Strona główna Wypowiedzi PiS planuje podnieść wiek emerytalny? Przyglądamy się KPO

PiS planuje podnieść wiek emerytalny? Przyglądamy się KPO

PiS planuje podnieść wiek emerytalny? Przyglądamy się KPO

Donald Tusk

Prezes Rady Ministrów
Platforma Obywatelska

Jest pytanie o podniesienie wieku emerytalnego. […] Dlaczego PiS to robi? Może dlatego, że w poufnych, niemalże tajnych dokumentach, jakie wysłał do Brukseli w sprawie zobowiązań wobec pewnych unijnych standardów, to Morawiecki w tych dokumentach napisał o tym, że Polska, jeśli on będzie premierem, będzie podwyższała wiek emerytalny. […] Ten papier miał być poufny, czy wręcz tajny, ale on jest dostępny, każdy w Polsce może sprawdzić, jakie zamiary w sprawie wieku emerytalnego ma PiS.

Rada Krajowa Platformy Obywatelskiej, 16.08.2023

Fałsz

Wypowiedź uznajemy za fałsz, gdy:  

  • nie jest zgodna z żadną dostępną publicznie informacją opartą na reprezentatywnym i wiarygodnym źródle,  
  • jej autor przedstawia nieaktualne informacje, którym przeczą nowsze dane, zawiera szczątkowo poprawne dane, ale pomija kluczowe informacje i tym samym fałszywie oddaje stan faktyczny.  

Sprawdź metodologię

Rada Krajowa Platformy Obywatelskiej, 16.08.2023

Fałsz

Wypowiedź uznajemy za fałsz, gdy:  

  • nie jest zgodna z żadną dostępną publicznie informacją opartą na reprezentatywnym i wiarygodnym źródle,  
  • jej autor przedstawia nieaktualne informacje, którym przeczą nowsze dane, zawiera szczątkowo poprawne dane, ale pomija kluczowe informacje i tym samym fałszywie oddaje stan faktyczny.  

Sprawdź metodologię

  • załączniku do Krajowego Planu Odbudowy polski rząd w porozumieniu z Komisją Europejską ustalił jako jeden z kamieni milowych „Wydłużenie okresu aktywności zawodowej i promowanie pracy po przekroczeniu ustawowego wieku emerytalnego”.
  • Załącznik do KPO przedstawia konkretne rozwiązania, jakie mają zostać podjęte w celu wydłużenia aktywności zawodowej w Polsce. 
  • Chodzi o przyjęcie zmian w ustawie o PIT. Osoby pracujące już po osiągnięciu wieku emerytalnego byłyby zwolnione z podatku pod warunkiem nieprzekroczenia pierwszego progu dochodowego.
  • Omówione dokumenty nie są tajne. KPO można znaleźć zarówno na stronie Komisji Europejskiej, jak i na stronie rządowej. Na stronie Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej od samego początku dostępne były załączniki do KPO.
  • Jak informuje nas Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce, publikacja KPO nastąpiła po jego zatwierdzeniu przez Radę UE w czerwcu 2022. Przedstawicielstwo zaznacza również, że polski rząd nie wnioskował o utajnienie KPO.
  • KPO wraz z załącznikami nie przewiduje podwyższania ustawowego wieku emerytalnego. Ponadto – wbrew sugestii Donalda Tuska – dokumenty te nie miały być tajne. Dlatego wypowiedź oceniamy na fałsz.

Referendum w dniu wyborów

17 sierpnia 2023 roku do Sejmu wpłynął projekt uchwały w sprawie wniosku o zarządzenie krajowego referendum w dniu 15 października 2023 roku. Tego samego dnia odbędą się wybory do Sejmu i Senatu. 

Na karcie referendalnej mają znaleźć się cztery pytania. PiS publikował treść pytań dzień po dniu w formie krótkich filmików (1, 2, 3, 4). Dotyczyły one kolejno wyprzedaży przedsiębiorstw państwowych, podwyższenia wieku emerytalnego, poparcia dla relokacji imigrantów oraz likwidacji bariery na granicy z Białorusią.

Tusk zarzuca PiS hipokryzję

Drugie pytanie zostało przedstawione przez byłą premier Beatę Szydło: „Czy jesteś za podwyższeniem wieku emerytalnego wynoszącego dziś 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn?”.

PiS zdecydował się jednak zmienić treść pytania. Po zmianach przyjętych w Sejmie na karcie do głosowania ma znaleźć się następujące pytanie: „Czy popierasz podniesienie wieku emerytalnego, w tym przywrócenie podwyższonego do 67 lat wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn?”.

Zdaniem Donalda Tuska rząd PiS pyta w referendum o podwyższenie wieku emerytalnego, ponieważ sam ma takie plany. Świadczyć o tym mają dokumenty wysłane do UE.

Chodzi o KPO

Krajowy Plan Odbudowy (KPO) to program gospodarczy mający wesprzeć polską gospodarkę po kryzysie związanym z pandemią COVID-19. Utworzenie KPO było niezbędne do wypłaty środków z unijnego Funduszu Odbudowy.

Polski KPO został zaakceptowany w czerwcu 2022 roku najpierw przez Komisję Europejską, a później przez Radę Unii Europejskiej. Polska miałaby otrzymać 23,9 mld euro, z czego 11,5 mld euro w formie preferencyjnych pożyczek. Wypłata środków jest jednak uzależniona od spełnienia tzw. kamieni milowych. KE domaga się od Polski reform w ramach wymiaru sprawiedliwości.

KPO i załączniki do programu są w otwartym dostępie. Dokumenty te nie są tajnymi aktami ani nie były nimi w przeszłości.

Co zawierają dokumenty wysłane do UE?

KPO zakłada wprowadzenie zachęt do pozostawania na rynku pracy mimo osiągnięcia ustawowej granicy wieku emerytalnego. Ze środków otrzymanych w ramach KPO ma zostać zrealizowana reforma mająca na celu zwiększenie zdolności i motywacji pracowników.

W pierwszym załączniku do decyzji o KPO zapowiedziano wprowadzenie mechanizmów mających na celu motywowanie osób, które osiągną ustawowy wiek emerytalny, do pozostania aktywnymi zawodowo (s. 6).

W drugim załączniku przedstawiono praktyczne rozwiązania, które miałyby przyczynić się do wydłużenia okresu aktywności zawodowej Polek i Polaków. Zachęta do nieprzechodzenia na emeryturę miałaby mieć charakter zachęty podatkowej (s. 17). Rząd zobowiązał się do przyjęcia zmian w ustawie o podatku PIT.

„W ramach zmiany od 2023 r. obniża się podatek dochodowy od osób fizycznych w przypadku osób, które osiągnęły ustawowy wiek emerytalny, ale nie chcą przejść na emeryturę i w dalszym ciągu pracują. Pracownicy objęci zakresem pierwszego progu podatku dochodowego (85 528 PLN w 2021 r.) i zarabiający nie więcej niż przeciętne wynagrodzenie brutto w gospodarce publicznej w Polsce są zwolnieni z odprowadzania podatku dochodowego”.

 

Wymieniona reforma miałaby zostać przeprowadzona do dnia 31 grudnia 2024 roku, a więc ostateczna data realizacji tej zmiany przypada na następną kadencję Sejmu już po nadchodzących wyborach.

Zmiany w ustawowym wieku emerytalnym

Wiek, w którym kobieta w Polsce może przejść na emeryturę, wynosi 60 lat, dla mężczyzny jest to 65 lat. W 2012 roku rząd koalicji PO-PSL zatwierdził stopniowe zwiększanie wieku emerytalnego zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn. Wiek emerytalny dla obu płci miał ostatecznie zostać zrównany na poziomie 67 lat w 2040 roku (mężczyźni mieli przechodzić na emeryturę w wieku 67 lat już od roku 2020).

Następnie prezydent Andrzej Duda w 2015 roku przygotował projekt ustawy przywracający wiek emerytalny do 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Ostatecznie niższy wiek emerytalny został przegłosowany w Sejmie w 2016 roku już podczas rządów Prawa i Sprawiedliwości.

Na emeryturę przechodzi się wcześniej?

Jak wynika z raportu ZUS, w 2018 roku średni wiek osób badanych w momencie przyznania emerytury wynosił 60,3 lat. Z kolei analiza szczegółowej struktury według wieku i płci w momencie przyznania emerytury wykazała, że ⅗ badanych zaczęło pobierać emeryturę przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego.

Większy odsetek osób, które emeryturę zaczęły pobierać przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego, występuje wśród mężczyzn (63,8 proc.) niż u kobiet (57,1 proc.). Średnio mężczyźni zaczynali pobierać emeryturę w wieku 61,4 lat, a kobiety w wieku 58,7 lat.

Wypowiedź Donalda Tuska jest niezgodna z prawdą

Twierdzenie Donalda Tuska, że premier Morawiecki zobowiązał się w tajnym dokumencie do podniesienia wieku emerytalnego, nie są zgodne z prawdą. KPO wraz z załącznikami znajduje się w otwartym dostępie. Rząd nie wnioskował o ich utajnienie – poinformowało nas Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce.

W jednym z punktów dokumentu jest mowa o wprowadzeniu zachęt do jak najpóźniejszego przechodzenia na emeryturę, ale w tekście nie ma słowa o podwyższeniu wieku emerytalnego, do jakiego doszło w 2012 roku.

W związku z powyższym wypowiedź oceniamy na fałsz.

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Wpłać, ile możesz

Na naszym portalu nie znajdziesz reklam. Razem tworzymy portal demagog.org.pl

Wspieram

Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci

Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej

Sprawdź!