[Konkret 70.] Mniej agencji, instytutów i ministrów
[Konkret 70.] Mniej agencji, instytutów i ministrów
![]()
Zlikwidujemy Narodowy Instytut Wolności, Fundusz Patriotyczny, Instytut De Republica i 14 innych powołanych przez PiS agencji i instytutów, które są przechowalnią pisowskich aparatczyków. Zlikwidujemy 42 stanowiska rządowych pełnomocników, zmniejszymy liczbę ministrów i wiceministrów.
Rząd ruszył do likwidacji instytutów
W 2023 roku Rzeczpospolita wyliczyła, że za rządów PiS powołano 45 nowych instytutów, agencji i funduszy.
Wśród nich były Instytut Pokolenia i Instytut De Republica, których likwidację w marcu 2024 roku ogłosił szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Zgodnie z wydanymi zarządzeniami (1, 2) zostały zlikwidowane do lipca 2024 roku. W listopadzie zlikwidowany został również Instytut Badań nad Barokiem i Renesansem. Nie dotarliśmy do informacji o likwidacji kolejnych instytutów.
Co ze śledztwem w sprawie Funduszu Patriotycznego?
W obietnicy wymieniono również Fundusz Patriotyczny. To jednostka podlegająca Instytutowi Dziedzictwa Myśli Narodowej, który w czerwcu przekształcił się w Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza. Z wypowiedzi Adama Leszczyńskiego, dyrektora instytutu, wynika, że w 2024 roku praca funduszu nie została wznowiona. Nie zrealizował on żadnego zadania.
Co więcej, jego działalność została skontrolowana przez Najwyższą Izbę Kontroli, która wykryła liczne nieprawidłowości (dotyczące ponad ok. 60 proc. wniosków i dofinansowań na kwotę 14 mln zł). Instytut złożył w tej sprawie zawiadomienia do prokuratury.
Jak się jednak okazuje, aż sześć z siedmiu spraw związanych z ze zgłoszonymi nadużyciami umorzono. W związku z tym Leszczyński zwrócił się z prośbą o pomoc w tej sprawie do ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka. Z relacji medialnych wynika, że nadal nie wiadomo, czy śledztwa objęto nadzorem Ministerstwa Sprawiedliwości lub Prokuratury Krajowej.
NIW dostał nowe kierownictwo
A co z Narodowym Instytutem Wolności? Ten nie został zlikwidowany. W lutym 2024 roku wyłoniono nowy skład jego rady, a w miesiąc później minister do spraw społeczeństwa obywatelskiego Agnieszka Buczyńska odwołała jego dotychczasowego dyrektora.
Jego obowiązki przejął Michał Braun, który potem, w czerwcu po przeprowadzonym konkursie, oficjalnie objął stanowisko dyrektorskie.
NIW w grudniu 2025 roku nadal funkcjonuje i prowadzi nabór wniosków dotyczących dofinansowania projektów na przyszły rok.
W rządzie nadal funkcjonuje wielu pełnomocników
Z analizy Konkret24 wynika, że w 2020 roku rząd Mateusza Morawieckiego dysponował trzykrotnie większą liczbą pełnomocników rządu, niż na początku pierwszej kadencji PiS i dwukrotnie większą liczbą pełnomocników w porównaniu z końcem rządów PO-PSL z 2015 roku.
Z archiwalnych danych wiemy, że w połowie 2023 roku, czyli pod koniec rządów PiS, istniało 60 stanowisk pełnomocników: 13 było pełnomocnikami premiera, a 47 – rządu.
Po roku od zmiany rządu, w połowie grudnia 2024 roku, istniało już tylko 15 stanowisk pełnomocników. Oznacza to, że zgodnie z obietnicą zlikwidowano 45. Po dwóch latach liczba ta pozostała taka sama – rząd wspiera 15 pełnomocników.
Rada Ministrów nieco chudsza, ale to nadal ponad 100 osób
Według informacji, które uzyskaliśmy z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, wynika, że rekord pod względem liczebności gabinetu za rządów PiS padł pod koniec 2017 roku – wtedy w rządzie zasiadały 122 osoby.
W marcu 2023 roku rząd liczył 112 osób. Za 10 grudnia 2023 roku ostatni rząd Mateusza Morawieckiego liczył 87 osób.
Porównajmy to z sytuacją w 2024 roku. W marcu 2024 roku, czyli po pierwszych stu dniach, rząd Donalda Tuska liczył 112 osób, czyli tyle samo co wcześniej za Mateusza Morawieckiego. Po pierwszym roku rządów aktualnej koalicji, czyli w grudniu 2024 roku, w rządzie stanowisko zajmowało łącznie 108 osób.
A dzisiaj? Po dwóch latach, wedle informacji dostępnych na stronie rządowej, w rządzie zasiadają 94 osoby.
Kilka kroków wprzód, ale to jeszcze nie wszystko
Zgodnie z obietnicą rząd zlikwidował co najmniej trzy instytuty powołane za rządów PiS oraz wstrzymał pracę jednego funduszu. Dodatkowo w ciągu roku zlikwidowane zostało 45 stanowisk rządowych pełnomocników, a w ciągu dwóch lat nieco zmniejszony został rozmiar rządu, co jest zgodne z realizacją tego konkretu. Liczba ministrów i wiceministrów nie przekracza 100 osób, co oznacza spadek względem czasów rządów PiS.
Równocześnie jednak nie zostały zlikwidowane kolejne instytuty, a wymieniony w obietnicy Narodowy Fundusz Wolności nadal funkcjonuje. Na tej podstawie oceniamy obietnicę jako częściowo zrealizowaną
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter