompanii Węglowej S.A.” przyjętego przez Radę Ministrów dnia 7 stycznia 2015 roku, cztery najmniej rentowne kopalnie (w tym KWK „Brzeszcze”) będą przekazane Spółce Restrukturyzacji Kopalń (SRK), która przeprowadzi wygaszanie działalności kopalń.

Spółka Restrukturyzacji Kopalń podaje, że przedmiotem jej działalności jest:
1. Prowadzenie likwidacji kopalń, które zakończyły już wydobycie,
2. Zagospodarowanie majątku likwidowanych kopalń,

3. Tworzenie na bazie majątku likwidowanych kopalń nowych miejsc pracy.

W tym wypadku można stwierdzić, że wygaszenie działalności kopalń równoznaczne jest z ich zamknięciem.

Dane Kompanii Węglowej pokazują, że złoża kopalni KWK „Brzeszcze” charakteryzują się wysoką kalorycznością, niską zawartością popiołu, a w szczególności niską zawartością siarki. Wcześniejsze stwierdzenia są zatem prawidłowe, jednakże nie mogą prowadzić do wniosku, że nie ma uzasadnienia likwidacji kopalni KWK „Brzeszcze”. Należy wziąć pod uwagę więcej czynników.

Andrzej Duda

Nie ma żadnego uzasadnienia, żeby ją [KWK „Brzeszcze”] dziś likwidować.

Fałsz Pokaż uzasadnienie

Wypowiedź ta jest fałszywa, ponieważ istnieją pewne przesłanki natury ekonomicznej przemawiające za zamknięciem kopalni Brzeszcze.

nierentowne_kopalnieWedług danych rządowych w obecnym kształcie spółka Kompanii Węglowej S.A. w ostatnim okresie generuje ok. 200 mln złotych strat miesięcznie na działalności operacyjnej, a straty w sprzedaży węgla w Kompanii Węglowej w ciągu 11 miesięcy wynosiły 1 mld 140 mln zł. 4 najmniej rentowne kopalnie (w tym KWK „Brzeszcze”) które będą przekazane SRK generują 80% strat gotówkowej.

Andrzej Duda

Przez posłów PO został złożony projekt ustawy zmieniający ustawę o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015. Jeżeli przyjrzeć się przepisom tego projektu można powiedzieć krótko, to jest ustawa o likwidacji polskiego górnictwa kamiennego, które rozpoczyna się od czterech kopalń.

Manipulacja Pokaż uzasadnienie

Określenie, że ustawa o zmienie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015 dotyczy likwidacji polskiego górnictwa kamiennego jest nadużyciem.

Jak wynika ze wspomnianego projektu ustawy (druk 3034), zaproponowane w ustawie zmiany dotyczą tylko procesów podejmowanych w trakcie likwidacji kopalń. Z ustawy nie wynikają jednak plany likwidacji całego górnictwa polskiego, a jedynie sposoby likwidacji kopalń przekazanych SRK. Plan Naprawczy przedstawiony przez rząd zakłada likwidację czterech kopalń.

Program restrukturyzacji polskiego górnictwa zakłada m.in. sprzedaż 9 z 14 kopalń Kompani Węglowej nowej spółce celowej. Spośród pozostałych jedną ma zakupić spółka Węglokoks z Piekar, a pozostałe cztery zostaną zlikwidowane (Bobrek-Centrum, Sośnica-Makoszowy, Brzeszcze i Pokój). Dlatego też program nie zakłada likwidacji całego polskiego górnictwa, a jedynie czterech nierentownych kopalń.

Zbyszek Zaborowski

SRK – Spółka Restrukturyzacji Kopalń w swoim statucie ma zapisane, że służy likwidacji kopalń.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Zgodnie z informacją zamieszczoną na oficjalnej stronie Spółki Restrukturyzacji Kopalń, której działalność ma objąć 4 nierentowne kopalnie przynależące do Kompanii Węglowej jest:

1. Prowadzenie likwidacji kopalń, które zakończyły już wydobycie,

2. Zagospodarowanie majątku likwidowanych kopalń

3. Tworzenie na bazie majątku likwidowanych kopalń nowych miejsc pracy.

Więcej informacji na temat działalności prowadzonej przez SRK można znaleźć w oficjalnej publikacji spółki.

Włodzimierz Cimoszewicz

Pierwszy program zajmujący się [restrukturyzacją górictwa] był w 1995 roku źródło

Fałsz Pokaż uzasadnienie

Według informacji pochodzących z Kancelarii Sejmu (Biuro Studiów i Ekspertyz, Wydział Analiz Ekonomicznych i Społecznych) pierwszy rządowy program zajmujący się restrukturyzacją górnictwa został przyjęty w 1993 roku:

“W dniu 15 marca 1993 roku Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów przyjął pierwszy rządowy program restrukturyzacji górnictwa w Polsce pod nazwą “Program restrukturyzacji węgla kamiennego w Polsce – realizacja I etapu w ramach możliwości finansowych państwa”. Ustawa sejmowa* oraz przyjęty program restrukturyzacji górnictwa stworzyla warunki dla przekształceń systemowych w tej branży.

*”W lutym 1993 roku uchwalono ustawę o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Na podstawie tej ustawy z 49 kopalń utworzono w marcu 1993 roku sześć spółek węglowych, natomiast w czerwcu 1993 roku utworzono jeszcze siódmą spółkę węglową pod nazwą Katowicki Holding Węglowy S.A., grupujący 11 kopalń. “

 

Włodzimierz Cimoszewicz

20 lat temu w górnictwie pracowało 350 tysięcy ludzi, teraz 100 tysięcy źródło

Fałsz Pokaż uzasadnienie

W roku 1989 w górnictwie zatrudnionych było ponad 407 tys. osób. W wyniku realizacji pierwszego etapu restrukturyzacji górnictwa pod nazwą „Restrukturyzacja górnictwa węgla kamiennego w Polsce – realizacja pierwszego etapu w 1993 roku w ramach możliwości finansowych państwa” zatrudnienie w górnictwie spadło do 305 209 osób. W wyniku drugiego etapu restrukturyzacji branży w latach 1994-1995 zatrudnienie spadło do 268 140 osób na koniec 1995 roku.

 Według danych Ministerstwa Gospodarski na dzień 30.09.2014 roku w górnictwie węgla kamiennego było zatrudnionych 102 396 osób.

 wykres1.PNG

Krzysztof Szczerski

Jeśli Ewa Kopacz chce stosować prawo unijne musi likwidować kopalnie, ponieważ innej pomocy publicznej przydzielić już nie można. Na takie zasady zgodzili się rządzący w 2010 roku.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Stosując prawo unijne, którego celem jest uzyskanie niskoemisyjnej gospodarki z odnawialną i zrównoważoną energią, państwo może udzielić pomocy w przypadku gdy “pokrywa ona wyłącznie koszty związane z węglem do produkcji energii elektrycznej, skojarzonej

produkcji ciepła i energii elektrycznej, produkcji koksu i opalania pieców hutniczych w przemyśle stalowym,w przypadku gdy takie zastosowanie ma miejsce w Unii”. Jednakże w  przypadku niekonkurencyjnych kopalń wsparcie  jest “nieuzasadnione”. Sama zaś pomoc jest ściśle określona w Decyzji Rady  2010/787/UE z 10 grudnia 2010 roku, między innymi o malejących środkach dla pomocy:

Całkowita kwota pomocy na zamknięcie przyznanej przez państwo członkowskie musi mieć tendencję malejącą, przy czym obniżka musi wynosić: do końca roku 2013 – nie mniej niż 25 %, do końca roku 2015 – nie mniej niż 40 %, do końca roku 2016 – nie mniej niż 60 %, a do końca roku 2017 – nie mniej niż 75 % w stosunku do pomocy przyznanej w roku 2011.

Piotr Naimski

Jednak pamiętajmy, że likwidowanie wytypowanych kopalń, oznacza klęskę dla tych miast i gmin, w których te zakłady są już jedynymi dużymi zakładami pracy.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Przykładem takiej miejscowości może być Brzeszcze oraz kopalnia KWK „Brzeszcze”, która zatrudnia ponad 3100 pracowników. Liczba mieszkańców miasta wynosi około 11600 osób. W związku z powyższym wywnioskować można, że w KWK “Brzeszcze”  zatrudniony może zostać prawie co trzeci mieszkańca miasta. Zauważyć należy jednocześnie, że kopalnia KWK „Brzeszcze” jest jedynym dużym zakładem w mieście.


 

 

Grzegorz Tobiszowski

W zeszłym roku powołano prezesa Tarasa. Na sześć miesięcy. I nagle odwołuje się go i dostaje odprawę prawdopodobnie w wysokości 900 tysięcy złotych. Ponowny prezes przychodzi i po miesiącu mówi się, że kompania jest niewypłacalna i trzeba likwidować kopalnie.

 

Fałsz Pokaż uzasadnienie

Mirosław Taras został powołany na prezesa Kompanii Węglowej 26 kwietnia 2014 roku (informacja w Gazecie Firmowej- numer kwietniowy), a odwołany 21 listopada 2014 roku.
Daje to łącznie 178 dni urzędowania (pełne 6 miesięcy, 4 dni kwietnia i 21 dni listopada).

Pojawiały się informacje o rzekomej odprawie w wysokości ponad 900 tys., ale w oficjalnym oświadczeniu Krzysztof Sędzikowski – obecny prezes spółki – poinformował, że odprawa nie przekroczyła wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia szacowanego na ok.80 tys.

 

Grzegorz Tobiszowski

A co mamy w ustawie, która została dziś w nocy przegłosowana? Otwarta została ścieżka, że już nie trzeba będzie prowadzić konsultacji społecznych – ani z samorządem lokalnym, ani z prezydentami miast, ani ze związkami zawodowymi, a będzie można na podstawie ustawy podjąć decyzję o likwidacji kopalni.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Art. 1. pkt 3. ustawy uchwalonej dnia 16 stycznia 2015 r., uchyla Art 7. ustawy z dnia 7 września 2007 r. Oznacza to że uchylony został następujący zapis:

 Art. 7. 1. W przypadku podjęcia decyzji o likwidacji kopalni, likwidator, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 5, opracowuje program przemieszczeń pracowników likwidowanej kopalni, zwany dalej „programem przemieszczeń”, nie później niż na 60 dni przed dniem zakończenia wydobycia węgla kamiennego w tej kopalni.

2. Program przemieszczeń, po zaopiniowaniu przez zakładowe organizacje związkowe działające u pracodawcy oraz przez wójta gminy (burmistrza, prezydenta miasta), na terenie której jest zlokalizowana kopalnia, zatwierdza właściwy organ przedsiębiorstwa górniczego. Opinie te należy przekazać w terminie 30 dni od dnia otrzymania programu przemieszczeń.

3. W przypadku nieprzekazania opinii, o których mowa w ust. 2, program przemieszczeń obowiązuje po upływie 15 dni od dnia, w którym upłynął termin ich przekazania.

 Usunięcie z ustawy powyższego zapisu zwalnia likwidatora kopalni z obowiązku przedstawienia programu przemieszczeń do zaopiniowania przez związki zawodowe oraz władze samorządowe. Oznacza to zatem że nie mają one ustawowej możliwości wpływania na decyzję dot. likwidacji kopalń.

 

Zbyszek Zaborowski

Marszałek Sikorski naruszył art. 34 regulaminu Sejmu, nie kierując projektu poselskiego do konsultacji.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Art. 34 Regulaminu Sejmu mówi, że “W wypadku komisyjnych i poselskich projektów ustaw, w stosunku do których nie przeprowadzono konsultacji, Marszałek Sejmu przed skierowaniem do pierwszego czytania kieruje projekt do konsultacji w trybie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach.”. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015 oraz niektórych innych ustaw, który do sejmu wpłynął 8.01.2015 nie zawiera żadnych wzmianek o przeprowadzonych konsultacjach, a mimo to niezwłocznie trafił do I czytania w komisji. Z projektem ustawy, jak i jego bardzo krótką i dynamiczną ścieżką legislacyjną można zapoznać się dzięki przejrzystemu zestawieniu na stronie Sejmu.

Zbyszek Zaborowski

Wczoraj w Sejmie większość koalicyjna nie zgodziła się na debatę o górnictwie, politycy koalicji mówili, że nie można politycznie rozmawiać o górnictwie w Sejmie, skoro toczą się rozmowy z górnikami.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Sejm odrzucił wniosek SLD o przeprowadzenie debaty na temat sytuacji strajkowej na Śląsku po ogłoszeniu rządowego programu restrukturyzacji górnictwa. Wniosek SLD poparli posłowie PiS, przeciw była większość rządowa.

Zbyszek Zaborowski

Brzeszcze, 11-tysięczne miasto małopolskie, żyje wyłącznie z węgla. Państwo zamykają jedyną kopalnię.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Na podstawie Badania funkcji, potencjału oraz trendów rozwojowych miast w województwie małopolskim realizowanego Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej oraz Instytut Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego wiemy, iż  KWK Brzeszcze-Silesia zatrudniało 50% ogółu społeczności tego miasta, które zamieszkiwane było przez 11 600 osób.

Zbyszek Zaborowski

W Kompanii Węglowej koszty zostały te same, w związku z tym cena wydobycia 1 t węgla wzrosła, sprzedaż spadła, a Polska netto jest importerem węgla.

Prawda Pokaż uzasadnienie

Na podstawie analizy Hubert Guzera pt. Problemy Kompanii Węglowej przykładem społecznych kosztów odkładania reform z listopada 2014 r.wiemy, iż  koszty wydobycia tony węgla raportowane przez Spółkę wynoszą 297 złote, (ok. 90 dolarów  wg danych za 2013). W związku z czym Kompania Węglowa w swojej obecnej sytuacji nie jest w stanie sprzedać ani bieżącej produkcji, ani zapasów nagromadzonych w ostatnim czasie (około 5 mln ton węgla, przy rocznym wydobyciu około 36,5 mln ton). Z kolei w kwestii bycia importerem netto węgla warto zaznaczyć, iż taka zależność jest dla węgla koksowego i ta tendencja rysuje się od 2008 r.