Jak sprawdzamy fake newsy?

Jako członkowie Programu niezależnej weryfikacji treści Facebooka zajmujemy się weryfikacją nieprawdziwych treści (artykułów, zdjęć, filmów) w celu ograniczenia rozprzestrzenianie się fake newsów w mediach społecznościowych. Więcej informacji na temat programu znaleźć można tutaj.

Jak wyszukujemy fake newsy?

Prowadzimy aktywny monitoring treści z wykorzystaniem narzędzi takich jak CrowdTangle, a także dedykowanego narzędzia opracowanego przez Facebooka. Szczególną uwagę przywiązujemy do treści omawiających kwestie istotne z punktu widzenia debaty publicznej, których wydźwięk może mieć dezinformujący wpływ na odbiorców. Decyzję o fact-checkingu danej treści podejmuje wyłącznie redakcja Demagoga. Facebook jako firma nie ma żadnego wpływu na tematykę treści, jakie weryfikujemy.

Jak zgłosić fake newsa?

Każdy użytkownik Facebooka ma możliwość oznaczenia danej treści jako nieprawdziwej. Aby to zrobić, należy:

  • kliknąć na znajdujące się w prawym górnym rogu każdego posta menu i wybrać opcję „Uzyskaj pomoc lub zgłoś post”,
  • następnie wybrać opcję „Fałszywa informacja”.

Poinformowanie o podejrzanych treściach możliwe jest również bezpośrednio poprzez kontakt z redakcją Demagoga za pomocą mediów społecznościowych lub formularza kontaktowego na stronie.

Jak sprawdzamy fake newsy?

Do fact-checkingu fake newsów stosujemy te same kryteria merytoryczne, jak w przypadku sprawdzania wypowiedzi osób publicznych. Wszystkie analizy opierają się na najbardziej aktualnych, pierwotnych i wiarygodnych źródłach.

Powołujemy się na opinie wiodących ekspertów i naukowców z danej dziedziny.

Ocena treści

Na podstawie przygotowanej analizy oceniamy daną treść. Oznaczamy ją na Facebooku, wykorzystując jedną z dostępnych ocen.

1. FAŁSZ: Zawartość nie jest poparta faktami. Zakaz ten obejmuje:

  • Fałszywe stwierdzenia.
  • Stwierdzenia, które są nierealistyczne lub których nie można uznać za interpretację czegoś, co faktycznie się wydarzyło lub zostało powiedziane.
  • Teorie spiskowe przedstawiające wydarzenia jako wynik tajnych starań osób lub grup, które mogą opierać się na prawdziwych lub niedających się zweryfikować informacjach, ale wyciągają z nich nieprawdopodobne wnioski.
  • Sfabrykowana zawartość witryn internetowych fałszywie prezentujących się jako prawdziwe serwisy informacyjne.
  • Zawartość obrazu, pliku dźwiękowego lub filmu, która jest autentyczna, ale przedstawiona jako dowód niepowiązanego wydarzenia (np. w fałszywym kontekście).

2. PRZERÓBKA. Obrazy, materiały dźwiękowe lub filmowe poddane obróbce wykraczającej poza korekty obrazu lub jakości, w taki sposób, który mógłby wprowadzić odbiorców w błąd. Definicja obejmuje sklejanie materiałów, ale nie fragmenty multimediów lub wyjęcie ich z kontekstu. Ocena ta obejmuje:

  • Fałszywe, zmanipulowane lub przekształcone materiały dźwiękowe, filmowe lub zdjęcia.
  • Multimedia edytowane w celu pominięcia lub zmiany kolejności wypowiedzianych słów, aby odwrócić znaczenie wypowiedzi.

3. CZĘŚCIOWY FAŁSZ. Zawartość ma pewne nieścisłości pod względem faktów. Ocena ta obejmuje:

  • Nieścisłości lub błędne obliczenia dotyczące liczb, dat i godzin, które mogą być uznane za interpretację czegoś, co rzeczywiście się wydarzyło lub zostało powiedziane.
  • Mieszanka prawdziwych i fałszywych stwierdzeń, w której fałszywe stwierdzenia nie są dominujące.
  • Zawartość prezentowana jako opinia, lecz oparta na fałszywych informacjach.

4. BRAK KONTEKSTU. Zawartość, która może wprowadzać w błąd bez podania dodatkowego kontekstu. Ocena ta obejmuje:

  • Klipy na podstawie autentycznych filmów lub materiałów dźwiękowych lub wykadrowanie z oryginalnej zawartości autentycznych zdjęć, które nie pokazują pełnego kontekstu, ale nie zostały zmodyfikowane ani zmanipulowane.
  • Multimedia edytowane w celu pominięcia lub zmiany kolejności wypowiedzianych słów, co zmienia wypowiedź, ale nie odwraca jej znaczenia.
  • Wyolbrzymienie lub przesada, które są obiektywnie fałszywe, ale oparte na rzeczywistym wydarzeniu lub stwierdzeniu.
  • Zawartość, która przedstawia wniosek niepoparty podstawowymi faktami.
  • Stwierdzenia uznane za fakty, które są prawdopodobne, ale niepotwierdzone.

5. SATYRA. Zawartość oparta na ironii, wyolbrzymianiu lub absurdalnych twierdzeniach w celu wyrażenia krytyki lub nagłośnienia określonych kwestii, w szczególności dotyczących polityki, religii lub zagadnień społecznych, ale którą rozsądny użytkownik nie od razu zrozumie jako satyrę. Zawartość może pochodzić ze stron, które nie są wyraźnie oznakowane lub znane jako satyra bądź prezentowane bez wyraźnego oznakowania. Zawartość oceniona jako satyra będzie zawierała artykuły zapewniające szerszy kontekst.

6. PRAWDA. Zawartość, która nie zawiera niedokładnych ani wprowadzających w błąd informacji.

Poprawki i korekta

Jeśli w ocenionej przez nas treści zostały wprowadzone poprawki lub autor nie zgadza się z oceną redakcji, wydawca danego medium może skontaktować się z nami bezpośrednio celem powtórnej weryfikacji treści. Zalecamy, aby uczynić to w przeciągu tygodnia od momentu otrzymania informacji o naszej ocenie. Niezbędne jest podanie wyraźnego powodu oraz przytoczenie wiarygodnych źródeł, wobec których pierwotna ocena treści jest niewłaściwa.

Zasadność merytoryczna każdego odwołania, jak również przywołana w nim argumentacja, jest rozpatrywana przez zespół Demagoga w przeciągu 24 godzin od momentu nadesłania zgłoszenia.

W przypadku, gdy wprowadzone zmiany skutkują usunięciem fałszywych informacji z ocenionej przez nas treści, w przeciągu 5 dni roboczych przygotowujemy aktualizację naszej analizy, która wiąże się także ze zmianą pierwotnie przyznanej oceny i odzyskaniem zasięgów.

Wpłać darowiznę i działaj z nami!

lub