Analiza w pigułce

W Iranie trwają masowe protesty spowodowane kryzysem gospodarczym – demonstranci domagają się zmiany politycznej i krytykują autorytarne rządy obecnego reżimu. Akcje protestacyjne są tłumione przez siły bezpieczeństwa, co doprowadziło do licznych ofiar. Władze próbują tłumić informacje poprzez ograniczanie dostępu do internetu – a to sprzyja rozprzestrzenianiu się fałszywych informacji. Opisywaliśmy już nagranie wyjęte z kontekstu, rzekomo związane z wydarzeniami w Iranie. W opisach antyrządowego charakteru protestów media i użytkownicy mediów społecznościowych zaczęli sięgać po popularne nagranie przedstawiające kobietę zbliżaającą papierosa do płonącego portretu ajatollaha, religijnego przywódcy kraju. W mediach społecznościowych można trafić na kopie i pojedyncze ujęcia tego filmu z podpisami wskazującymi, że powstało ono w Iranie [pisownia oryginalna]: „Wczoraj w Iranie”.

Źródło: Facebook, 9.01.2026

Niektóre z wpisów na Facebooku zdobyły sporą popularność – jeden uzyskał ponad 600 reakcji, pod innym umieszczono ponad 80 komentarzy. Wśród wypowiedzi internautów można trafić na głosy osób, które uwierzyły, że nagranie powstało w trakcie protestów w Iranie [pisownia oryginalna]: „Żeby sobie nie polepszyły tak jak w Afganistanie”, „Brawo irańskie kobiety”.

Nagranie powstało w Kanadzie

Jak opisali analitycy redakcji factcheckingowej Fullfact, nagranie rzeczywiście nie powstało w Iranie.

Film został pierwotnie opublikowany 9 stycznia przez użytkowniczkę portalu X. Znacznik lokalizacji konta wskazuje, że nagranie powstało w Kanadzie, a dzięki analizie tła wykazano, że film powstał w Richmond Hill – miejscowości położonej na obrzeżach Toronto.

Źródło: x.com/maps.google.com, mod. Demagog.

Autorka nagrania jest uchodźczynią z Iranu

10 stycznia kobieta pojawiająca się w materiale wideo udzieliła wywiadu portugalskiemu portalowi Lusa. W artykule przeczytamy, że autorka filmu jest uchodźczynią z Iranu, a nagranie powstało jako wyraz wsparcia dla protestujących:

W komentarzach, pod jednym z wpisów udostępniających nagranie, trafiliśmy na teorię, że fakt powstania filmu w Kanadzie jest dowodem na to, że protesty w Iranie mogą być medialną fikcją. Podkreślamy jednak, że pomimo prób blokowania informacji przez irańską administrację, dowody na istnienie masowych protestów w tym kraju są niepodważalne – potwierdzają je nagrania z różnych miast, materiały publikowane przez niezależne media oraz raporty międzynarodowych organizacji praw człowieka (1, 2, 3).

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam