Prezydenckie weto

25 czerwca 2025 roku Sejm przyjął nowelizację ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, której celem było m.in. zmniejszenie minimalnej odległości budowy wiatraków od zabudowy mieszkalnej z 700 do 500 m (art. 1 ust. 4). 

Ustawę 21 sierpnia zawetował jednak prezydent Karol Nawrocki, który tłumaczył, że zaproponowane regulacje „są niekorzystne dla polskich obywateli”, a zmniejszenie dopuszczalnej odległości wiatraków od gospodarstw domowych do 500 m „nie jest rzeczą akceptowalną społecznie”.

Wobec tego tę obietnicę oceniamy na zamrożoną, czyli zablokowaną nie z winy obiecującego.

Rząd proponuje sposób obejścia weta

W reakcji na prezydencki weto Donald Tusk zapowiedział realizację części założeń ustawy poprzez rozporządzenia, powtórzyła to później także minister klimatu Paulina Hennig-Kloska. 

„Stwierdziliśmy, że dwie z trzech komponentów ustawy wiatrakowej jesteśmy w stanie zrealizować pomimo zawetowania przez prezydenta ustawy wiatrakowej, a więc repowering i przyspieszenie procesu inwestycyjnego” – tłumaczyła Hennig-Kloska.

W październiku 2025 roku na stronie ministerstwa pojawił się komunikat, według którego rząd pracuje już nad rozporządzeniem wprowadzającym ułatwienia dla inwestorów w zakresie repoweringu (czyli zastępowania starszych turbin na nowsze). Rozporządzenie powinno zostać przyjęte do końca roku (IV kwartał).

Zasada 10H

W marcu 2023 roku do ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych wprowadzono do zasadę 10H (art. 4), która oznacza, że odległość nowego wiatraka od budynków mieszkalnych musi wynosić co najmniej 10-krotność wysokości tego wiatraka. Samorząd ma prawo, w ramach planu zagospodarowania przestrzennego nieco zmniejszyć tę wymaganą odległość, jednak ustawa określa limit minimum 700 metrów.

Pierwszy projekt pojawił się w listopadzie

W listopadzie 2023 roku, w pierwszym miesiącu nowej kadencji Sejmu, nowa większość rozpoczęła prace nad projektem ustawy o zmianie ustaw w celu wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła oraz niektórych innych ustaw. Projekt przewidywał m.in. zamrożenie cen energii i gazu na pierwsze półrocze 2024 roku. 

W pierwotnej wersji projektu znalazły się również przepisy dotyczące farm wiatrowych. Autorzy projektu chcieli zmniejszyć limity, ponieważ obowiązująca zasada 10H sprawiała, że na legalną budowę wiatraków, ich zdaniem, praktycznie nie było miejsca (s. 75).

Co dokładnie zapisano w tym projekcie?

W nowelizacji pojawiła się propozycja zmniejszenia limitu odległości przy budowie nowych wiatraków. Odległość od budynków mieszkalnych uzależniono od hałasu elektrowni (mierzonej w decybelach) i miała wynosić od 300 m do nawet 2 km (art. 5 pkt 17).

W planach było również zmniejszenie limitu odległość od parków narodowych i rezerwatów przyrody do 300 metrów (art. 5 pkt 7). Według obowiązujących wtedy przepisów wynosiły one odpowiednio dziesięciokrotność wysokości wiatraka i 500 m (art. 4c).

Żadna z tych zmian nie weszła w życie. W grudniu do Sejmu wpłynęła autopoprawka, która wykreśliła z projektu wszystkie zmiany dotyczące energetyki wiatrowej. Dlaczego?

„Afera wiatrakowa”

W reakcji na ten projekt w mediach i wśród polityków wybuchła tzw. afera wiatrakowa. Politycy PiS zarzucali nowej większości sejmowej, że przepisy projektu pozwolą na wywłaszczanie Polaków z ziemi na potrzeby farm wiatrowych.

Pojawiły się również krytyczne głosy m.in. prawników i ekspertów zajmujących się energetyką. Wśród zarzutów wymieniano m.in. niedostateczną ochronę środowiska naturalnego, jak i sam sposób wprowadzenia tych przepisów (jako „wrzutkę” w ustawie mającej inny cel). 

Więcej na ten temat dowiesz się z naszej analizy.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam