Strona główna Wypowiedzi Kraków i plany miejscowe. Rekord w skali polskich miast?

Kraków i plany miejscowe. Rekord w skali polskich miast?

Kraków i plany miejscowe. Rekord w skali polskich miast?

Jerzy Muzyk

Samorządny Kraków

80 proc. [planów zagospodarowania przestrzeni – przyp. Demagog] to jest rekord, jeżeli chodzi o miasta polskie. Dla przypomnienia: Warszawa 45 proc., najbliżej nas jest Gdańsk, który ma uchwalone ok. 65 proc. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Kraków to jest blisko 33 tys. ha. Od razu mówię, nie ma możliwości uchwalenia 100 proc. miasta, obłożenia planami miejscowymi, dlatego że ok. 10 proc. to są tereny zamknięte: tereny kolejowe, wojskowe, gdzie nie ma władztwa planistycznego.

Bliżej polityki, 24.03.2024

Prawda

Wypowiedź uznajemy za zgodną z prawdą, gdy:  

  • istnieją dwa wiarygodne i niezależne źródła (lub jedno, jeśli jest jedynym adekwatnym z punktu widzenia kontekstu wypowiedzi) potwierdzające zawartą w wypowiedzi informację, 
  • zawiera najbardziej aktualne dane istniejące w chwili wypowiedzi, 
  •  dane użyte są zgodnie ze swoim pierwotnym kontekstem.

Sprawdź metodologię

Bliżej polityki, 24.03.2024

Prawda

Wypowiedź uznajemy za zgodną z prawdą, gdy:  

  • istnieją dwa wiarygodne i niezależne źródła (lub jedno, jeśli jest jedynym adekwatnym z punktu widzenia kontekstu wypowiedzi) potwierdzające zawartą w wypowiedzi informację, 
  • zawiera najbardziej aktualne dane istniejące w chwili wypowiedzi, 
  •  dane użyte są zgodnie ze swoim pierwotnym kontekstem.

Sprawdź metodologię

  • Powierzchnia Krakowa to 32,7 tys. ha. Miejscowe plany zagospodarowania obejmują obecnie 78,6 proc. tego terenu. Zgodnie ze Strategią Rozwoju Krakowa do 2030 roku miasto chce objąć planami miejscowymi 95 proc. terenu.
  • Wśród miast wojewódzkich Kraków ma najwięcej terenów objętych planami miejscowymi, zarówno pod względem hektarów, jak i procentowego udziału w powierzchni miasta. W Warszawie plany obejmują 44,08 proc. powierzchni miasta, a w Gdańskuok. 65 proc.
  • Zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym planów miejscowych nie tworzy się na terenach zamkniętych (art. 14 pkt 6), czyli terenach o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa (art. 2 pkt 9). Są to np. obiekty wojskowe. Na takich terenach wytycza się tylko ich granice i granice stref ochronnych (art. 4 pkt 3).
  • Co istotne, z powyższej zasady wyłączone są tereny kolejowe, jednak projekt planu obejmującego obszary wokół linii kolejowych musi zostać uzgodniony z prezesem Urzędu Transportu Kolejowego. To drobna nieścisłość, która nie wpływa na ocenę wypowiedzi polityka – jest ona prawdą.

Kandydaci dyskutują o zagospodarowaniu Krakowa

W studiu programu „Bliżej Polityki” na antenie TVP3 spotkali się dwaj kandydaci na urząd prezydenta Krakowa – Jerzy MuzykAdam Hareńczyk.

Mówiąc o zaniedbaniach w mieście, Hareńczyk wspomniał o tym, że Urząd Miasta nie uchwalił jeszcze wszystkich planów miejscowych. Zasugerował, że można by nimi objąć 99 lub 100 proc. powierzchni miasta [czas nagrania 7:25]. 

W odpowiedzi na to Jerzyk Muzyk, kandydat na prezydenta i obecny wiceprezydent, wyjaśnił, że objęcie całego miasta planami nie jest możliwe [czas nagrania 9:05]. Dodatkowo podkreślił, że na tle innych polskich miast Kraków wypada rekordowo pod względem uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego.

Plan zagospodarowania uchwala rada miasta

Plan zagospodarowania przestrzennego to dokument, w którym określa się aktualne i przyszłe przeznaczenie określonego terenu. W planie regulowane jest m.in., co można wybudować, co może powstać na pobliskich terenach, jak wysoki może być budynek, a także gdzie będzie dojazd do nieruchomości.

To istotne informacje z punktu widzenia inwestora lub osoby planującej budowę domu, którzy na tej podstawie mogą decydować o opłacalności inwestycji. W przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego wybudowanie inwestycji jest możliwe, ale wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.

Zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to rada gminy (lub rada miasta) określa plany miejscowe w ramach uchwały (art. 14). 

Tereny wyłączone z władzy planistycznej

Co istotne, jak wyjaśnia ustawa, planu miejscowego nie tworzy się na terenach zamkniętych (art. 14 pkt 6). Precyzuje to również art. 4 pkt 3, który określa, że na takich terenach ustala się tylko ich granice oraz granice ich stref ochronnych. Z rozmowy telefonicznej z Wydziałem Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta Krakowa dowiedzieliśmy się, że tak zaznaczona na mapie strefa jest wliczana w odsetek powierzchni miasta pokrytej planami.

A czym jest teren zamknięty? Przepisy (art. 2 pkt 11) odwołują się tutaj do ustawy o prawie geodezyjnym i kartograficznym. Znajdziemy w niej definicję terenu zamkniętego, którym są „tereny o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych” (art. 2 pkt 9). To właśnie o tych terenach wojskowych wyłączonych z władzy planistycznej mógł wspomnieć Muzyk. 

Linie kolejowe jako obszary wyznaczone przez ministra właściwego do spraw transportu są wyłączone z tego ograniczenia (art. 14 pkt 6). W teorii można więc uchwalić plan miejscowy obejmujący obszary wokół linii kolejowych. Jak jednak wyjaśnia Urząd Transportu Kolejowego, konieczne jest wówczas skonsultowanie projektu z prezesem UTK.

Planowanie przestrzenne w Krakowie

Według najbardziej aktualnych danych (z początku marca 2024 roku) opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej Miasta Kraków 78,6 proc. powierzchni miasta objęte jest planami miejscowymi

Według informacji dostępnych w BIP miasto zajmuje powierzchnię 327 km2, czyli 32,7 tys. ha. Oznacza to, że planami objęte jest 25 702 ha.

Są to dane obrazujące stan na 2 marca 2024 roku. Na stronie widnieje informacja, że od 20 marca na wejście w życie czekają cztery kolejne plany, a nad sporządzeniem 53 następnych trwają prace. W Strategii Rozwoju Krakowa przyjętej w 2018 roku zaplanowano, że do 2030 roku 95 proc. powierzchni miasta zostanie objęte planami miejscowymi.

Warszawa i Gdańsk na tle Krakowa

Faktycznie, zgodnie z danymi dostępnymi na stronie Warszawy, pod koniec lutego 2024 roku planami zagospodarowania przestrzennego objętych było 22 796 ha, czyli 44,08 proc. stolicy.

Dane dotyczące sytuacji w Gdańsku oraz pozostałych miastach wojewódzkich są dostępne w Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego (do wyboru w bazie: Samorząd Terytorialny → Planowanie Przestrzenne → obowiązujące miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego). Faktycznie w Gdańsku ok. 65 proc. powierzchni miasta jest objęte planami zagospodarowania przestrzennego. 

Kraków ma najwięcej powierzchni objętej planami

Najnowsze wspólne statystyki dla 18 miast wojewódzkich dostępne w BDL przedstawiają stan na koniec 2022 roku. Wynika z nich, że to Kraków ma najwięcej hektarów objętych planami miejscowymi. Na drugim miejscu uplasowała się Warszawa. Dane przedstawiamy na poniższym wykresie.

Co więcej, Kraków ma również największy procentowy udział terenów objętych planem w całkowitej powierzchni miasta. Na drugim miejscu znalazł się Gdańsk, a na trzecim Wrocław. Statystyki przedstawiamy na poniższym wykresie.

Plany miejscowe w Polsce

W 2022 roku w czasopiśmie „Wspólnota” ukazał się raport autorstwa dwojga badaczy z dziedziny geografii i gospodarki przestrzennej – prof. Pawła Swianiewicza i dr Julity Łukomskiej. Co istotne, raport opiera się na danych z roku 2020.

Z analizy dowiadujemy się, że 317 polskich gmin pokryło miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego pełne 100 proc. swojej powierzchni (s. 5). Wśród nich było 5 miast na prawach powiatu (s. 5). Mowa o Chełmie, Zamościu, Chorzowie, Rybniku i Siemianowicach Śląskich. Z drugiej strony, jak wskazują Swianiewicz i Łukomska, 139 gmin nie ma żadnego planu miejscowego (s. 6).

W raporcie doceniono Kraków i Gdańsk. Autorzy wyjaśniali, że żadna ze stolic regionu nie posiada planów miejscowych obejmujących 100 proc. powierzchni, jednak pierwsze miejsce pod tym względem zajmuje Kraków, a tuż za nim plasuje się Gdańsk (s. 7). 

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Wpłać, ile możesz

Na naszym portalu nie znajdziesz reklam. Razem tworzymy portal demagog.org.pl

Wspieram

Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci

Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej

Sprawdź!