Informujemy o najważniejszych wydarzeniach ze świata fact-checkingu.
Ostatnie dni na przekazanie 1,5%. Zobacz, jak naprawdę wygląda fact-checking
Zostały ostatnie dni na rozliczenie PIT. To moment, w którym jedna decyzja – komu przekazać 1,5% podatku, przekłada się na bardzo konkretne działania. W tym roku Stowarzyszenie Demagog opowiada o tym inaczej niż zwykle – poprzez sześcioodcinkowy mini-serial inspirowany „The Office”.
Ostatnie dni na przekazanie 1,5%. Zobacz, jak naprawdę wygląda fact-checking
Zostały ostatnie dni na rozliczenie PIT. To moment, w którym jedna decyzja – komu przekazać 1,5% podatku, przekłada się na bardzo konkretne działania. W tym roku Stowarzyszenie Demagog opowiada o tym inaczej niż zwykle – poprzez sześcioodcinkowy mini-serial inspirowany „The Office”.
To nie jest klasyczna kampania fundraisingowa. To opowieść o pracy fact-checkerów, o absurdach dezinformacji i o tym, dlaczego niezależność w tej pracy ma kluczowe znaczenie.
Kampania, która zaczyna się od „bojowego zadania”
Fabuła serialu koncentruje się na dwóch pracowniczkach Demagoga, które dostają zadanie przygotowania kampanii 1,5%. Punkt wyjścia jest prosty – ale szybko okazuje się, że znalezienie sensownego pomysłu wcale takie nie jest.
ODCINEK 1 – „Zadanie bojowe”
Wyświetl ten post na Instagramie
Pierwszy odcinek prowadzi widza przez spotkanie z agencją kreatywną, gdzie pojawiają się pomysły efektowne, ale kompletnie oderwane od rzeczywistości fact-checkingu. Strach, manipulacja, „viralowe akcje” – wszystko to brzmi znajomo, ale jednocześnie pokazuje, jak łatwo zgubić sens działań, gdy liczy się tylko zasięg.
To moment, w którym bohaterki orientują się, że kampanię muszą stworzyć po swojemu, czyli w oparciu o to, czym Demagog faktycznie się zajmuje.
Technologia kontra rzeczywistość
W drugim odcinku twórcy zadają sobie pytanie: czy technologia może rozwiązać problem dezinformacji?
ODCINEK 2 – „Prawdomat”
Wyświetl ten post na Instagramie
„Prawdomat” – urządzenie, które ma w czasie rzeczywistym weryfikować wypowiedzi polityków – brzmi jak idealne rozwiązanie. Do momentu, gdy test kończy się spektakularną porażką.
To nie tylko humorystyczna scena, ale też ważny komentarz: żadna technologia nie zastąpi pracy ludzi, którzy analizują kontekst, źródła i intencje. W tle widzimy też postać fact-checkera, który przypomina, że dezinformacja to nie abstrakcyjny problem – to codzienna, intensywna praca.
A gdyby inni też mogli mówić nieprawdę?
Jednym z najmocniejszych momentów serialu jest odcinek trzeci, który całkowicie zmienia perspektywę.
ODCINEK 3 – „Co gdyby inne zawody mówiły nieprawdę?”
Wyświetl ten post na Instagramie
Zamiast mówić o politykach, twórcy pokazują świat, w którym lekarze, nauczyciele czy piloci samolotu pozwalają sobie na „małe kłamstwa”. Efekt jest natychmiastowy: absurd, niepokój i bardzo konkretne poczucie zagrożenia.
Ten odcinek działa właśnie dlatego, że przenosi problem dezinformacji do codziennych sytuacji i pokazuje, jak wysokie są stawki. Bo jeśli w innych zawodach nie akceptujemy nieprawdy – dlaczego miałoby to być normalne w debacie publicznej?
Między „wielkim pomysłem” a realnymi ograniczeniami
Kolejne odcinki rozwijają historię i pokazują, jak trudne jest budowanie kampanii, która jednocześnie przyciąga uwagę i pozostaje uczciwa wobec odbiorców.
ODCINEK 4 – „Demagodżin”
Wyświetl ten post na Instagramie
Dziewczyny próbują wymyślić hasło na billboard. Proste zadanie – przynajmniej w teorii. W praktyce szybko przeradza się to w spór o to, co właściwie powinno wybrzmieć najmocniej: misja, emocje, liczby, a może coś „chwytliwego”.
Dyskusja eskaluje do momentu, w którym jedna z nich sięga po… magiczną lampę. Po jej potarciu pojawia się Demagodżin – postać, która w jednej chwili rozwiązuje problem i podsuwa gotowe hasło.
Brzmi jak idealne rozwiązanie? Tylko pozornie.
ODCINEK 5 – „Śliska kasa”
Wyświetl ten post na Instagramie
Wątek tajemniczego filantropa wprowadza zupełnie inny poziom refleksji. Łatwe finansowanie okazuje się obwarowane warunkami, które ograniczają niezależność działania. Ostateczna decyzja o rezygnacji z takiej współpracy prowadzi do jasnej puenty: niezależny fact-checking potrzebuje niezależnego, oddolnego finansowania.
Finał: mniej efektów, więcej sensu
Ostatni odcinek zamyka całą historię w sposób, który dobrze oddaje charakter pracy Demagoga.
ODCINEK 6 – Wielki finał
Wyświetl ten post na Instagramie
Po serii nieudanych (albo zbyt „przekombinowanych”) pomysłów dziewczyny decydują się na coś spektakularnego – podświetlają Pałac Kultury i Nauki na pomarańczowo. Wszystko wskazuje na to, że w końcu się udało: jest efekt, jest skala, jest potencjał na rozgłos.
Chwilę później widzą materiał w telewizji. Problem w tym, że nie ma w nim ani słowa o kampanii.
To moment, w którym wszystko się domyka. Nawet najbardziej widowiskowa akcja może zostać przykryta przez kolejną falę dezinformacji i bieżących wydarzeń.
I właśnie dlatego sens tej pracy leży gdzie indziej. Fact-checking nie opiera się na efektownych trikach ani jednorazowych akcjach, tylko na konsekwentnej, codziennej pracy: analizie, weryfikacji i reagowaniu na to, co pojawia się w przestrzeni publicznej.
Dlaczego Demagog robi taki serial
Mini-serial spełnia dwie funkcje jednocześnie. Z jednej strony pokazuje kulisy pracy organizacji i oswaja temat fact-checkingu. Z drugiej – jasno komunikuje, że ta praca wymaga stabilnego finansowania.
W 2025 roku środki z 1,5% pozwoliły sfinansować równowartość 1,5 etatu fact-checkera. To konkretne wsparcie, które bezpośrednio przekłada się na liczbę analiz, weryfikacji i materiałów edukacyjnych.
1,5% to realny wpływ
Serial prowadzi do prostego wniosku: jeśli zależy nam na rzetelnej debacie publicznej, trzeba wspierać tych, którzy ją współtworzą.
Przekazując 1,5% podatku na Demagoga, wspierasz:
- weryfikację wypowiedzi polityków
- analizę i rozbrajanie fake newsów
- edukację medialną
- rozwój niezależnego zespołu fact-checkerów
Przekaż nam 1,5% swojego podatku, wpisując w PIT numer KRS: 0000615583.
Ten serial można obejrzeć dla humoru. Można też potraktować go jako punkt wyjścia do czegoś więcej – refleksji nad tym, jak działa informacja i kto stoi za jej weryfikacją.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter



