Wybory przewodniczącego oraz wiceprzewodniczących Parlamentu Europejskiego

17 stycznia b.r. został wybrany nowy przewodniczący Parlamentu Europejskiego – Antonio Tajani. Włoch należący do Grupy Europejskiej Partii Ludowej wygrał wybory dopiero w czwartej turze, zdobywając 351 głosów. Będzie on kierował pracami Parlamentu Europejskiego przez kolejne dwa i pół roku. Wśród kompetencji Przewodniczącego PE znajduje się również otwieranie, zawieszanie i zamykanie posiedzenia, rozstrzyganie o dopuszczalności poprawek, o pytaniach kierowanych do Rady i Komisji oraz o zgodności sprawozdań z Regulaminem, dbanie o przestrzeganie Regulaminu i utrzymanie porządku, udzielanie głosu, ogłaszanie zamknięcie dyskusji, poddawanie wniosków pod głosowanie i ogłaszanie wyniki głosowania, a także kierowanie do komisji informacji dot. spraw leżących w ich gestii (art. 22 Regulaminu PE).

Po tych wyborach 18 stycznia nastąpiły wybory 14 wiceprzewodniczących Parlamentu Europejskiego, których wybrano w dwóch turach. W pierwszej turze wybrano 10 wiceprzewodniczących:

  1. Mairead McGuinness (EPL, IE),
  2. Bogusław Liberadzki  (S&D, PL),
  3. David Sassoli (S&D, IT),
  4. Rainer Wieland (EPL, DE)
  5. Sylvie Guillaume (S&D, FR)
  6. Ryszard Czarnecki (EKR, PL)
  7. Ramón Luis Valcarcel (EPL, ES)
  8. Evelyne Gebhardt (S&D, DE)
  9. Pavel Telička (ALDE, CZ)
  10. Ildikó Gall-Pelcz (EPL, HU)

W drugiej turze wyborów bezwzględną większość głosów uzyskali:

  1. Ioan Mircea Pasçu (S&D, RO)
  2. Dimitrios Papadimoulis (GUE/NGL, EL)
  3. Ulrike Lunacek (Zieloni,/EFA, AT)
  4. Alexander Graf Lambsdorff (ALDE, DE).

Kompetencje wiceprzewodniczących PE określa art. 23 Regulaminu PE, zgodnie z którym w przypadku nieobecności Przewodniczącego, niemożności wykonywania przez niego obowiązków lub gdy chce on uczestniczyć w dyskusji zgodnie z art. 22 ust. 3, jeden z wiceprzewodniczących zastępuje Przewodniczącego. Ponadto obowiązki nałożone na wiceprzewodniczących są w art. 25, 27 ust. 3 i 5 oraz art. 71 ust. 3.


O sposobie wyboru przewodniczącego oraz wiceprzewodniczących PE mówi rozdział 2 Regulaminu Parlamentu Europejskiego.

Zgodnie z art. 15 przewodniczący, wiceprzewodniczący i kwestorzy są wybierani w głosowaniu tajnym, a kandydatury mogą być proponowane wyłącznie za zgodą zainteresowanych. Kandydaturę może zgłosić jedynie grupa polityczna lub co najmniej 40 posłów. Przewodniczącym zostaje kandydat, który otrzymał bezwzględną większość głosów w wyborach. Artykuł 16. przewiduje, iż „jeśli po trzech turach głosowań żaden kandydat nie otrzyma bezwzględnej większości oddanych głosów, w czwartej turze kandydują tylko dwaj posłowie, którzy w trzeciej turze otrzymali największą liczbę głosów; w przypadku tej samej liczby głosów za wybranego uznany zostaje kandydat starszy wiekiem„.

Wybory wiceprzewodniczących odbywają się w podobny sposób jak wybory przewodniczącego. Kandydaci również muszą otrzymać bezwzględną większość oddanych głosów, jednakże zasada ta obowiązuje w pierwszej oraz drugiej turze wyborów, w trzeciej obowiązuje zasada głosowania zwykłą większością głosów: „w pierwszej turze, na do 14 miejsc do obsadzenia, za wybranych uznaje się tych kandydatów, którzy otrzymali bezwzględną większość oddanych głosów, w kolejności otrzymanych głosów. Jeśli liczba wybranych kandydatów jest mniejsza od liczby miejsc do obsadzenia, w celu obsadzenia pozostałych miejsc przeprowadza się na tych samych zasadach drugą turę wyborów. Jeśli do obsadzenia pozostałych miejsc niezbędna jest trzecia tura wyborów, obowiązuje zasada głosowania zwykłą większością głosów. W przypadku równej liczby oddanych głosów, za wybranych uznaje się najstarszych wiekiem kandydatów” (art. 17).

Sprawdzone wypowiedzi

Ryszard Czarnecki

Prawda Pokaż uzasadnienie

Dotychczas 5 Polaków zajmowało stanowisko Komisarza w Komisji Europejskiej. Byli to:

  • Danuta Hubner (po akcesji Polski do UE, od maja do listopada 2004 roku – Komisarz UE ds. Handlu przy Pascalu Lamy oraz w latach 2004-2009 – Komisarz Unii Europejskiej ds. Polityki Regionalnej),
  • Paweł Samecki, który objął stanowisko Komisarza ds. Polityki Regionalnej po rezygnacji Danuty Hubner,
  • Janusz Lewandowski (od 2009 do 2014 roku – Komisarz UE ds. Budżetu),
  • Jacek Dominik, który zastąpił Janusza Lewandowskiego (od lipca do 31 października 2014 – Komisarz UE ds. Budżetu i Programowania Finansowego)
  • Elżbieta Bieńkowska (od 2014 roku Komisarz UE ds. rynku wewnętrznego, przemysłu, przedsiębiorczości i MŚP).

Ryszard Czarnecki mówiąc o dwóch komisarzach, którzy nie uzyskali reelekcji prawdopodobnie nie brał pod uwagę Danuty Hubner i Janusza Lewandowskiego, którzy zrezygnowali z funkcji w Komisji Europejskiej ze względu na objęcie stanowiska europosła oraz Elżbiety Bieńkowskiej, której kadencja jeszcze się nie zakończyła. Zgodnie z art. 6 Aktu dotyczącego wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich z 1976 roku (zmienionym decyzją Rady z dnia 25 czerwca i 23 września 2002 roku) stanowisko europosła jest niepołączalne ze stanowiskiem członka Komisji Europejskiej w związku z czym Danuta Hubner i Janusz Lewandowski musieli zrezygnować z członkostwa w KE. Dotychczas były jedynie dwie kadencje Komisji Europejskiej, której członkiem był Polak, aktualnie trwa trzecia, w związku z czym reelekcję mogło uzyskać jedynie dwóch Polaków.

Do 2017 roku 6 Polaków (w tym Ryszard Czarnecki) pełniło funkcję wiceprzewodniczących Parlamentu Europejskiego. Jacek Saryusz-Wolski oraz Janusz Onyszkiewicz zostali wybrani na wiceprzewodniczących PE w 2004 roku. W 2007 roku ponownie wybrano dwóch Polaków – Marka Siwca oraz Adama Bielana. W 2012 roku jednym z wiceprzewodniczących PE był Jacek Protasiewicz, który w głosowaniu zdobył 206 głosów i tym samym zajął 13 miejsce. W 2014 roku 284 głosy i 14 miejsce w wyborach na wiceprzewodniczącego PE zdobył Ryszard Czarnecki. W 2017 roku na wiceprzewodniczących zostało wybranych dwóch Polaków – Bogusław Liberadzki (2. miejsce, 378 głosów) oraz – podobnie jak w 2014 roku – Ryszard Czarnecki (6. miejsce, 328 głosów).

Jedynym Polakiem, który pełnił funkcję przewodniczącego parlamentu Europejskiego był Jerzy Buzek. Został on wybrany 14 lipca 2009 roku i sprawował urząd przez dwa i pół roku, do 16 stycznia 2012 roku.