O stan realizacji obietnicy zwiększenia dostępności lekarzy geriatrów oraz opieki długoterminowej Ministerstwo Zdrowia spytali posłowie Prawa i Sprawiedliwości Marek Gróbarczyk i Czesław Hoc w interpelacji ze stycznia 2024 roku. 

Na początku kwietnia 2024 roku pojawiła się odpowiedź sekretarza stanu w MZ Wojciecha Koniecznego. Wynika z niej, że resort finalizował wtedy prace nad przeglądem systemu opieki długoterminowej w Polsce. Był to pierwszy etap jednej z reform zapisanych w Krajowym Planie Odbudowy.

Zgodnie z KPO, wspomniana analiza miała być wykonana do końca 2023 roku. Następnie do końca 2025 roku mają wejść w życie akty prawne wdrażających wnioski z analizy (s. 64–65)

Założenia do projektu ustawy, która zawiera rozwiązania wpisane w KPO, jest już w wykazie prac legislacyjnych rządu z informacją, że ma zostać przyjęty do końca roku. Do grudnia 2025 roku nie znalazł się jednak w Sejmie.

Raport gotowy w czerwcu

Raport z przeglądu opieki długoterminowej w Polsce, opracowany przez Bank Światowy, ukazał się w czerwcu 2024 roku. Rekomenduje on przeprowadzenie w ciągu maksymalnie dwóch lat kilku reform. To m.in. uspójnienie definicji opieki długoterminowej, zwiększenie jej finansowania i opracowanie ram jakości (s. 19).

Na początku czerwca 2024 roku zapytany w formie interpelacji o stan realizacji tej obietnicy wiceminister rodziny Sebastian Gajewski nie wskazał jednak kiedy można się spodziewać pierwszych decyzji w sprawie ostatecznych kierunków reformy.

Geriatria w KPO

W polskim Krajowym Planie Odbudowy znajdziemy również cel związany z opieką geriatryczną. Chodzi o wspieranie przekształcenia szpitali powiatowych w ośrodki opieki długoterminowej i geriatrycznej. Po wstępnej analizie miał to umożliwić „specjalny akt ustawodawczy” (s. 180). W zrewidowanej wersji KPO mowa jest już jedynie o inwestycjach w prace budowlane i remontowe w tym zakresie (s. 95–96),

Ani wiceminister zdrowia, ani wiceminister rodziny nie wspomnieli jednak o tym celu z KPO w swoich odpowiedziach na interpelacje. 

Najnowszą interpelację w sprawie tej obietnicy złożyła do ministerstwa posłanka Lidia Czechak w lutym 2025 roku roku. W kwietniu odpowiedź odesłał wiceminister Jerzy Szafranowicz. Wyliczył w niej działania podjęte dotychczas przez rząd. 

Wynika z niej, że podjęto już działania związane z realizacją innego celu z KPO dotyczącego szpitali powiatowych, czyli rozwój opieki długoterminowej poprzez modernizację infrastruktury szpitalnej (s. 157). W momencie udzielania odpowiedzi, w lutym, miał trwać proces oceny wniosków w naborze, który zakończył się wyłonieniem placówek medycznych do modernizacji. W 2025 roku pierwsze inwestycje dzięki tym środkom są już w trakcie realizacji (np. 1, 2, 3)

Wiceminister zadeklarował również powstanie 3 tys. nowych łóżek dla starszych pacjentów do 30 czerwca 2026 roku.

Niższe wymagania dla personelu?

Wiceminister Konieczny wspomniał także o innym pomyśle na rzecz zwiększenia dostępu do opieki długoterminowej. Chodzi o nowelizację rozporządzenia w sprawie świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych. W zakładach opiekuńczych dla dorosłych ma zostać zniesiona konieczność zatrudnienia lekarzy o określonej specjalizacji.

Obecnie w takich zakładach 35 łóżek jest obsługiwanych przez jeden etat lekarski. Na etacie musi być zatrudniony lekarz specjalista, np. internista, chirurg lub geriatra (s. 12). Według opublikowanego w czerwcu 2024 roku nie określa się już jaką specjalizację musi mieć ten lekarz i zwiększa się liczbę łóżek na jeden etat do 40. 

W październiku projekt nowelizacji rozporządzenia trafił do Komisji Prawniczej. 10 lutego 2025 roku rozporządzenie zostało ogłoszone i weszło w życie po miesiącu.

Interwencja RPO

4 września 2025 roku sprawę podjął Rzecznik Praw Obywatelskich, który zwrócił się do minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy z prośbą o ustosunkowanie się i przedstawienie planów resortu „w kwestii poprawy systemu opieki zdrowotnej i dostępu do właściwej opieki zdrowotnej osobom starszym”. 

RPO w liście wypunktował wyzwania wymagające zmian systemowych, takie jak m.in. edukacja geriatryczna kadr medycznych, dostęp do świadczeń geriatrycznych oraz specjalizacja w dziedzinie geriatrii, rozwój onkologii geriatrycznej czy wprowadzenie geriatrycznej opieki koordynowanej w POZ.

Ministerstwo Zdrowia odesłało RPO odpowiedź. Zwróciło w niej uwagę na poprawę różnych statystyk – np. wzrost liczby przyznawanych miejsc rezydenckich, wzrost liczby oddziałów geriatrycznych czy wzrost liczby ośrodków opieki długoterminowej w ostatnich latach. Równocześnie resort przyznaje, że przy obecnej sytuacji demograficznej te wzrosty nadal są niewystarczające, a do tego dochodzą inne problemy, jak nierównomierne rozmieszczenie geograficzne oddziałów i poradni geriatrycznych – poradni nie ma w 81,3 proc. powiatów. 

W zakresie dostępności lekarzy geriatrów oraz opieki długoterminowej stopniowo są wdrażane zmiany. Trwa realizacja pierwszych inwestycji z KPO służących poprawie opieki geriatrycznej. Czekając na dane pokazujące efekty tych inwestycji, ze względu na podjęte działania obietnicę oceniamy na częściowo zrealizowaną.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam