Strona główna Analizy Więcej OZE, mniej węgla. Jak zmienia się polski miks energetyczny?

Więcej OZE, mniej węgla. Jak zmienia się polski miks energetyczny?

Więcej OZE, mniej węgla. Jak zmienia się polski miks energetyczny?

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego udział odnawialnych źródeł energii w produkcji energii elektrycznej wyniósł w 2020 roku 17,9 proc. Udział OZE w końcowym zużyciu energii brutto to z kolei nieco ponad 16,13 proc. W porównaniu do poprzedniego roku oznacza to wzrost zaledwie o 0,76 punktu proc. Jednocześnie jednak po raz pierwszy łączny udział węgla był niższy niż 70 proc. Jeszcze w 2009 roku poziom ten wynosił 90 proc., a na początku lat 90. nawet 96 proc.

Polityka klimatyczna jest w ostatnim czasie jednym z głównych tematów debaty publicznej. Spór polityczny wywołał szczególnie unijny pakiet klimatyczny, a przede wszystkim system handlu uprawnieniami do emisji CO2 (ETS). Opozycja wskazuje, że przynosi on Polsce duże korzyści finansowe. Więcej na ten temat znajdziesz w analizie wypowiedzi Katarzyny Lubnauer. Z kolei rządzący twierdzą, że system nie działa prawidłowo, przez co prowadzi do wysokich cen prądu. W obozie Zjednoczonej Prawicy pojawiają się wręcz głosy, że Polska powinna wypowiedzieć pakiet klimatyczny. W analizie wypowiedzi Piotra Müllera wyjaśniamy, dlaczego nie jest to możliwe.

Transformacja energetyczna w debacie politycznej

W ostatnich dniach temat powrócił przykładowo w programie „Woronicza 17” w TVP Info. Goszczący w programie politycy (Zbigniew Kuźmiuk z PiS, Anna Maria Żukowska z Nowej Lewicy, Mariusz Kałużny z Solidarnej Polski, Robert Kropiwnicki z PO, Dobromir Sośnierz z Konfederacji i Łukasz Rzepecki z Kancelarii Prezydenta) rozmawiali m.in. o tym, do jakiego stopnia unijna polityka klimatyczna rzeczywiście przyczynia się do transformacji energetycznej w Polsce.

Zbigniew Kuźmiuk zwrócił uwagę na dokonania naszego kraju na tym polu. W programie padły dane, zgodnie z którymi Polsce udało się w 2020 roku osiągnąć 16 proc. udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym. Drugim sukcesem było zmniejszenie udziału energetyki węglowej z 90 proc. do 70 proc. Postanowiliśmy sprawdzić, co na ten temat mówią zasoby Głównego Urzędu Statystycznego.

Miks energetyczny

Miks energetyczny (ang. energy mix) to struktura produkcji i konsumpcji energii według kryterium nośników energii (np. prąd lub olej napędowy) lub sposobów wytwarzania. Ze względu na kryteria miks energetyczny może prezentować:

  • produkcję energii elektrycznej w podziale na paliwa lub rodzaje elektrowni,
  • popyt na energię w podziale na nośniki,
  • moc produkcyjną elektrowni w podziale na ich rodzaje lub wykorzystywane paliwa.

kontekście zawężonym do wytwarzania energii elektrycznej miks energetyczny to podział energetyki ze względu na źródła, z których energia jest produkowana, oraz na wykorzystywane technologie wytwarzania.

W tej chwili energię elektryczną wytwarza się przede wszystkim w elektrowniach:

  • węglowych,
  • gazowych,
  • atomowych,
  • wiatrowych,
  • wodnych,
  • słonecznych.

Odnawialne źródła energii

Według informacji zamieszczonej w grudniu ub.r. na stronie Głównego Urzędu Statystyczne („Energia ze źródeł odnawialnych w 2020 roku”) w 2020 roku wskaźnik udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto wyniósł 16,13 proc. W skali roku nastąpił pod tym względem wzrost o 0,76 punktu proc. 

Energia pozyskiwana ze źródeł odnawialnych w Polsce w 2020 roku pochodziła w przeważającym stopniu z: biopaliw stałych (71,61 proc.), energii wiatru (10,85 proc.) i biopaliw ciekłych (7,79 proc.). Biogaz stanowił 2,58 proc., pompy ciepła – 2,38 proc., energia słoneczna – 1,99 proc., a energia wody – 1,46 proc.

Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady UE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych państwa członkowskie UE są zobowiązane do zapewnienia określonego udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto w 2020 roku. Obowiązkowe krajowe cele ogólne składają się na założony 20-procentowy udział energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto we Wspólnocie.

Dla naszego kraju cel ten został ustalony na poziomie 15 proc. Polsce udało się go uzyskać dopiero po raz drugi – udział energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu w roku 2019 wyniósł 15,38 proc.

W 2018 roku wskaźnik ten wyniósł 14,94 proc., natomiast w latach poprzednich nigdy w Polsce nie przekroczył 12 proc.

Udział energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto w samej elektroenergetyce wzrósł o 1,88 punktu proc. w stosunku do 2019 roku i wyniósł 16,24 proc.

Więcej danych na temat produkcji OZE w Polsce znajdziesz w analizie wypowiedzi Krzysztofa Brejzy.

Nośniki wykorzystywane do produkcji energii elektrycznej

W innym opracowaniu zamieszczonym na stronie GUS pt. „Gospodarka paliwowo-energetyczna w latach 2019-2020” możemy przeczytać, że najważniejszym paliwem służącym do wytwarzania energii elektrycznej był w 2020 roku węgiel kamienny. Jego udział wyniósł 44,1 proc. Na drugim miejscu znalazł się węgiel brunatny z udziałem 24,1 proc.

Łączny udział węgla w produkcji prądu wyniósł zatem 68,2 proc. 

Produkcja z odnawialnych źródeł energii stanowiła 17,9 proc. i od 2014 roku wzrosła o 5,4 punktu proc. Najważniejszymi nośnikami w tej grupie były energia wiatru, biomasa i biogaz. Energia słoneczna miała najmniejszy udział, ale cechowała się największą dynamiką wzrostu.

Łącznie krajowa produkcja prądu wyniosła 158 TWh (terawatogodzin) i spadła o 3,6 proc. w porównaniu z rokiem 2019. Był to drugi rok z rzędu spadku krajowej produkcji. Najwyższa była w latach 2017 i 2018, kiedy przekraczała 170 TWh.

Import energii elektrycznej wyniósł natomiast w 2020 roku rekordowe 13,3 TWh, co w sumie dało zużycie energii na poziomie 171 TWh. 

Udział węgla w miksie w ostatnich latach

W poprzednich latach udział węgla w produkcji energii elektrycznej wynosił:

2004 roku, gdy Polska przystępowała do UE, węgiel stanowił 94,5 proc. udziału w produkcji prądu, a w 1990 roku96 proc.

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Pomóż nam sprawdzać, czy politycy mówią prawdę.

Nie moglibyśmy kontrolować polityków, gdyby nie Twoje wsparcie.

Wpłać

Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci

Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej

Sprawdź!