Nowy przedmiot wprowadzony przez Czarnka

Historia i Teraźniejszość (HiT) to przedmiot, który pojawił się w polskich szkołach od roku szkolnego 2022/2023 z inicjatywy ówczesnego ministra edukacji Przemysława Czarnka. 

Lekcje historii i teraźniejszości zaczęły być realizowane w szkołach ponadpodstawowych (licea, technika, szkoły branżowe). Zastąpiły zajęcia z wiedzy o społeczeństwie (WOS) na poziomie podstawowym. Zajęcia z WOS na poziomie rozszerzonym nadal były prowadzone.

Koniec z HIT od roku szkolnego 2024/2025

Pod koniec grudnia 2023 roku wiceministra edukacji Katarzyna Lubnauer zapowiedziała, że choć plany likwidacji HiT są aktualne, to część uczniów, która już zaczęła się go uczyć, będzie kontynuować ten przedmiot w następnej klasie.

Wedle zapowiedzi, w miejsce HiT miał pojawić się przedmiot dotyczący wychowania obywatelskiego z elementami historii współczesnej (1, 2, 3).

Zapowiedzi te potwierdziły się dokładnie 10 kwietnia 2024 roku. Wówczas MEN poinformowało, że od roku szkolnego 2024/2025 nowe roczniki nie będą uczęszczać na lekcje historii i teraźniejszości. HiT miał być nauczany do zakończenia cyklu kształcenia przez uczniów, którzy już rozpoczęli zajęcia tego przedmiotu. 

Nowy przedmiot – edukacja obywatelska

W opublikowanym w maju ubiegłego roku ramowym planie nauczania nie było już HiT. 7 sierpnia 2025 roku resort ogłosił nowe rozporządzenie z ramowym planem nauczania, który przewiduje dodanie nowego przedmiotu – edukacji obywatelskiej. 

To przedmiot realizowany od roku szkolnego 2025/2026 w wymiarze dwóch godzin w II klasie liceum i jednej godziny w III klasie. Przedmiot został też dodany do podstawy programowej.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Edukacji Narodowej, ogólne cele kształcenia w ramach nowego przedmiotu skupią się na rozumieniu sfery publicznej, poszanowaniu wartości i zasad demokracji, posiadaniu własnych opinii, poszanowaniu opinii innych osób, zaangażowaniu obywatelskim i wpływaniu na władze publiczne (s. 2-3). Projekt podstawy programowej tego przedmioty stworzył zespół ekspertów.

Trwają prace nad nowymi podstawami programowymi

16 czerwca 2025 roku Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE) poinformował o zakończeniu pierwszego etapu prac nad nowymi podstawami programowymi. Do końca lipca miały być gotowe ostatnie propozycje podstaw do przedmiotów przyrodniczych (biologia, chemia, fizyka, geografia).

„W projekcie uczestniczy ponad 200 niezależnych ekspertów wybranych w otwartym naborze: nauczycieli, akademików, edukatorów, przedstawicieli NGO” – mówił dr Tomasz Gajderowicz, zastępca dyrektora IBE. W komunikacie zapowiedziano, że po przejściu recenzji projekty miały trafić do Ministerstwa Edukacji Narodowej.

W listopadzie 2025 roku resort edukacji ogłosił start konsultacji publicznych nowych podstaw programowych. Mają one potrwać do 18 grudnia.

Obietnica zrealizowana częściowo i z opóźnieniem

Projekt rozporządzenia wycofujący HIT ze szkoły pojawił się 10 kwietnia 2024 roku. Akt prawny przyjęto 20 maja. HiT przez to zniknął, ale tylko częściowo – wciąż realizują go roczniki, które zaczęły go w pierwszej klasie. 

Od nowego roku szkolnego HIT został zastąpiony przez edukację obywatelską. Obietnicę w tym zakresie można zatem uznać za zrealizowaną, ale z opóźnieniem – pierwsze 100 dni rządu minęło 22 marca.

Wciąż nie wprowadzono nowych podstaw programowych. Ostatecznie więc konkret 42 jest częściowo zrealizowany.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam