Zmiana Prezesa TK

Julia Przyłębska 21 grudnia została powołana przez Prezydenta na Prezesa Trybunału Konstytucyjnego. Jej kadencja będzie trwała 6 lat. Stało się to możliwe po podpisaniu przez Prezydenta 19 grudnia trzech ustaw o TK. Tego samego dnia swoją kadencję na stanowisku Prezesa Trybunału zakończył Andrzej Rzepliński.

Wybór nowego Prezesa TK wzbudzał kontrowersje od dłuższego czasu. 30 listopada Zgromadzenie Ogólne podjęło próbę wyłonienia kandydatów, którzy mają być przedstawieni Prezydentowi, a Prezydent ma wybrać jednego z nich. Na zgromadzeniu tym było obecnych jedynie 9 sędziów, a więc nie dotrzymany został ustawowy wymóg kworum w postaci 10 sędziów. Jednak sędziowie uznali, że jeżeli mają zrealizować ustawowy obowiązek wyłonienia kandydatów w terminie muszą zostać oni wybrani w tym dniu. 30 listopada zostali przedstawieni 3 kandydaci: Stanisław Rymar, Piotr Tuleja i Marek Zubik.  Kolejna próba zwołania Zgromadzenia Ogólnego została podjęta 8 grudnia po liście Szefowej Kancelarii Prezydenta RP Andrzeja Dudy Małgorzaty Sadurskiej, w którym stwierdza, że Prezydent oczekuje przedstawienia kandydatów, którzy zostali by wyłonieni na Zgromadzeniu Ogólnym z zachowaniem kworum wynoszącym 10 sędziów. W związku z tym, że na ZO ponownie zgromadziło się jedynie 9 sędziów Prezes Andrzej Rzepliński zakończył posiedzenie w związku z brakiem kworum.

Po zakończeniu kadencji Prezesa Rzeplińskiego i podpisaniu przez Prezydenta 3 ustaw o TK, sytuację trzeba już oceniać przez pryzmat nowych ustaw, a w szczególności Ustawy– Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Jej przepisy zawierające procedurę postępowania przy powołaniu nowego Prezesa TK weszły w życie w dzień następujący po podpisaniu ustawy, a więc 20 grudnia. Artykuły 16-22 tej ustawy przewidują sytuację, w której do momentu zakończenia kadencji ówczesnego Prezesa nie wybrano nowego. W tym przypadku Prezydent w drodze postanowienia powierza jednemu z sędziów pełnienie obowiązków Prezesa Trybunału do czasu wyłonienia Prezesa. Stało się to 20 grudnia – p.o. Prezesa TK została sędzia Julia Przyłębska. Zgodnie z art. 20 p.o. Prezesa ma w ciągu 30 dni przeprowadzić procedurę przedstawienia Prezydentowi kandydatów na Prezesa. Zgromadzenie Ogólne ma zostać zwołane niezwłocznie.

Art. 22 wyłącza obowiązek osiągnięcia kworum na Zgromadzeniu Ogólnym w tym wyjątkowym trybie powoływania Prezesa.

Kandydatami przedstawionymi Prezydentowi są wszyscy sędziowie którzy otrzymali co najmniej 5 głosów, a jeśli jest tylko jeden taki sędzia, również ten który nie otrzymał wymaganej liczby głosów, ale otrzymał ich najwięcej spośród innych sędziów.

We wtorek 20 grudnia odbyło się Zgromadzenie Ogólne zwołane przez Julię Przyłębską. Głosowało w nim 6 sędziów, jednak na mocy art. 22 nie było potrzebne kworum z ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK. W uchwale przedstawiono Prezydentowi dwóch kandydatów sędzię Julię Przyłębską oraz sędziego Mariusza Muszyńskiego. W środę 21 grudnia Prezydent powołał Julię Przyłębską na stanowisko Prezesa TK. Pierwszymi decyzjami nowej Prezes były włączenie do składu orzekającego TK sędziów Henryka Ciocha, Mariusza Muszyńskiego i Lecha Morawskiego oraz zamknięcie portalu Obserwator Konstytucyjny, który był prowadzony przez TK.