6 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
6 min czytania
Język ukraiński w polskich szkołach – czy czekają nas zmiany programowe?
Edukacja 
Ukraina 
Fake news Powrócił temat języka ukraińskiego w polskiej szkole. Tym razem dyskusja rozgorzała po opublikowaniu przez ambasadora Ukrainy w RP programu nauczania języka ukraińskiego. Czy powinniśmy się przygotować na zmiany programowe?
Powrócił temat języka ukraińskiego w polskiej szkole. Tym razem dyskusja rozgorzała po opublikowaniu przez ambasadora Ukrainy w RP programu nauczania języka ukraińskiego. Czy powinniśmy się przygotować na zmiany programowe?
ANALIZA W PIGUŁCE
- Powrócił temat rzekomego wprowadzenia języka ukraińskiego do podstawy programowej w polskich szkołach (1, 2, 3). Powodem była publikacja programu nauczania języka ukraińskiego, opublikowanego przez Ambasadę Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej.
- Książka opublikowana przez ambasadę nie jest oficjalnym podręcznikiem, a we wpisie nie pojawia się żadna zapowiedź, że ukraiński stanie się drugim językiem obcym do wyboru.
- Nie ma obowiązku nauki konkretnego języka obcego w szkołach podstawowych. MEN podkreśla, że szkoły mogą zdecydować się na nauczanie dowolnego języka. Język ukraiński może być więc nauczany na tych samych zasadach, co każdy inny język nowożytny.
Fałszywa narracja o wprowadzeniu języka ukraińskiego jako drugiego języka obcego w polskich szkołach pojawiała się już w czerwcu 2025 roku. Na łamach Demagoga zdementowaliśmy wtedy te doniesienia. Jednak od 31 lipca na Facebooku zaczęły się pojawiać kolejne posty (1, 2, 3) dotyczące rzekomego wprowadzenia języka ukraińskiego jako drugiego języka obcego w szkołach podstawowych.
Tym razem kontrowersje wywołał post na profilu Ambasady Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej. Instytucja udostępniła program nauczania języka ukraińskiego jako drugiego języka obcego dla klas 7 i 8 szkół podstawowych.
O wpisie ambasady dowiadujemy się z portalu kresy.pl, do którego nawiązywała część analizowanych wpisów. W artykule stwierdzono, że program oficjalnie wprowadzono w Polsce. Przyczyniło się to do powstania wielu fałszywych i antyukraińskich narracji. Inicjatywę tę we wpisach na Facebooku określano jako „zdrada Polski”, zwracano uwagę na koszty zatrudnienia nauczycieli języka ukraińskiego i nazywano ten język „niepotrzebnym”.
Źródło: Facebook.com, 31.07.2025
Temat zdobył w mediach duże zasięgi – najpopularniejszy post osiągnął 6,2 tys. reakcji, 2,5 tys. komentarzy i 840 udostępnień. Osoby wypowiadające się pod wpisami wyrażały oburzenie rzekomą decyzją rządu [pisownia oryginalna] „Zaczynają banderyzację Polski. Ten ku…wski rząd zniszczy wszystko co polskie”. W komentarzach obecna była także silna narracja antyukraińska (1, 2, 3) [pisownia oryginalna]: „Jak słyszę ten język to rzygać mi się chce”, „Kiedyś był ruski i powturka jest teraz”, „To się kur… niech polskiego naucza w końcu tu POLSKA”.
Wpis Ambasady Ukrainy w RP źródłem błędnych wniosków
Post na profilu Ambasady Ukrainy w RP doprowadził do powstania błędnych przekonań m.in. na temat tego, że język ukraiński będzie przedmiotem obowiązkowym dla wszystkich Polaków i że zastąpi język angielski (1, 2).
Jednak w dostępnych aktach prawnych określających zasady dotyczące nauki języków obcych (1, 2), w komunikatach Ministerstwa Edukacji Narodowej (1, 2) oraz w podstawach programowych nie znaleźliśmy żadnej informacji o obowiązku nauki określonego języka. Od klasy VII szkoły podstawowej uczniowie zaczynają się uczyć drugiego języka obcego, jednak prawo nie narzuca konkretnego wyboru.
W komentarzach czytamy również, że książka opublikowana na profilu instytucji to oficjalny podręcznik. Publikacja nie ma jednak statusu podręcznika zatwierdzonego przez MEN – nie zawiera numeru dopuszczenia podręcznika. We wpisie nie pojawia się też żadna zapowiedź, że ukraiński stanie się drugim językiem obcym do wyboru.
Sam resort podkreśla, że „MEN nie planował i nie planuje żadnych zachęt dla dyrektorów szkół w zakresie decyzji o nauczaniu języka ukraińskiego jako języka obcego w danej szkole” – dotyczy to uczniów zarówno polskich, jak i ukraińskich.
Czy MEN wprowadziło ukraiński jako drugi język obcy w polskich szkołach?
Na łamach Demagoga zdementowaliśmy już doniesienia dotyczące nauczania języka ukraińskiego w szkołach. W czerwcu 2025 roku media przytaczały wypowiedź Pawła Lewczuka z Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, który uznał, że: „jeśli nie uda się nam wprowadzić ukraińskiego komponentu do polskich szkół, to przynajmniej zróbmy ukraiński drugim językiem obcym”. Wsparcie dla tej inicjatywy rzekomo zadeklarowała ministra edukacji narodowej Barbara Nowacka.
Skontaktowaliśmy się w tej sprawie z Ministerstwem Edukacji Narodowej, które zaprzeczyło informacjom o zmianie statusu języka ukraińskiego w polskich szkołach podstawowych:
„Lista języków obcych nowożytnych, z których jest przeprowadzany egzamin ósmoklasisty, nie obejmuje języka ukraińskiego. Na liście są angielski, francuski, hiszpański, niemiecki, rosyjski i włoski. MEN nie prowadzi żadnych prac legislacyjnych, których celem byłaby zmiana obecnego stanu”.
MEN podkreśliło, że od roku szkolnego 2025/2026 będzie można wybrać język ukraiński na egzaminie maturalnym. Jest to wynik decyzji ministerstwa edukacji jeszcze z 2023 roku i nie wiąże się to z wprowadzeniem języka ukraińskiego na zajęcia lekcyjne. Uczeń ukraińskiego pochodzenia posiadający obywatelstwo polskie ma jednak prawo do nauki języka ukraińskiego w polskiej szkole jako języka mniejszości narodowej.
To szkoła decyduje o wyborze języka nowożytnego w programie nauczania
Ambasada Ukrainy w RP podała w swoim poście warunki, które trzeba spełnić, aby szkoła mogła wprowadzić nauczanie języka ukraińskiego. Należy do nich: złożenie wniosku przez rodziców do dyrekcji szkoły, zapewnienie zasobów kadrowych oraz zgoda dyrektora szkoły i organu prowadzącego.
Nie jest to nowa procedura i nie potrzeba na nią zgody MEN. Rzecznik prasowy resortu wyjaśnił w jednym z naszych artykułów, że w niektórych przypadkach wybór dowolnego języka nowożytnego to kwestia indywidualna placówki edukacyjnej:
„Każdy dyrektor szkoły może zdecydować, by w szkole – zgodnie z potrzebami lokalnej społeczności – nauczany był dowolny język nowożytny. Nie jest to nowe rozwiązanie”.
Język ukraiński może być więc nauczany jako język obcy w szkole na tych samych zasadach, co każdy inny język nowożytny.
Nowe rozwiązania w szkołach pozwalają na lepszą integrację
Zgodnie z szacunkami, na początku wojny w Ukrainie przybyło do Polski ponad 3 mln osób z tego kraju, z czego 43 proc. to dzieci i młodzież. W raporcie fundacji PAN czytamy, że ukraińskie dzieci zmagają się z wieloma wyzwaniami w procesie edukacji. Wśród przyczyn tych trudności wymienia się m.in. nieznajomość języka i kultury polskiej (s. 32).
Aby wesprzeć integrację uchodźców, MEN wprowadziło nowe rozwiązania edukacyjne, przyjęte w nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Od 1 września 2024 roku dzieci uchodźcze z Ukrainy objęto obowiązkiem szkolnym i obowiązkiem nauki w polskim systemie oświaty. Resort podkreśla, że celem tych rozwiązań jest „wyrównanie szans poprzez realizację prawa dziecka do edukacji”.
Analiza powstała w ramach projektu współfinansowanego ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności w ramach programu Wspieramy Ukrainę, realizowanego przez Fundację Edukacja dla Demokracji.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
