Cel 20 proc. jeszcze przed nami

Choć w umowie koalicyjnej zapisano, że z wycinek zostanie wyłączone 20 proc. najcenniejszych obszarów leśnych, to w „100 konkretach” Koalicji Obywatelskiej mowa jedynie ogólnie o „wyłączeniach”. Bez doprecyzowania, o jaki obszar konkretnie chodzi.

Koalicja Obywatelska przyznaje, że ta obietnica jest w „trakcie realizacji”, wskazując na wprowadzone w styczniu 2024 roku moratorium na wycinki w 10 lokalizacjach, które objęło 1,3 proc. terenu Lasów Państwowych.

Decyzja o ograniczeniu wycinek na 10 obszarach była pierwszym krokiem w celu realizacji obietnicy – jak tłumaczył wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała: „Moratorium było decyzją doraźną”. Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) wciąż czeka na gwarancję trwałej ochrony tych obszarów ze strony Lasów Państwowych. Organizacje ekologiczne z kolei krytykują ministerstwo za zapowiedzi zmniejszenia chronionego obszaru (np. 1, 2).

W zwiększeniu obszaru lasów wyłączonych z wycinek ma pomóc również wyznaczenie starolasów. Już za 2 lata 2 proc. polskich lasów mają obejmować wydzielone chronione obszary z rodzimymi gatunkami starych drzew i pozostawionym martwym drzewem. 

Dodatkowo MKiŚ chwaliło się m.in. nowymi rezerwatami przyrody czy wyznaczeniem pierwszych losów o wiodącej funkcji społecznej, co także ma przyczynić się do mniejszych wycinek.

Resort dalej pracuje nad nowymi rozwiązaniami. Niektóre z zaproponowanych inicjatyw będą wdrażane w ciągu dwóch najbliższych lat. Na tej podstawie obietnicę oceniamy na częściowo zrealizowaną.

Co dalej z moratorium na wycinki?

24 lipca tego roku na posiedzeniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, wiceminister klimatu Mikołaj Dorożała zapowiedział, że obszar objęty tymczasowym zakazem lub ograniczeniem wycinki drzew w 2024 roku, zostanie zmniejszony. W przypadku obszaru o mniejszej wartości przyrodniczej, mowa o zmniejszeniu o 26 proc., a w przypadku najcenniejszych drzewostanów o 6 procent w skali kraju. Dorożała tłumaczył, że to finalna decyzja podjęta po wielomiesięcznych analizach [czas nagrania: 13:07:33].

Oprócz informacji na komisji, nie przedstawiono nigdzie oficjalnie komunikatu w tej sprawie. Pierwotnie wprowadzone moratorium zostało we wrześniu 2024 roku przedłużone do czasu wprowadzenia przez Lasy Państwowe przepisów chroniących tereny objęte moratorium.

Mikołaj Dorożała w komentarzu dla portalu OKO.press tłumaczył, że moratorium wprowadzone w 2024 roku miało charakter interwencyjny.

„Było odpowiedzią na plany intensywnego pozyskania drewna w ekosystemach leśnych, które według dostępnych na tamten czas opracowań naukowych i ekspertyz, charakteryzowały się bardzo wysoką wartością przyrodniczą. W momencie wprowadzenia moratorium nie były dostępne obiektywne kryteria przyrodnicze umożliwiające szczegółową waloryzację ekosystemów leśnych zarządzanych przez Lasy Państwowe. 

Dalej Dorożała wyjaśniał, że  w 2024 roku wypracowano kryteria, według których ponownie przeanalizowano obszary objęte moratorium i na tej podstawie podjęto dalsze decyzje.

Zmniejszenie obszaru objętego moratorium wywołało wiele negatywnych komentarzy. Greenpeace Polska ocenia, że to krok w tył w ochronie lasów.  Zamiast iść naprzód w realizacji obietnic wyborczych, rząd robi duży krok w tył – pisze organizacja. Takich głosów było więcej (np. 1, 2).

Podsumowując, pierwotne moratorium objęło 1,3 proc. obszaru w zarządzie Lasów Państwowych. Teraz ma być to jeszcze mniej, co oddala spełnienie obietnicy o wyłączeniu z wycinki 20 proc. polskich lasków.

Skąd wziął się postulat 20. proc.? Koalicja odpowiada na apel

W grudniu 2023 roku 116 organizacji społecznych skierowało apel do kierownictwa Lasów Państwowych i Ministerstwa Środowiska. Domagały się zatrzymania wycinek drzew na terenie najcenniejszych lasów w Polsce. W apelu wskazano m.in. takie miejsca jak Podgórze Przemyskie, Lasy Suchedniowskie i Puszcza Białowieska.

Podobne wezwanie znajdziemy w styczniowym komunikacie komitetu Polskiej Akademii Nauk. Wobec wyzwań związanych ze zmianą klimatu jako jedno z najpilniejszych działań naukowcy wskazali bezzwłoczne ograniczenie lub zatrzymanie wycinki drzew (szczególnie liściastych) m.in. w obszarach chronionych i najcenniejszych przyrodniczo.

Obietnica wyłączenia najcenniejszych przyrodniczo obszarów lasów z wycinki to nie tylko element 100 konkretów. Znalazła się ona także w umowie koalicyjnej, gdzie dodatkowo sprecyzowano, że z wycinki wyłączone zostanie 20 proc. obszarów (s. 5).

Rząd ogranicza wycinkę lasów w 10 lokalizacjach

8 stycznia 2024 roku Minister Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska poinformowała o ograniczeniu wyrębów przewidzianych w 2024 roku w dziesięciu obszarach leśnych.

„Od słów przechodzimy do czynów. Podjęliśmy decyzję o wydaniu pierwszej decyzji o ograniczeniu i wstrzymaniu wycinek najcenniejszych obszarów leśnych w Polsce” – mówiła w czasie konferencji minister.

10 obszarów, w których ograniczono wycinkę, to: Bieszczady, Puszcza Borecka, Puszcza Świętokrzyska, Puszcza Augustowska, Puszcza Knyszyńska, Puszcza Karpacka, Puszcza Romincka, Trójmiejski Park Krajobrazowy, a także okolice Iwonicza-Zdroju i Wrocławia.

Przedłużenie moratorium na wycinkę lasów

Decyzją minister klimatu i środowiska, pod koniec października 2024 roku przedłużono obowiązywanie przepisów chroniących wybrane lasy w Polsce. Mają one obowiązywać do momentu wprowadzenia przez Lasy Państwowe w życie przepisów, które zagwarantują stałą ochronę tych terenów.

Z moratorium wyłączono jednak obszar w Nadleśnictwie Bircza. Ochrona tego obszaru ma być nadzorowana przez Lasy Państwowe.

Branża drzewna krytykuje decyzję ministerstwa

Po ogłoszeniu decyzji o ograniczeniu wycinki na 10 obszarach pojawiły się krytyczne głosy ze strony leśników i branży drzewnej. W rozmowie z Money.pl jeden z leśniczych wyrażał obawę, że przez działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska nie dostarczy zamówionego drewna i będzie musiał zapłacić kary. 

W styczniu 2024 roku na Podkarpaciu pracownicy leśni protestowali pod hasłem „Dajcie nam żyć i pracować”. Z kolei tamtejsi posłowie PiS przewidywali nadchodzące zwolnienia w branży. 

Nowe rezerwaty już powstają

11 grudnia 2025 roku w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody znajdowały się 143 rezerwaty utworzone po zaprzysiężeniu rządu Donalda Tuska

Przypomnijmy, że w okresie 8 lat rządów Zjednoczonej Prawicy utworzono 36 rezerwatów przyrody.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam