Czas czytania: około min.

FAQ DEMAGOGA, czyli cała prawda o fact-checkerach

18.10.2021 godz. 16:55

Po przejrzeniu pytań, które trafiły do naszej redakcji mailowo, poprzez Messenger lub inną drogą i, które często nam zadajecie, postanowiliśmy je zebrać w całość oraz na nie odpowiedzieć. Znajdziecie tutaj wyjaśnienia najbardziej nurtujących Was pytań – od kwestii naszego finansowania, tego kto tworzy nasz zespół aż po pomoc i współpracę z nami.

1. Jakie informacje sprawdzacie?

Weryfikujemy wypowiedzi polityków i wybranych osób publicznych oraz fałszywe informacje, które pojawiają się w sieci, głównie w mediach społecznościowych. Przygotowujemy raporty, sprawdzamy obietnice polityków i piszemy analizy poświęcone problemowi dezinformacji, fake newsów, technologiom i szeroko pojętej przestrzeni informacyjnej.

Na temat tego, jak sprawdzamy wypowiedzi polityków, więcej przeczytasz TUTAJ.

O tym, jak weryfikujemy fake newsy, dowiesz się TUTAJ.

2. Dlaczego mam wierzyć w to, co piszecie?

Nie wierz nam na słowo. Sprawdź nas!

Zgodnie z ideą transparentności organizacje fact-checkingowe może sprawdzić, oprócz IFCN, każdy czytelnik czy osoba zainteresowana ich działalnością. Jak zweryfikować Stowarzyszenie Demagog? Parafrazując znaną już sentencję „Kto kontroluje kontrolujących?”, chcemy odpowiedzieć Wam na pytanie, jak sprawdzić nas, fact-checkerów z Demagoga. Postanowiliśmy przybliżyć Ci kwestie związane z bezstronnością i przejrzystym finansowaniem oraz całym procesem weryfikacji informacji w naszej redakcji. Pełny tekst znajdziesz TUTAJ.

3. Kto was finansuje?

Ważne są dla nas rzetelność i przejrzystość, dlatego też przestrzegamy konkretnych zasad, które obowiązują każdego członka organizacji IFCN. Jedną z nich jest przejrzystość finansowania i organizacji – struktura oraz status prawny naszego stowarzyszenia są jawne i przejrzyste. Rodzaj finansowania nie ma wpływu na wystawiane przez nas oceny. Z naszymi sprawozdaniami finansowymi oraz dokładnymi informacjami dot. majątku Stowarzyszenia Demagog możesz zapoznać się TUTAJ.

4. Jak możecie być niezależni, jeśli finansuje was Fundacja Batorego i FIO?

Od ponad siedmiu lat sprawdzamy wypowiedzi polityków „od prawa do lewa”. Analizy obalające fake newsy opieramy na wiarygodnych, naukowych i niepodważalnych źródłach. O tym, co jest prawdą, decydują fakty, a nie nasze opinie.

Jesteśmy niezależną organizacją i żadne finansowanie nie wpływa na to, jak i o czym piszemy analizy. Nasze finansowanie jest jawne i składa się m.in. ze składek członkowskich, darowizn, zbiórek publicznych, dotacji, subwencji i grantów (szczegółowe informacje znajdziesz TUTAJ). Jawne są również nasze sprawozdania finansowe.

Jesteśmy członkiem Międzynarodowej Sieci Fact-Checkingu (IFCN) zrzeszającej najważniejsze organizacje fact-checkingowe na świecie. Członkostwo w IFCN zobowiązuje nas do przestrzegania ściśle określonych zasad wymienionych w Kodeksie IFCN. Przestrzeganie Kodeksu IFCN przez organizacje należące do Sieci jest przedmiotem corocznego audytu przeprowadzanego przez niezależnych ekspertów.

Gwarantujemy, że przyjmując jakiekolwiek zewnętrzne źródło finansowania, nie ma ono wpływu na zakres merytoryczny naszej pracy. Cała odpowiedzialność za dobór tematyczny naszych artykułów, a także przeprowadzany w nich proces analityczny, spoczywa wyłącznie na zespole redakcyjnym portalu Demagog.

Co więcej, realizacja grantu pozyskanego od Fundacji Batorego zakończyła się 31.03.2019, a realizacja grantu FIO 31.12.2019. Na specjalnej podstronie możesz dowiedzieć się, na co dokładnie zostały przeznaczone środki grantowe.

Nigdy nie przyjęliśmy i nie przyjmiemy grantu czy innego sposobu finansowania, który ingerowałby w naszą pracę i mógł wpływać na naszą niezależność. Nie finansują nas ani koncerny farmaceutyczne, ani prywatne spółki lobbystyczne. Zachęcamy Cię do oceny naszej niezależności na podstawie treści, jakie publikujemy. Jeżeli znajdziesz w nich coś podejrzanego, zgłoś to! Chętnie o tym porozmawiamy.

5. Kto tworzy wasz zespół?

Informacje o zespół naszej redakcji, stowarzyszenia oraz mentorów Akademii Fact-checkingu możesz znaleźć TUTAJ.

6. Dlaczego nie podpisujecie artykułów imieniem i nazwiskiem?

Przede wszystkim dbamy o bezpieczeństwo i prywatność naszych analityków. Sprawdzając wypowiedzi polityków lub fake newsów dot. tematów zdrowotnych czy światopoglądowych, narażeni jesteśmy na hejt i groźby pojawiające się w komentarzach i wiadomościach mailowych. Będąc świadomym zagrożeń z tego płynących, chcemy zminimalizować ryzyko i zapewnić jak największy komfort pracy naszym analitykom. Co więcej, pomimo tego, że każdy analityk podpisał Deklarację bezstronności, nie ujawniamy autorów analiz wypowiedzi polityków, aby nie być posądzonymi o stronniczość na podstawie osobistych poglądów czy przekonań danego analityka. Bardzo często nad jedną analizą pracuje kilka osób. Autorów tekstów podpisujemy np. w przypadku niektórych dłuższych analiz czy raportów o charakterze eksperckim, które możesz znaleźć na naszej stronie w zakładce “Analizy i raporty”. Cały nasz zespół, jak i władze stowarzyszenia są jawne – wszystkie informacje znajdziesz na naszej stronie.

7. Czy można zgłosić wam fałszywą informację lub wypowiedź polityka do sprawdzenia?

Tak! Wszystkie zgłoszenia przyjmujemy przez specjalny formularz umieszczony na naszej stronie. Po wysłaniu zgłoszenia otrzymasz informację z jego statusem, a następnie z linkiem do analizy, która publikowana jest na naszej stronie i w mediach społecznościowych. Weryfikacji poddajemy potencjalnie fałszywe informacje oraz słowa polityków i wybranych osób publicznych. Nie weryfikujemy stwierdzeń dziennikarzy. Przed zgłoszeniem upewnij się, czy wypowiedź lub informacja zawiera fakty, które da się zweryfikować. Pamiętaj, że nie sprawdzamy opinii.

8. Jak sprawdzacie informację na Facebooku?

Odpowiedź na to pytanie znajdziesz w specjalnym FAQ poświęconym naszej współpracy z Facebookiem.

9. Jak weryfikujecie wypowiedzi polityków?

Ze zbioru wszystkich wypowiedzi polityków wybieramy te, które są merytoryczne i dotyczą rzeczywistości obiektywnie sprawdzalnej. Dobór próby badawczej jest ściśle jakościowy i oparty o kryterium dostępności materiału. Próba ta nie pozwala wyciągać wniosków na całą populację polityków, nie możemy więc stwierdzić, że statystycznie politycy partii A najczęściej podają fałszywe dane (ale możemy powiedzieć, że w zbadanej próbie polityków przedstawiciele partii A najczęściej podają fałszywe dane). nWartość naszych badań ma więc aspekt jakościowy: odpowiadamy na pytania, w jaki sposób politycy budują swoje wypowiedzi, w jakich kwestiach wprowadzają odbiorców w błąd, a w jakich są ekspertami. Na podstawie źródeł każdej wypowiedzi przyznajemy jedną z czterech ocen: prawda, fałsz, manipulacja lub wypowiedź nieweryfikowalna.

Więcej na temat naszej metodologii przeczytasz TUTAJ.

10. Co, jeśli popełnicie błąd?

Zawsze go poprawiamy i odpowiednio oznaczamy aktualizację treści. Błędy można do nas zgłaszać mailem lub poprzez specjalną wtyczkę, z poziomu artykułu, który chcemy zgłosić – mówi o tym komunikat “Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go w tekście i wciśnij Ctrl + Enter”. Zgodnie z naszą polityką otwartych i jasnych korekt wynikających z kodeksu obowiązującego wszystkie organizacje zrzeszone w IFCN w tym miejscu znajdują się wszystkie nasze artykuły, w których zostały wprowadzone korekty lub aktualizacje.

11. Czy wasza działalność to tylko sprawdzanie fake newsów i wypowiedzi polityków?

Jesteśmy świadomi tego, że nie możemy sprawdzić wszystkich fałszywych informacji, które pojawiają się w sieci, dlatego podejmujemy szereg działań edukacyjnych i obywatelskich mających na celu szerzenie wiedzy o fact-checkingu i krytycznym myśleniu. Klika z nich znajdziesz poniżej:

Akademia Fact-Checkingu

Platforma edukacyjna

Podcasty

Infoskan

Gra edukacyjna Fajnie, że wiesz

Projekt Fakty w Debacie

Krytyczny umysł

12. Czym jest IFCN?

International Fact-Cheking Network ( IFCN ) jest organizacją, która powstała w 2015 roku przy Poynter Institute na Florydzie. Powołano ją, aby wspierać rozwijające się inicjatywy fact-checkingowe na całym świecie. Obecnie IFCN zrzesza ponad 100 (wliczając nas) organizacji rozsianych po całym świecie – od Ekwadoru po Kenię, Indie czy Indonezję – które podpisały kodeks dobrych praktyk.

W ramach IFCN zobowiązujemy się do przestrzegania:

Bezstronności i sprawiedliwości – sprawdzanie faktów w taki sam sposób oraz niezajmowanie stanowisk politycznych w kwestiach, które są sprawdzane.

Przejrzystości źródeł – udostępnianie źródeł, z których korzystamy, aby każdy zainteresowany mógł samodzielnie je sprawdzić.

Przejrzystości finansowania i organizacji – struktura organizacji oraz status prawny jest jawny i przejrzysty. Finansowanie nie ma wpływu na oceny.

Transparentności metodologii – kierowanie się jasno określonymi kryteriami.

Otwartych i uczciwych korekt – w razie pomyłki uczciwe aktualizowanie fact-checku.

13. Jak mogę wam pomóc?

Wpłać i działaj z nami! Codziennie sprawdzamy wypowiedzi polityków, walczymy z dezinformacją, fake newsami i manipulacją w przestrzeni publicznej. Działaj razem z nami!Sprawdź, jak wspomóc nasze działania TUTAJ!

Jeśli chciałbyś pomóc nam w inny sposób, napisz do nas: kontakt@demagog.org.pl.

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Podobał Ci się artykuł? Pomóż nam dzielić się prawdą!

Możesz śmiało rozpowszechniać ten artykuł na swojej stronie internetowej. Pamiętaj o podaniu źródła. Sprawdź jak możesz udostępniać.

Wpłać darowiznę i działaj z nami!

lub