Czas czytania: około min.

Deficyt poza kontrolą. W jaki sposób wyprowadzono środki?

26.07.2022 godz. 12:09

Wypowiedź

Prawda

Analiza w pigułce

  • Zgodnie z analizą NIK w budżecie państwa nie uwzględniono kwoty 42 mld zł. Środki te uzyskano w wyniku emisji obligacji przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 oraz przez Polski Fundusz Rozwoju SA.
  • Poprzez emisje obligacji podmioty te pozyskały ponad 42 mld zł na rządowe cele związane z walką ze skutkami pandemii COVID-19. Zarówno BGK, jak i PFR nie należą do sektora finansów publicznych. 
  • Ponadto 22,3 mld zł w postaci nieodpłatnych emisji Skarbu Państwa trafiło do szeregu podmiotów.
  • W ostatecznym budżecie za 2021 rok pominięto więc łącznie 64,3 mld zł. W związku z tym wypowiedź Mariana Banasia oceniamy jako prawdziwą.

NIK: przejrzystość budżetu budzi zastrzeżenia

Jak co roku prezes Najwyższej Izby Kontroli przedstawił podczas przemówienia sejmowego najważniejsze wnioski z analizy wykonania budżetu państwa. Marian Banaś podkreślił, że środki budżetowe w roku 2021 zostały spożytkowane zgodnie z ustawą budżetową.

Zastrzeżenia kontrolerów NIK dotyczyły pewnych działań, które wprawdzie były zgodne z literą prawa, jednakże zakłócały przejrzystość i zasadę roczności budżetu państwa. W pierwszej kolejności zwrócono uwagę na „sztuczne” zaniżanie deficytu budżetu państwowego. W rzeczywistości jego kwota ma być wyższa o przynajmniej 64,3 mld zł.

Wstępny szacunek wskazywał, że wysokość deficytu budżetu państwa w 2021 roku wyniosła 26,32 mld zł. Według NIK ostatecznie deficyt wyniósł 26,4 mld zł. Marian Banaś zauważył, że jest to kwota zaniżona ze względu na zastosowanie „niestandardowych działań”.

Deficyt de facto większy niż na papierze

Wspomniane „niestandardowe działania” polegały na finansowaniu pozabudżetowych funduszy na rządowe cele związane z walką ze skutkami pandemii COVID-19.

„W 2021 r. za pośrednictwem Banku Gospodarstwa Krajowego (Funduszu Przeciwdziałania COVID-19) oraz Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. – podmiotów nienależących do sektora finansów publicznych – Rząd kontynuował realizację zadań państwa związanych z ograniczaniem skutków epidemii” – czytamy w analizie NIK.

Środki na powyższe fundusze były pozyskiwane przez emisję obligacji tych jednostek. Według NIK mowa o kwocie 42 mld zł plus 1 mld euro i 0,4 mld dolarów.

Obligacje jako sposób pozyskiwania środków

Dodatkowo decyzją resortu finansów część podmiotów została dofinansowana nieodpłatnymi obligacjami Skarbu Państwa. Zgodnie z limitem przyjętym w ustawie budżetowej była to kwota 22,3 mld zł

Najwięcej otrzymał Polski Fundusz Rozwoju SA (6,6 mld zł) i Fundusz Reprywatyzacji (6 mld zł). Wśród beneficjentów znalazła się także m.in. spółka Centralnego Portu Komunikacyjnego (2,23 mld zł).

NIK jednocześnie podkreśla, że nie jest to jednorazowa praktyka, a skala przekazywania przez Ministerstwo Finansów nieodpłatnych obligacji rośnie. W 2019 roku była to kwota 5,8 mld zł, a rok później blisko 18,3 mld zł.

Niewykorzystane środki problemem w ocenie budżetu

W analizie zaznaczono, że część środków, które formalnie zostały zaliczone przez rząd jako wydatki, nie zostały spożytkowane. Łącznie do siedmiu funduszy trafiło 44,8 mld zł, których do końca 2021 roku nie wykorzystano. 

Co więcej, wydatki w wysokości 7,6 mld zł zaplanowane w budżecie państwa na 2021 rok zostały ujęte w wykazie wydatków, które w 2021 roku nie wygasły z upływem roku. W rzeczywistości będą one służyć więc do finansowania działań w roku 2022.

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Podobał Ci się artykuł? Pomóż nam dzielić się prawdą!

Możesz śmiało rozpowszechniać ten artykuł na swojej stronie internetowej. Pamiętaj o podaniu źródła. Sprawdź jak możesz udostępniać.

Wpłać darowiznę i działaj z nami!

20 zł
Imię*
Nazwisko*
Adres e-mail*
Ulica dom/lokal
Kod pocztowy
Miasto

lub