Czas czytania: około min.

Ile młodych Polek pracuje na umowach na czas określony?

06.07.2021 godz. 11:03

Wypowiedź

Nieweryfikowalne

Analiza w pigułce

  • Zgodnie z raportem Głównego Urzędu Statystycznego „Kobiety i mężczyźni na rynku pracy” w czwartym kwartale 2017 roku dokładnie 30 proc. kobiet w wieku 25-34 lata posiadało umowę na czas określony. W grupie mężczyzn w tym samym wieku odsetek ten był niższy i wyniósł 25 proc.
  • W ramach „Strategii Demograficznej 2040”, czyli rządowego programu mającego na celu podniesienie poziomu dzietności, przewidziane zostały rozwiązania ograniczające możliwość zawierania umów o pracę na czas określony z osobami w wieku do 40 lat. Liczba takich umów będzie mogła wynieść maksymalnie 2, na łączny czas nieprzekraczający 15 miesięcy.
  • Socha przytoczyła prawidłowe statystyki z raportu wydanego przez GUS, jednak dotyczą one grupy wiekowej 25-34 (a nie 25-30), a ponadto opisują one rynek zatrudnienia w 2017 roku. Nie dysponujemy aktualniejszymi danymi, które przedstawiałyby obecną sytuację zawodową młodych Polek w grupie wiekowej 25-30 lat, więc wypowiedź oceniamy jako nieweryfikowalną.

Kontekst wypowiedzi

Barbara Socha, Pełnomocnik Rządu do spraw Polityki Demograficznej, gościła 18 czerwca w programie „Gość Wydarzeń” na antenie Polsat News. Rozmowa dotyczyła projektu Strategii Demograficznej 2040. Program ten ma na celu ograniczenie spadku dzietności i likwidację barier zniechęcających Polaków do zakładania rodzin. Jednym z celów strategii jest zwiększenie stabilności pracy.

Nowe rozwiązania mają obejmować ograniczenie możliwości zawierania umów o pracę na czas określony z osobami w wieku do 40 lat do maksymalnie 2 umów, na łączny czas nieprzekraczający 15 miesięcy. Odnosząc się do drugiego z postulatów, Barbara Socha przywołała statystyki, zgodnie z którymi aż jedna trzecia kobiet w wieku 25-30 lat może liczyć jedynie na umowę na czas określony.

Strategia Demograficzna 2040 zakłada także wprowadzenie ochrony przed zwolnieniem dla obojga rodziców (obecnie z takiej ochrony korzysta matka). Zmiany mają objąć:

  • rozszerzenie przepisu i objęcie matek ochroną przez okres do roku po powrocie do pracy z urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego (niezależnie od wymiaru czasu pracy),
  • wprowadzenie ochrony dla ojców w ciągu 1. roku życia dziecka, w przypadku małżeństw ta ochrona obowiązywałaby od momentu zajścia żony w ciążę,
  • wprowadzenie obowiązku poinformowania pracownika o uprawnieniach związanych z rodzicielstwem przy podpisaniu umowy o pracę.

Program przewiduje ponadto rozwiązania zwiększające elastyczność pracy. Wśród nich znalazły się:

  • gwarancja elastycznej pracy dla kobiet w ciąży oraz rodziców dzieci do lat 4 (praca zdalna, praca hybrydowa lub elastyczny czas pracy) – wybór będzie uzależniony od charakteru wykonywanej pracy oraz dokonywany w oparciu o porozumienie pracodawcy z pracownikiem,
  • gwarancja pracy w zmniejszonym wymiarze godzin dla kobiet w ciąży oraz rodziców dzieci do lat 4, poszerzona o zapis, że pracodawca nie może dyskryminować pracownika ze względu na wymiar czasu pracy poprzez wykluczenie go z przywilejów pracowniczych,
  • gwarancja, że różne elastyczne formy mogą być stosowane równocześnie, w zależności od charakteru wykonywanej pracy (dokonany w formie porozumienia pracodawcy z pracownikiem).

Ile kobiet pracuje na czas określony?

Dane, o których mówiła Barbara Socha, pochodzą z raportu Głównego Urzędu Statystycznego z 2018 roku, zatytułowanego „Kobiety i mężczyźni na rynku pracy”. Takie raporty są wydawane co dwa lata, jednak wersja z roku 2020 nie jest jeszcze dostępna. W publikacji odnajdujemy tabelę dotyczącą udziału pracujących na podstawie umowy na czas określony w ogólnej liczbie pracowników najemnych według płci i wieku. Dane pochodzą z czwartego kwartału 2017 roku, więc nie są one aktualne.

Praca na umowę na określony - struktura wiekowa

Zauważmy, że tabela nie obejmuje przywołanego przez Barbarę Sochę przedziału wiekowego 25-30 lat, ale 25-34 lata. Jednak zgodnie ze słowami pełnomocniczki rządu udział kobiet w tej grupie jest równy dokładnie 30 proc. W przypadku mężczyzn odsetek ten jest mniejszy i wynosi około 25 proc.

Najwięcej osób zatrudnionych na umowę na czas określony jest w grupie wiekowej 15-24 lata. Odsetek kobiet jest również w tym przypadku większy niż wśród mężczyzn (65 proc. do 58 proc.). Wraz z wiekiem udział pracujących na podstawie umowy na czas określony w ogólnej liczbie pracowników spada. W przypadku kobiet w wieku 35-44 lata odsetek ten wynosi około 17 proc., a w przypadku mężczyzn – około 15 proc. W grupach 45-54 oraz 55-64 lata udział kobiet i mężczyzn jest bardzo zbliżony i stosunkowo niski – we wszystkich przedziałach wiekowych wynosi on około 11 proc.

Ponowny wzrost następuje wśród pracowników po 65 roku życia. W grupie tej ujawnia się również kolejna dysproporcja, jeśli chodzi o odsetek zatrudnionych na umowę na czas określony kobiet i mężczyzn. Wśród tych pierwszych wskaźnik sięga 20 proc. Natomiast mężczyźni po 65 roku życia, których forma zatrudnienia to umowa na czas określony, stanowią około 15 proc.

Zgodnie z danymi GUS w czwartym kwartale 2020 roku umowę na czas określony posiadało około 2,3 mln Polaków, a na czas określony – 10,7 mln. Ogółem pracę posiadało 16,5 mln osób, w tym 9,1 mln mężczyzn i 7,4 mln kobiet.

Według danych Eurostatu w czwartym kwartale 2020 roku odsetek kobiet w wieku 15-64 lata zatrudnionych na umowie tymczasowej wyniósł w Polsce 18,3 proc. (17 proc. dla mężczyzn). Wśród Polek po 25, a przed 54 rokiem życia wskaźnik ten był równy 16,8 proc. (15 proc. dla mężczyzn). Średnia dla 27 państw członkowskich Unii Europejskiej wyniosła dla kobiet odpowiednio: 14 proc. i 12,4 proc., a dla mężczyzn: 12,6 proc. i 10,5 proc.

Aktywność zawodowa Polek

Na tle państw Unii Europejskiej wskaźnik zatrudnienia kobiet w Polsce jest jednym z najniższych. Według danych Eurostatu w 2020 roku w naszym kraju aktywnych zawodowo było 65,7 proc. kobiet, co stanowi szósty najniższy wynik. Z roku na rok następuje jednak pod tym względem poprawa – jeszcze w 2012 roku wskaźnik zatrudnienia wśród Polek wynosił 57,5 proc. Wynik 60 proc. po raz pierwszy został przekroczony przez nasz kraj w 2015 roku (60,9 proc.).

Średni wskaźnik zatrudnienia kobiet w UE w 2020 roku wyniósł 66,8 proc. Najniższe wyniki odnotowały Grecja (51,8 proc.) i Włochy (52,7 proc.), natomiast najwyższe – Niemcy (76,9 proc.) i Szwecja (78,3 proc.). Dla porównania wskaźnik zatrudnienia mężczyzn w 2020 roku wyniósł w Polsce 81,4 proc., przy średniej unijnej na poziomie 78,1 proc.

Z raportu „Jak zwiększyć aktywność zawodową kobiet w Polsce”, wydanego w 2020 roku przed Instytut Badań Strukturalnych, możemy dowiedzieć się, że odsetek kobiet w wieku 25-49 lat deklarujących możliwość korzystania z elastycznego czasu pracy z powodu obowiązków opiekuńczych jest w Polsce najniższy w UE. Największe utrudnienia w łączeniu obowiązków zawodowych z opieką nad dziećmi to dla Polek długi czas pracy i jej wyczerpujący charakter. Ważne jest to, że łączenie pracy z życiem rodzinnym jest szczególnie trudne dla mieszkanek małych miast i obszarów wiejskich (rzadziej mają one możliwość elastycznego decydowania o czasie pracy – tylko 10 proc. kobiet z małych miast i 7 proc. z obszarów wiejskich, w porównaniu do 16 proc. z dużych miast)

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Podobał Ci się artykuł? Pomóż nam dzielić się prawdą!

Możesz śmiało rozpowszechniać ten artykuł na swojej stronie internetowej. Pamiętaj o podaniu źródła. Sprawdź jak możesz udostępniać.

Wpłać darowiznę i działaj z nami!

lub