Strona główna Fake News Pacjenci nie powinni stosować leków na cholesterol? Fałsz

Pacjenci nie powinni stosować leków na cholesterol? Fałsz

Żółte kapsułki lecznicze wysypujące się z białego opakowania.

fot. Pixabay / Modyfikacje: Demagog

Pacjenci nie powinni stosować leków na cholesterol? Fałsz

Fałszywe twierdzenia dotyczące statyn, czyli leków stosowanych do obniżania poziomu cholesterolu.

FAKE NEWS W PIGUŁCE

  • Na profilu Skutecznie wyleczyć opublikowano rolkę dotyczącą leczenia statynami. W nagraniu padają m.in. stwierdzenia, że „statyn nie powinniśmy stosować” w leczeniu (czas nagrania 0:43) czy że jedyne działanie tych leków to „malutkie działanie przeciwzapalne” (czas nagrania 0:28).
  • Statyny to grupa leków przepisywanych pacjentom m.in. ze zbyt wysokim stężeniem cholesterolu we krwi. Są to preparaty, które skutecznie je obniżają. Działają nie tylko przeciwzapalnie, ich profil oddziaływania terapeutycznego jest znacznie szerszy.
  • Wbrew słowom padającym w nagraniu (że statyny wywołują „problemy nieodwracalne”; czas nagrania 0:09) ewentualne neurologiczne skutki uboczne związane z przyjmowaniem statyn są odwracalne i ustępują po odstawieniu leków.

20 lipca 2023 roku na facebookowym profilu Skutecznie wyleczyć opublikowano rolkę dotyczącą leczenia statynami, czyli lekami stosowanymi u pacjentów ze zbyt wysokim stężeniem cholesterolu we krwi. W nagraniu padają m.in. stwierdzenia, że w hipercholesterolemii „statyn nie powinniśmy stosować” (czas nagrania 0:43) czy że jedyne działanie tych leków to „malutkie działanie przeciwzapalne” (czas nagrania 0:28).

Powyższe stwierdzenia nie są zgodne (np. 1, 2, 3) z aktualnym stanem wiedzy naukowej, który wskazuje, że korzyści wynikające z przyjmowania tych środków znacząco przewyższają potencjalne wady ich stosowania.

 Zrzut ekranu z facebookowej rolki udostępnionej przez profil Skutecznie wyleczyć. Liczba polubień: 9 tys., liczba komentarzy: 449, liczba udostępnień: 4 tys.

Fot. www.facebook.com

Omawiane nagranie spotkało się z dużym zainteresowaniem: polubiło je 9 tys. użytkowników, skomentowano je ok. 450 razy i udostępniono 4 tys. razy.

Statyny to skuteczne leki stosowane u pacjentów z wysokim poziomem cholesterolu

nagraniu padają słowa: „Co medycyna robi, jak mamy podwyższony cholesterol? Podaje statyny” (czas nagrania 0:18). A następnie: „statyny: jeżeli jakiekolwiek prace mówią, publikacje mówią, że ma jakiekolwiek działanie, to może to wynikać z tego, że mają malutkie działanie przeciwzapalne i to jest wszystko” (czas nagrania 0:28). Wypowiedź podsumowana jest stwierdzeniem: „czyli wniosek jest prosty: statyn nie powinniśmy stosować” (czas nagrania 0:43).

Statyny to grupa leków przepisywanych pacjentom m.in. ze zbyt wysokim stężeniem niewłaściwych („złych”) frakcji cholesterolu we krwi. Są to środki, które skutecznie obniżają poziom cholesterolu.

Stwierdzenie, że nie powinno się stosować statyn u pacjentów z podwyższonym poziomem cholesterolu, jest niezgodneaktualnym stanem wiedzy medycznejoficjalnymi zaleceniami organizacji zajmujących się zdrowiem. Pacjenci, którym przepisano te leki, powinni się stosować do zaleceń lekarza i przyjmować je zgodnie ze wskazaniami. Poza leczeniem farmakologicznym wskazana jest również modyfikacja trybu życia oraz diety. Zdrowe żywienie i odpowiedni poziom aktywności fizycznej mogą odgrywać istotną rolę w profilaktyce i terapii chorób układu sercowo-naczyniowego.

Cholesterol pełni w organizmie ważne funkcje, ale nie może go być za dużo

Cholesterol to grupa związków lipidowych, które odgrywają istotną funkcję w ustroju, o ile występują w odpowiednim stężeniu. Jeśli jest ich za dużo, zaczynają działać na organizm destrukcyjnie. Można to porównać chociażby do sytuacji z glukozą, czyli cukrem prostym, który jest niezbędny do odżywienia tkanek organizmu. Jeśli jednak występuje w zbyt wysokim stężeniu, zaczyna działać negatywnie i świadczy o problemach zdrowotnych (np. o cukrzycy), które wymagają leczenia.

Cholesterol występuje w dwóch głównych postaciach:

„Zły cholesterol” przyczynia się m.in. do blokowania naczyń krwionośnych, ponieważ współtworzy tłuszczową warstwę wyścielającą ich ścianę. Tym samym zwiększa ryzyko problemów sercowo-naczyniowych. Natomiast „dobry cholesterol” odpowiada m.in. za obniżanie poziomu szkodliwych lipidów.

Należy zauważyć, że wnioski wynikające z różnych analiz naukowych dotyczących typów cholesterolu oraz ich wpływu na organizm bywają niekiedy sprzeczne lub nierozstrzygające. Dlatego uważa się, że fizjologia i patologia procesów powiązanych z cholesterolem wymaga dalszych badań. Niemniej organizacje takie, jak British Heart Foundation (BHF), Harvard Medical School czy Office for Science and Society (OSS) podtrzymują ten podstawowy podział na „zły” oraz „dobry” cholesterol, zastrzegając jednocześnie, że żadnego z tych składników nie powinno być w ustroju za dużo.

Korzyści wynikające z przyjmowania statyn znacząco przewyższają ewentualne skutki uboczne 

Statyny podawane są pacjentom ze zbyt wysokim stężeniem cholesterolu, ponieważ skutecznie obniżają jego poziom.

Jak podaje British Heart Foundation (BHF), statyny przepisywane są m.in. pacjentom:

  • dławicą piersiową (zespół objawów z towarzyszącym bólem klatki piersiowej),
  • będącym w grupie ryzyka rozwoju dławicy piersiowej, zawału mięśnia sercowego lub udaru,
  • cukrzycą,
  • którzy przebyli zawał mięśnia sercowego lub udar,
  • po zabiegach chirurgicznych dotyczących układu sercowo-naczyniowego,
  • obarczonych ryzykiem wrodzonej hipercholesterolemii.

W każdym z tych przypadków o podaniu statyn decyduje lekarz prowadzący pacjenta i dobiera terapię oraz konkretne leki na podstawie indywidualnej historii choroby. Osoby, którym przepisano statyny, powinny bezwzględnie przyjmować te leki. Odstawienie ich bez konsultacji z lekarzem może być niebezpieczne.

Statyny mogą znacząco poprawiać stan zdrowia pacjenta

Nie jest również prawdą, że jedyny efekt kliniczny, jaki uzyskuje się u pacjenta po podaniu statyn, to „malutkie działanie przeciwzapalne” (czas nagrania 0:28).

Statyny to grupa skutecznych leków, a badania (w tym te najnowsze, prowadzone przez prestiżowe ośrodki naukowe, takie jak Stanford Medicine) potwierdzają, że ich korzystne oddziaływanie na organizm pacjentów z hipercholesterolemią znacząco wykracza poza „malutkie działanie przeciwzapalne” (czas nagrania 0:28).

Wykazano np., że statyny wpływają na patologicznie zmienione komórki wyścielające naczynia krwionośne i przywracają im zdrowe funkcje. Dzięki temu naczynia m.in. prawidłowo rozszerzają się lub zwężają.

Potrzeba więcej badań, by rozstrzygnąć wpływ statyn na działanie mózgu

nagraniu pojawia się również stwierdzenie: „Mózg jest zbudowany z cholesterolu. Wiele hormonów jest zbudowanych z cholesterolu. Jeżeli my go obniżymy, to będziemy mieli za chwileczkę problemy. Problemy nieodwracalne” (czas nagrania 0:00).

Owszem, tkanki wchodzące w skład mózgu są w dużej mierze zbudowane z lipidów, w tym z cholesterolu

Statyny, jak każdy lek (niezależnie od tego, czy jest to preparat syntetyczny, czy „naturalny” – ziołowy) mogą wywoływać pewne skutki uboczne. Leki te pod wieloma względami działają protekcyjnie na mózg, chociażby dlatego, że zmniejszają ryzyko jego udaru. Bywa jednak i tak, że u niektórych pacjentów statyny prowadzą do pojawienia się skutków ubocznych dotyczących funkcjonowania mózgu. Wprawdzie Harvard Medical School podaje:

„Naukowcy wykazali, że […] osoby, które przyjmowały statyny, nie były bardziej narażone na demencję niż osoby niestosujące statyn. To samo dotyczyło innych zmian w zakresie funkcji poznawczych, pamięci, języka, funkcji wykonawczych lub wskaźnika szybkości psychomotorycznej, która mierzy, jak szybko ktoś jest w stanie przetwarzać informacje”.

Jednak w kontekście wpływu statyn na funkcjonowanie mózgu zwraca się uwagę na zasadność prowadzenia dalszych badań. Dr JoAnn MansonBrigham and Women’s Hospital w komentarzu dla Harvard Medical School wskazuje:

„Nadal nie ma jednoznacznych wniosków, czy statyny pomagają zapobiegać demencji lub chorobie Alzheimera, mają neutralny wpływ, czy zwiększają ryzyko tych schorzeń […]. Jedno jest jednak pewne: jeśli twój lekarz przepisał ci statyny, to znaczy, że twoje korzyści z ich przyjmowania z dużym prawdopodobieństwem przewyższają jakiekolwiek ryzyko związane z ich przyjmowaniem”.

Warto również podkreślić, że – wbrew słowom padającym w nagraniu („problemy nieodwracalne”; czas nagrania 0:09) – ewentualne neurologiczne skutki uboczne związane z przyjmowaniem statyn są odwracalne i ustępują po odstawieniu leków.

Podsumowanie

Jak każdy lek, tak również statyny mogą wywoływać pewne skutki uboczne. Jednak aktualny stan wiedzy naukowej wskazuje, że korzyści wynikające z przyjmowania tych środków znacząco przewyższają potencjalne wady ich stosowania. Oficjalne rekomendacje wskazują, że statyny to jedne z najskuteczniejszych leków dla pacjentów z chorobami krążeniowymi. Treść omawianego nagrania może wprowadzić w błąd, ukazując je jako niewskazane w leczeniu hipercholesterolemii.

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Wpłać, ile możesz

Na naszym portalu nie znajdziesz reklam. Razem tworzymy portal demagog.org.pl

Wspieram