Wybory na Węgrzech

6 kwietnia odbyły się na Węgrzech wybory parlamentarne. W ich wyniku większość w parlamencie utrzymała partia Fidesz Viktor Orbána. Naddunajska elekcja była przedmiotem kilku komentarzy polityków polskich.

Sprawdzone wypowiedzi

Leszek Miller

 

Prawda Ukryj uzasadnienie

Wielka Izba Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swoim orzeczeniu uznała, iż poprzez skrócenie kadencji inspektora danych osobowych Węgry (podczas sprawowania urzędu premiera przez Viktora Orbana) złamały prawo unijne, naruszając jedną z podstawowych zasad mających umożliwiać krajowym organom nadzorczym należyte wykonywanie swoich funkcji.

Wyrok został wydany w wyniku postępowania zainicjowanego skargą Komisji Europejskiej która na podstawie artykułu 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej – TFUE) ma prawo wniesienia sprawy do Trybunału Sprawiedliwości UE w wypadku uchybienia przez jedno z państw członkowskich obowiązkom wynikającym z Traktatów. Za takie naruszenie zostało uznane zmuszenie drogą ustawową Andrása Jóriego, inspektora ochrony danych, do wcześniejszego zakończenia swojej kadencji z powodu przekształcenia jego dotychczasowego stanowiska w Krajowy Urząd Ochrony Danych i Wolności Informacji. Jego kadencja zakończyła się wraz z końcem roku 2011, chociaż powinna trwać do września 2014.

W orzeczeniu Trybunał zwrócił uwagę na wielokrotnie podkreślaną w ustawodawstwie unijnym konieczność poszanowania niezależności organów nadzorczych, do których niewątpliwie zaliczany był odwołany inspektor. Odwołanie go było więc pogwałceniem przepisu art. 28 ust. 1 akapitu 2 dyrektywy 95/46/WE, który ustanawiał rzeczoną autonomię. Państwa członkowskie bowiem, pomimo całej swobody dotyczącej kształtowania ustroju wymaganych przez prawo UE organów i instytucji, nie mogą naruszać podstawowych zasad mających gwarantować ich skuteczną działalność. Trybunał ponadto dowiódł, iż zakończenie kadencji było niezgodne nawet z przepisami węgierskimi, które nie przewidywały tego typu przekształceń jako powodu zakończenia sprawowania funkcji.

Tomasz Sommer

Natomiast z drugiej strony, niektóre jego działania są oczywiście dwuznaczne, czyli niesystemowe rozwiązywanie pewnych problemów gospodarczych, które trzebaby rozwiązać w sposób systemowy. Jeżeli on (Viktor Orban) na siłę obniża, np. koszt prądu, nie robiąc tego poprzez zwiększenie konkurencji, poprzez zwiększeni ilości firm, likwidację monopoli, to znaczy, że prędzej czy później będzie musiał za to zapłacić rachunek. [wywiad w Radiu Wnet]

Prawda Ukryj uzasadnienie

W 2013 roku węgierski regulator energetyczny ogłosił 10% obniżkę cen gazu, energii elektrycznej i centralnego ogrzewania w handlu detalicznym. Dystrybuujące na Węgrzech energie koncerny energetyczne zaskarżyly tę decyzje do sądu, który w marcu 2013 przyznał im rację, uznając decyzje za niezgodna z prawem.

Robert Winnicki

 

Prawda Ukryj uzasadnienie

Na podstawie 98,97% (nie uwzględniających osób glosujących poza Węgrami) na listę wyborczą Jobbiku oddanych zostało 20,54% głosów. Jednak wynik ten przekłada się jedynie na 23 miejsca w 199 osobowym parlamencie węgierskim (jest to 11,56% wszystkich mandatów).

Różnica ta wynika z mieszanej ordynacji wyborczej obowiazującej na Węgrzech. Większość miejsc w parlamencie (106) obsadzanych jest w wyborach większościowych, w których wyborcy oddają głos bezpośrednio na kandydata. Ten, który zdobędzie więcej głosów – zdobywa mandat poselski. W ramach tej puli Jobbik nie uzyskał ani jednego miejsca w parlamencie. Pozostałe miejsca (93) obsadzane są proporcjonalnie  w systemie głosowania na ogólnokrajowe listy wyborcze. To właśnie w tej części głosowania Jobbik uzyskał 20,54% głosów.