Rząd zapowiada walkę z nielegalnymi odpadami

Pod koniec stycznia 2024 roku minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska zapowiedziała powstanie specjalnego zespołu w ministerstwie oraz wyraziła zamiar powołania lokalnych zespołów, których celem ma być rozwiązanie problemu nielegalnego importu śmieci do Polski.

Zespół doradczy do spraw systemowych rozwiązań w zakresie gospodarki odpadami został powołany już w 2020 roku. W lutym 2024 roku minister klimatu zmieniła tylko wcześniejsze zarządzenie powołujące zespół, dodając do niego nowe zadania i rozszerzając skład kilkanaście osób.

W kwestii obsadzania urzędów zajmujących się składowaniem śmieci, w kwietniu 2024 roku na stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w drodze konkursu została powołana Joanna Piekutowska. W grudniu 2024 roku jednak została odwołana z tego stanowiska. Minister Henning-Kloska tłumaczyła wtedy, że „GIOŚ potrzebuje menadżera gotowego do zmian, które dopasują tę instytucję do obecnych i nadchodzących wyzwań”.

Później obowiązki dyrektora GIOŚ pełniły dwie zastępczynie, aż do powołania nowej dyrektor, Hanny Kończal, w kwietniu 2025 roku.

Walka z odpadami w latach 2024-2025 

Na stronie Głównego Inspektoratu Środowiska znajdziemy informacje o co najmniej kilku interwencjach podjętych przez inspektorat w zakresie nielegalnych odpadów przywożonych do Polski. Podobne interwencje były podejmowane również za poprzedniej władzy (np. 1, 2, 3).

Na początku 2023 roku GIOŚ informował o współpracy z częstochowską policją przy walce ze zorganizowaną przestępczością środowiskową. W styczniu i lutym 2024 roku pojawiły się informacje o nielegalnych odpadach, które po interwencji GIOŚ wróciły do Niemiec, Holandii i Rosji. W marcu 2025 roku Krajowa Administracja Skarbowa informowała o zatrzymaniu transportu 24 ton odpadów z Niemiec. 

Cały czas pojawiają się także nowe aktualizacje dotyczące walki z tzw. mafią śmieciową i nielegalnymi składowiskami odpadów. O aresztowaniu 21 osób informowano 22 sierpnia 2025 roku. Wcześniej duża akcja miała miejsce w kwietniu, gdy zatrzymano 46 osób i postawiono 17 tys. zarzutów.

W sierpniu 2025 roku w rozmowie z Dziennikiem Gazetą Prawną, dyrektor GIOŚ podała, że od 2018 roku do 2025 wykryto 26 miejsc, gdzie porzucano odpady z zagranicy. Dodała, że w 2024 roku odesłano do innych krajów 22,4 tys. ton odpadów, z czego 21,8 do Niemiec.

Nowe przepisy

Z informacji przedstawionej w kwietniu 2024 roku przez wiceminister Anitę Sowińską w odpowiedzi na interpelację poselską wynika, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska chce rozwiązać problem poprzez ustawę. Nowe przepisy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów miałyby pozwolić na kontrolę i nadzór organów administracji publicznej nad transgranicznym przemieszczaniem odpadów.

W 2025 roku do wykazu prac legislacyjnych i programowych trafiły zalożenia projektu ustawy o transgranicznym przemieszczaniu odpadów. Zapowiedziano w nich podwyższenie kar za nielegalne przemieszczanie odpadów i zwiększenie uprawnień GIOŚ. 

Ustawa ma wdrażać do polskiego prawa unijne rozporządzenie w sprawie przemieszczania odpadów. Przewiduje on stworzenie centralnego systemu do wymiany informacji o legalnym transgranicznym przemieszczaniu odpadów (art. 27) oraz wymaga wprowadzenia sankcji za naruszanie zawartych w nim przepisów (art. 63).

Problem nadal istnieje

Polska nadal mierzy się z problemem nielegalnego importu śmieci, czego dowodem są przywołane przypadki interwencji GIOŚ i dane o których mówiła dyrektor tej instytucji.

Ministerstwo zmodyfikowało istniejący zespół, ale nie poznaliśmy więcej szczegółów na temat jego działań. Istniejącym organom nie przekazano nowych uprawnień, ani nie wzmocniono ich dotychczasowych kompetencji. Dlatego tę obietnicę oceniamy na niezrealizowaną.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam