Czas czytania: około min.

Czy Jan Paweł II potępiał pedofilię? Sprawdzamy prawo kościelne

25.11.2022 godz. 12:50

Wypowiedź

fot. https://klub-lewica.org.pl/dla-mediow / modyfikacje demagog.org.pl

Manipulacja

Analiza w pigułce

  • Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 roku przewidywał w kanonie 1 395, że za wykroczenie przeciwko szóstemu przykazaniu Dekalogu z osobą małoletnią powinno być karane sprawiedliwymi karami, włączając w to wydalenie ze stanu duchownego. Wśród kar wymieniono zawieszenie w obowiązkach, obłożenie infamią, pozbawienie urzędu, beneficjum, godności i funkcji.
  • Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku, wydany za pontyfikatu Jana Pawła II pozostawił kanon 1 395 w tym samym brzmieniu. Po nowelizacjach za pedofilię przewidziano pozbawienie urzędu, sprawiedliwe kary lub wydalenie ze stanu duchownego.
  • W Kodeksie brakuje podziału na przestępstwa „pospolite” i „najcięższe”.
  • Sprawiedliwe kary grożą również za inne wykroczenia, takie jak fałszowanie dokumentów kościelnych, składanie fałszywych zeznań i naruszanie dobrego imienia innej osoby, jak i uzurpowanie sobie urządów kościelnych. Natomiast, za niektóre inne przewinienia przewidziano kary cenzury lub ekskomuniki (np. za niezgodne z prawem czerpanie zysku z ofiar mszalnych oraz złamanie tajemnicy spowiedzi).
  • Za pontyfikatu Jana Pawła II wydany został dokument „Sacramentorum sanctitatis tutela”, w którym krzywdę wyrządzoną dziecku w sferze seksualnej określono jednym z najcięższych przestępstw kościelnych.
  • Przepisy sankcjonujące pedofilię w Kodeksie prawa kanonicznego faktycznie nie przewidują tak dużych kar jak za inne przewinienia, jednak nie doszło do zmiany w tym zakresie zarówno w Kodeksie z 1917 roku, jak i z 1983 roku. Ponadto w innym dokumencie Jan Paweł II uznał pedofilię za jedno z najcięższych przestępstw. Na tej podstawie oceniamy wypowiedź jako manipulację.

Sejm debatuje nad problemem pedofilii

Na ostatnim posiedzeniu sejmowym 15 listopada 2022 roku powrócił problem przestępstw seksualnych popełnianych na osobach poniżej 15. roku życia. Posłowie debatowali nad wniesieniem poprawek do ustawy z 30 sierpnia 2019 roku, na mocy której powołano Państwową Komisję do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15.

Wśród  zaproponowanych przez prezydenta zmian w ustawie znalazły się rozwiązania mające usprawnić działanie komisji i wykluczyć trudności w interpretacji aktu prawnego.

Senyszyn krytycznie o Kościele Katolickim

W trakcie debaty sejmowej Joanna Senyszyn wykorzystała okazję do przywołania problemu pedofilii w Kościele katolickim. Powołując się na lipcowy raport z prac Państwowej Komisji, posłanka podkreśliła, że to właśnie duchowni stanowią największą grupę zawodową wśród zgłaszanych sprawców przestępstw.

Przedstawicielka Polskiej Partii Socjalistycznej oskarżyła Kościół o bagatelizowanie problemu, upatrując źródło tego kryzysu w decyzjach podjętych za pontyfikatu Jana Pawła II. Jej zdaniem za czasów polskiego papieża pedofilię uznano w prawie kanonicznym za „przestępstwo pospolite”, za które grożą mniejsze kary niż za współżycie z osobą dorosłą.

innej naszej analizy dowiesz się więcej o tym, jakie kary spotykają księży – pedofilii oraz jak wielu z nich jest wydalanych ze stanu kapłańskiego.

Kodeks prawa kanonicznego karze za pedofilię

Senyszyn powołała się na ogłoszony przez Jana Pawła II Kodeks prawa kanonicznego z 25 stycznia 1983 roku. Zastąpił on poprzedni dokument, a mianowicie Kodeks prawa kanonicznego z 1917 roku, przyjęty za czasów Benedykta XV.

Wcześniej pedofilia była sankcjonowana w ramach kanonu 1 395 § 2, który znajdziemy w dziale „Przestępstwa przeciwko specjalnym obowiązkom”. Przepis brzmiał następująco:

Duchowny, który w inny sposób wykroczył przeciwko szóstemu przykazaniu Dekalogu, jeśli jest to połączone z użyciem przymusu lub gróźb, albo publicznie lub z osobą małoletnią poniżej lat szesnastu, powinien być ukarany sprawiedliwymi karami, nie wyłączając w razie potrzeby wydalenia ze stanu duchownego”.

Oprócz tego w starym Kodeksie mogliśmy znaleźć kanon 2 359, na podstawie którego wykroczenie przeciwko szóstemu przykazaniu Dekalogu z osobą małoletnią (jak również cudzołóstwa, gwałtu, zoofilii, sodomii, rozpusty, kazirodztwa) grozi zawieszenie w obowiązkach, obłożenie infamią, pozbawienie urzędu, beneficjum, godności i funkcji, a w najcięższych przypadkach – usunięcie ze stanu duchownego. W nowym Kodeksie, utworzonym za czasów Jana Pawła II, brzmienie kanonu 1 395 pozostało takie samo i należał on do tego samego działu. Dopiero po nowelizacjach stosowny kanon przeniesiony został do działu „Przestępstwa przeciwko życiu, godności i wolności człowieka” i znajdziemy go pod numerem 1 398. Jak czytamy:

„Pozbawieniem urzędu i innymi sprawiedliwymi karami, nie wyłączając wydalenia ze stanu duchownego, jeżeli na to wskazuje dany przypadek, powinien być ukarany duchowny:

  1. który popełnił przestępstwo przeciwko szóstemu przykazaniu Dekalogu z małoletnim lub z osobą, która na stałe używa rozumu tylko w ograniczonym zakresie, lub z osobą, której prawo przyznaje taką samą ochronę;
  2. który uwodzi albo nakłania małoletniego albo osobę, która na stałe używa rozumu tylko w ograniczonym zakresie, albo osobę, której prawo przyznaje taką samą ochronę, do ukazywania się w sposób pornograficzny lub do uczestniczenia w rzeczywistych bądź symulowanych przedstawieniach pornograficznych”.

„Sprawiedliwe kary” również za inne przestępstwa

Zarówno Kodeks z 1917, jak i 1983 roku przewidywał „sprawiedliwe kary” dla duchownych dopuszczających się czynów pedofilskich. W obu przypadkach oskarżonemu groziło również wydalenie ze stanu duchownego, a po nowelizacjach Kodeksu z 1983 roku dodano również karę pozbawienia urzędu.

Faktycznie, niedookreślone pojęcie „sprawiedliwych kar” stosuje się również do innych, mniejszych przewinień. Przykładowo „sprawiedliwe kary” grożą osobom angażującym się w fałszowanie dokumentów kościelnych (kanon 1 391), składanie fałszywych zeznań i naruszanie dobrego imienia innej osoby (kanon 1 390), jak i uzurpowanie sobie urządów kościelnych (kanon 1 381).

Niemniej jednak w przypadku innych przewinień, mniejszych niż pedofilia, kodeks przewiduje surowsze kary. Dla przykładu: na podstawie kanonu 1 385 za niezgodne z prawem czerpanie zysku z ofiar mszalnych grozi kara cenzury – ekskomuniki, suspensy lub interdyktu, a za naruszenie tajemnicy spowiedzi grozi natomiast ekskomunika, czyli wykluczenie z Kościoła (kanon 1 388).

Późniejsze akty kościelne piętnowały zjawisko pedofilii

W 1992 roku, czyli za pontyfikatu Jana Pawła II, ukazał się Katechizm Kościoła Katolickiego. W art. 2 389 napisano:

„Do kazirodztwa zbliżone są nadużycia seksualne popełniane przez dorosłych na dzieciach lub młodzieży powierzonych ich opiece. Grzech ten jest jednocześnie gorszącym zamachem na integralność fizyczną i moralną młodych, którzy będą nosić jego piętno przez całe życie, oraz pogwałceniem odpowiedzialności wychowawczej”.

Papież uznał pedofilię za jedno z najcięższych przestępstw

Kolejnym dokumentem, który wszedł w życie za czasów polskiego papieża, było wydane w 2001 roku „Sacramentorum sanctitatis tutela”. Na jego podstawie krzywdę wyrządzoną dziecku w sferze seksualnej uznano za jedno z najcięższych przestępstw kościelnych. W Sacramentorum wiek zabroniony wynosił 18 lat, a nie jak poprzednio 16. Po wprowadzonych zmianach czytamy w dokumentach kościelnych, że:

„§ 1. Najcięższymi przestępstwami przeciw obyczajom, które osądza tylko Kongregacja Nauki Wiary, są:

  1. przestępstwo przeciw szóstemu przykazaniu Dekalogu, popełnione przez duchownego z nieletnim poniżej osiemnastego roku życia; w tym numerze zrównana jest z nieletnim osoba, która trwale jest niezdolna posługiwać się rozumem;
  2. nabywanie albo przechowywanie, lub rozpowszechnianie w celach lubieżnych materiałów pornograficznych, przedstawiających nieletnich poniżej czternastego roku życia, przez duchownego – w jakikolwiek sposób i za pomocą jakiegokolwiek urządzenia.

§ 2. Duchowny popełniający przestępstwa, o których mowa w § 1, winien być ukarany odpowiednio do wagi przestępstwa, nie wyłączając wydalenia lub pozbawienia urzędu„.

Po zmianach wprowadzonych za Jana Pawła II wszystkie przypadki wykorzystania seksualnego nieletnich podlegają jurysdykcji Watykanu i muszą być zgłaszane do Kongregacji Nauki Wiary. Jak czytamy:

„Jeśli ordynariusz lub hierarcha otrzyma wiadomość, przynajmniej prawdopodobną, o popełnieniu przestępstwa zastrzeżonego, po przeprowadzeniu badania wstępnego winien powiadomić o tym Kongregację Nauki Wiary, która z wyjątkiem ewentualnego zastrzeżenia dla siebie sprawy z powodu szczególnych okoliczności) wskazuje ordynariuszowi lub hierarsze sposób postępowania”.

Swoje stanowisko w tej sprawie zajęła także Komisja Episkopatu Polskiego. Duchowni stanęli w jego obronie i przypomnieli działalność Jana Pawła II w zwalczaniu pedofilii.

Prawo państwowe i europejskie sankcjonuje pedofilię

Podstawowym aktem prawnym w Polsce, który określa kary za pedofilię, jest Kodeks karny. Art. 200 przewiduje karę od 2 do 12 lat pozbawienia wolności za obcowanie seksualne z osobą poniżej 15. roku życia.

Oprócz tego w skali europejskiej obowiązują Konwencja Rady Europy o ochronie dzieci przed seksualnym wykorzystywaniem i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych oraz Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/93/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz pornografii dziecięcej.

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Podobał Ci się artykuł? Pomóż nam dzielić się prawdą!

Możesz śmiało rozpowszechniać ten artykuł na swojej stronie internetowej. Pamiętaj o podaniu źródła. Sprawdź jak możesz udostępniać.

Wpłać darowiznę i działaj z nami!

20 zł
Imię*
Nazwisko*
Adres e-mail*
Ulica dom/lokal
Kod pocztowy
Miasto

lub