Czas czytania: około min.

Jaka jest skala zanieczyszczenia powietrza w Polsce?

10.03.2021 godz. 12:07

Wypowiedź

fot. Marta Marchlewska / Senat RP / Wikimedia / CC by-SA 3.0 / modyfikacje demagog.org.pl

Prawda

Analiza w pigułce

  • Zgodnie z normami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dopuszczalne dobowe stężenie pyłu PM2,5 wynosi 25 µg/m³, a norma średniego rocznego stężenia to 10 µg/m³.
  • W przypadku pyłu PM10 dopuszczalna norma średniego dobowego stężenia wynosi 50 µg/m³, a norma średniego rocznego stężenia to 20 µg/m³.
  • Według raportu przygotowanego przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIZP-PZH) w roku 2018 poziom stężenia PM2,5 został przekroczony na terenie wszystkich powiatów, a poziom PM10 w ponad połowie powiatów, które zamieszkiwało 24,6 mln osób.

Jakość powietrza w Polsce i Europie

Dla pyłu PM2,5, czyli aerozoli atmosferycznych (pył zawieszony) o średnicy nie większej niż 2,5 μm (mikrometrów), norma średniego dobowego stężenia wynosi 25 µg/m³, a norma średniego rocznego stężenia jest równa 10 µg/m³. Według raportu „Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania 2020” aż w jednej trzeciej państw europejskich na niespełniające zaleceń WHO stężenie PM2,5 narażona jest cała populacja kraju. Najwyższe średnie stężenie pyłu PM2,5 w skali roku występuje w Europie Środkowej: w Czechach, Polsce, Słowacji i Słowenii.

Autorzy raportu na podstawie średniego stężenia ważonego w skali roku dochodzą do wniosku, że najwyższe ryzyko dla zdrowia występuje Polsce, w Czechach, Słowacji i Macedonii. W Polsce w 2018 roku nie było obszaru, gdzie nie zanotowano przekroczenia stężenia średniego rocznego wynoszącego 10 µg/m³. Oznacza to, że cała populacja Polski narażona była na długookresowe ryzyko związane z wdychaniem powietrza niespełniającego zaleceń WHO w zakresie pyłu PM2,5.

Średnie stężenie roczne na terenie Polski wynosiło 16,9 µg/m³, a najwyższą średnią zanotowano na obszarze powiatu wodzisławskiego (26,6 µg/m³). Poziom 26 µg/m³ przekroczono również w miastach na prawach powiatu: Jastrzębiu-Zdroju, Rybniku, Żorach i Krakowie. Z kolei najniższe średnie stężenie roczne odnotowano na terenie powiatu sławieńskiego (10,8 µg/m³) oraz kołobrzeskiego, słupskiego i lęborskiego (10,9 µg/m³).

Źródło: NIZP-PZH W przypadku pyłu PM10, czyli aerozoli atmosferycznych (pył zawieszony) o średnicy nie większej 10 μm, sytuacja w Europie jest zdecydowanie lepsza. Wyłącznie w czterech krajach (Malta, Polska, Czechy i Słowacja) ponad połowa populacji żyje na obszarach, gdzie obserwowane są przekroczenia zalecanej przez WHO wartości dopuszczalnej 20 µg/m³. Jedynie na Malcie w całym kraju nie są przestrzegane zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia.

Wracając do sytuacji w Polsce, w raporcie możemy przeczytać, że przekroczenie zalecanego przez WHO poziomu dopuszczalnego średniego rocznego stężenia pyłu PM10 (20 µg/m³) dotyczyło ponad połowy powiatów (196 powiatów), na których terenie mieszkało 24,6 mln osób. W przypadku 184 powiatów ponadnormatywne długookresowe narażenie dotyczyło wszystkich mieszkańców, w przypadku kolejnych 19 powiatów udział narażonej populacji był większy niż 50 proc. Przekroczenie zalecanej przez WHO wartości dla pyłu PM10 nie wystąpiło na obszarze 141 powiatów.

Źródło: NIZP-PZH

Średnie stężenie roczne pyłu PM10 na terenie Polski wynosiło 21,3 µg/m³, a najwyższą średnią zanotowano ponownie na obszarze powiatu wodzisławskiego (35,2 µg/m³). Stężenie powyżej 35 µg/m³ zaobserwowano także w Rybniku i Jastrzębiu-Zdroju. Natomiast najniższy poziom narażenia mieszkańców na pył PM10 (stężenie średnie roczne poniżej 14 µg/m³) odnotowano dla powiatów: sławieńskiego, słupskiego, kołobrzeskiego, lęborskiego, gryfickiego, koszalińskiego, białogardzkiego oraz miast Koszalin i Słupsk.

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Podobał Ci się artykuł? Pomóż nam dzielić się prawdą!

Możesz śmiało rozpowszechniać ten artykuł na swojej stronie internetowej. Pamiętaj o podaniu źródła. Sprawdź jak możesz udostępniać.

Wpłać darowiznę i działaj z nami!

20 zł
Imię*
Nazwisko*
Adres e-mail*
Ulica dom/lokal
Kod pocztowy
Miasto

lub