Czas czytania: około min.

FAQ DEMAGOGA, czyli jak weryfikujemy fake newsy na Facebooku

18.10.2021 godz. 16:55

Otrzymaliśmy od Was mnóstwo pytań dotyczących naszej działalności i współpracy związanej z Facebookiem i jego Programem Niezależnej Weryfikacji Faktów. Te, które powtarzały się najczęściej i były najbardziej istotne, postanowiliśmy wyróżnić i zbiorczo na nie odpowiedzieć. Czy usuwamy posty i blokujemy konta? Jak odwołać się od oceny i dlaczego w ogóle sprawdzamy fałszywe informacje na Facebooku? Na te i inne pytania znajdziecie poniżej odpowiedzi.

1. Dlaczego sprawdzacie informacje na Facebooku?

Od września 2019 roku jesteśmy jednym z członków Programu Weryfikacji Informacji Facebooka. Walka z dezinformacją jest jednym z priorytetów tego portalu. Sposobem na osiągnięcie tego celu jest m.in. współpraca z niezależnymi weryfikatorami treści na całym świecie, którzy analizują informacje pojawiające się na Facebooku, sprawdzają fakty i oceniają ich wiarygodność.

Członkami programu mogą być tylko sygnatariusze posiadający certyfikat International Fact-Checking Network. Gdy ocenimy treść jako fałszywą, Facebook pokaże ją w Aktualnościach niżej, znacznie zmniejszając jej zasięg. Działania te zapobiegają rozprzestrzenianiu się oszustw i zmniejszają liczbę osób, które widzą nieprawdziwe informacje. Zasięg stron i domen, które notorycznie udostępniają fałszywe wiadomości, także zostanie zmniejszony. Zostaną one również pozbawione możliwości korzystania z narzędzi reklamowych i monetyzacyjnych na Facebooku, co ogranicza rozpowszechnianie fałszywych wiadomości motywowanych finansowo.

2. Jak wyszukujecie fake newsy?

Ze zbioru informacji, które pojawiają się głównie w mediach społecznościowych, wybieramy te, które są merytoryczne i dotyczą rzeczywistości obiektywnie sprawdzalnej. Dobór próby badawczej jest ściśle jakościowy i oparty o kryterium dostępności materiału, potencjalnej szkodliwości fałszywej treści oraz tzw. viralowości posta, czyli tego, w jakim stopniu post rozprzestrzenił się w sieci i ile potencjalnie osób mogło uwierzyć w fałszywą informację. Prowadzimy aktywny monitoring treści z wykorzystaniem narzędzi, takich jak CrowdTangle, narzędzi Google, SentiOne oraz dedykowanego narzędzia opracowanego przez Facebooka.

Szczególną uwagę przywiązujemy do treści omawiających kwestie istotne z punktu widzenia debaty publicznej, których wydźwięk może mieć dezinformujący wpływ na odbiorców. Decyzję o fact-checkingu danej treści podejmuje wyłącznie redakcja Demagoga. Facebook jako firma nie ma żadnego wpływu na tematykę treści, które weryfikujemy.

3. Jak zgłosić fake newsa?

Fake newsa można do nas zgłosić przez specjalny formularz na naszej stronie.
Przed zgłoszeniem upewnij się, czy wypowiedź lub informacja zawiera fakty, które da się zweryfikować. Pamiętaj, że nie sprawdzamy opinii.

4. Jak oceniacie fake newsa?

Na podstawie przygotowanej analizy oceniamy daną treść. Oznaczamy ją na Facebooku, wykorzystując jedną z dostępnych ocen (pełny opis znajdziesz w linku):

1. FAŁSZ. Zawartość nie jest poparta faktami.
2. PRZERÓBKA. Obrazy, materiały dźwiękowe lub filmowe poddane obróbce wykraczającej poza korekty obrazu lub jakości, w taki sposób, który mógłby wprowadzić odbiorców w błąd. Definicja obejmuje sklejanie materiałów, ale nie fragmentów multimediów lub wyjęcie ich z kontekstu.
3. CZĘŚCIOWY FAŁSZ.
4. BRAK KONTEKSTU.
5. SATYRA.
6. PRAWDA.

5. Jak są oznaczane fake newsy?

Gdy ocenimy treść jako fałszywą, Facebook pokaże ją niżej w Aktualnościach, znacznie zmniejszając jej zasięgi. Zapobiega to rozprzestrzenianiu się oszustw i zmniejsza liczbę osób, które je widzą. Zasięg stron i domen, które notorycznie udostępniają fałszywe wiadomości, także zostanie zmniejszony. Zostaną one również pozbawione możliwości korzystania z narzędzi reklamowych i monetyzacyjnych na Facebooku. Pomaga to ograniczyć rozpowszechnianie fałszywych wiadomości motywowanych finansowo.

Posty są również odpowiednio oznaczane: w przypadku zdjęcia – nakładką, a w przypadku postów zawierających tekst lub link – opisem. W oznaczeniu znajduje się informacja o tym, jaka organizacja i dlaczego oznaczyła post oraz podany jest link do pełnego uzasadnienia.

Więcej informacji o weryfikacji informacji na Facebooku znajdziesz TUTAJ.

6. Jak sprawdzacie fake newsy?

We współpracy z Facebookiem zajmujemy się weryfikacją nieprawdziwych treści (artykułów, zdjęć, filmów) w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się fake newsów w mediach społecznościowych. Do weryfikacji fake newsów stosujemy te same kryteria merytoryczne jak w przypadku sprawdzania wypowiedzi osób publicznych. Wszystkie analizy opierają się na najbardziej aktualnych, pierwotnych i wiarygodnych źródłach. Powołujemy się na opinie najlepszych ekspertów i naukowców z danej dziedziny.

Na podstawie przygotowanej analizy oceniamy daną treść. Oznaczamy ją na Facebooku, wykorzystując jedną z dostępnych ocen.
Jeśli w ocenionej przez nas treści zostały wprowadzone poprawki lub autor nie zgadza się z oceną redakcji, wydawca danego medium może skontaktować się  bezpośrednio z nami w celu powtórnej weryfikacji treści. Zalecamy, aby uczynić to w ciągu tygodnia od otrzymania informacji o naszej ocenie. Niezbędne jest podanie wyraźnego powodu oraz przytoczenie wiarygodnych źródeł, według których pierwotna ocena treści jest niewłaściwa.

Zasadność merytoryczna każdego odwołania, jak również przywołana w nim argumentacja są rozpatrywane przez zespół Demagoga w ciągu 24 godzin od nadesłania zgłoszenia.
W przypadku, gdy wprowadzone zmiany skutkują usunięciem fałszywych informacji z ocenionej przez nas treści, w ciągu 5 dni roboczych przygotowujemy aktualizację naszej analizy, która wiąże się także ze zmianą pierwotnie przyznanej oceny i odzyskaniem zasięgów na Facebooku.

Więcej na temat tego, jak sprawdzamy fake newsy, znajdziesz TUTAJ.

7. Czy blokujecie posty i konta?

Nie. Nie mamy możliwości usuwania, blokowania i bezpośredniego ograniczania zasięgów postów ani  kont użytkowników Facebooka. To Facebook – na podstawie naszych oznaczeń – decyduje, w jaki sposób ograniczyć zasięgi oraz monetyzację poszczególnych kont użytkowników portalu.

Nie usuwamy żadnych treści z Facebooka. Nasza praca polega wyłącznie na dostarczeniu rzetelnych informacji zgodnych z faktami, bazujących na wiarygodnych źródłach, które w ramach oznaczenia pojawiają się pod postami mogącymi wprowadzać użytkowników w błąd.

Więcej informacji na temat Programu Niezależnej Weryfikacji Informacji Facebooka znajdziesz TUTAJ.

8. Czy można się odwołać od oceny?

Tak. Wydawca może wprowadzić poprawki w opublikowanym przez siebie materiale albo odwołać się od oceny. Wydawca może skontaktować się bezpośrednio z niezależnym weryfikatorem informacji, jeśli (1) poprawił oceniony materiał lub (2) nie zgadza się z oceną weryfikatora informacji. Weryfikatorzy informacji są odpowiedzialni za ocenę ważności każdej poprawki.

Nie usuwaj oryginalnego posta, ponieważ uniemożliwi to weryfikatorowi informacji sprawdzenie poprawki.

Odwołania i korekty mogą być zgłaszane przez adres e-mail: kontakt@demagog.org.pl.

Szablon odwołań i pełny regulamin dot. odwołania się od oceny znajdziesz TUTAJ.

9. Co się stanie, jeśli się pomylicie?

Jeśli w ocenionej przez nas treści zostały wprowadzone poprawki lub autor nie zgadza się z oceną redakcji, wydawca danego medium może skontaktować się z nami bezpośrednio celem powtórnej weryfikacji treści. Zalecamy, aby uczynić to w ciągu tygodnia od otrzymania informacji o naszej ocenie. Niezbędne jest podanie wyraźnego powodu oraz przytoczenie wiarygodnych źródeł, według których pierwotna ocena treści jest niewłaściwa.

Zasadność merytoryczna każdego odwołania, jak również przywołana w nim argumentacja są rozpatrywane przez zespół Demagoga w ciągu 24 godzin od nadesłania zgłoszenia. W przypadku, gdy wprowadzone zmiany skutkują usunięciem fałszywych informacji z ocenionej przez nas treści, w ciągu 5 dni roboczych przygotowujemy aktualizację naszej analizy, która wiąże się także ze zmianą pierwotnie przyznanej oceny i odzyskaniem zasięgów. Zgodnie z naszą polityką otwartych i jasnych korekt wynikających z kodeksu obowiązującego wszystkie organizacje zrzeszone w IFCN w tym miejscu znajdują się wszystkie nasze artykuły, w których zostały wprowadzone korekty lub aktualizacje.

Więcej informacji znajdziecie w specjalnym artykule pt. „Kto sprawdza fact-checkerów”.

10. Dlaczego politycy nie kwalifikują się do oznaczenia na Facebooku?

Jest to decyzja Facebooka. Zgodnie z regulaminem Programu Facebooka weryfikacji nie podlegają opinie i wypowiedzi polityków.Podejście to opiera się na fundamentalnej wierze Facebooka w wolność słowa i poszanowanie demokracji oraz przekonaniu, że przede wszystkim w krajach, w których panuje dojrzała demokracja i wolność prasy, wypowiedź polityczna jest najstaranniej analizowaną formą wypowiedzi. Zdaniem Facebooka, ograniczając swobodę wypowiedzi politycznych, ograniczylibyśmy dostęp obywateli do informacji na temat tego, co mówią wybrani przez nich politycy, a z drugiej strony sami politycy czuliby się mniej odpowiedzialni za własne słowa.

Jednakże na naszej stronie możesz znaleźć zweryfikowane wypowiedzi polityków. Fact-checking wypowiedzi polityków prowadzimy niezależnie od Programu Facebooka.

Pełny regulamin w tej kwestii znajdziesz TUTAJ.

11. Czy w jakichś przypadkach Facebook usuwa dezinformację?

Tak. Od 2016 roku Facebook stosuje strategię o nazwie „usuwanie, ograniczanie, informowanie”, służącą zarządzaniu treściami w technologiach Facebooka.Oznacza to, że usuwa szkodliwe treści, które są sprzeczne z zasadami Facebooka, ogranicza rozpowszechnianie problematycznych treści, które nie naruszają ich zasad, a także edukuje użytkowników, zapewniając im dodatkowy kontekst, by mogli wybrać, co chcą kliknąć, przeczytać lub udostępnić.

Więcej na ten temat przeczytasz TUTAJ.

12. Czy tylko wy sprawdzacie informacje na Facebooku?

Nie. W Polsce oprócz Stowarzyszenia Demagog prawdziwość treści na Facebooku sprawdza także AFP,  od 2019 roku. W wielu krajach i regionach świata Facebook współpracuje z niezależnymi zewnętrznymi organizacjami zajmującymi się weryfikacją informacji, certyfikowanymi przez niezależną sieć International Fact-Checking Network (ICFN), w celu identyfikowania i weryfikowania fałszywych treści i podejmowania wobec nich działań. Przeczytaj więcej o partnerstwach TUTAJ.

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Podobał Ci się artykuł? Pomóż nam dzielić się prawdą!

Możesz śmiało rozpowszechniać ten artykuł na swojej stronie internetowej. Pamiętaj o podaniu źródła. Sprawdź jak możesz udostępniać.

Wpłać darowiznę i działaj z nami!

lub