2 grudnia w serwisach społecznościowych Wojciech Sumliński, autor książek i artykułów, poinformował, że „Kuria Drohiczyńska, za pośrednictwem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, otrzymała oficjalne żądanie od środowisk żydowskich, by… usunąć krzyże przy drogach dojazdowych do Obozu Zagłady w Treblince”. Krzyże, według Sumlińskiego, „mają drażnić odwiedzających to miejsce Żydów”. Tę informację autor rzekomo potwierdził w kurii.

Facebook.com, 02.12.2025

W ślad za Sumlińskim na Facebooku temat podjęły liczne strony i osoby, m.in. Centrum Monitoringu Chrystianofobii Fidei Defensor, Stowarzyszenie „Wspólnota i Pamięć”, Paweł Wyrzykowski i Tomasz Piekielnik. Z polityków informację podali Włodzimierz Skalik i Paweł Usiądek. Pisały o niej też media, w tym DoRzeczy, Tygodnik Solidarność, Kresy.pl i Fronda.

Sam wpis Sumlińskiego na Facebooku zdobył blisko 4 tys. reakcji i ponad 1500 udostępnień. Wśród komentujących pojawiły się głosy niechęci wobec Żydów [pisownia oryginalna]: „No to teraz chyba już wszyscy widzą, dlaczego ich przez wieki przeganiano ze wszystkich krajów”, „Malarz co do nich sie nie mylił….”, „To już przekracza wszelkie granice może kiedyś ktoś zrobi z nimi porządek”.

Kuria drohiczyńska zaprzecza doniesieniom Sumlińskiego

Ks. Marcin Gołębiewski, rzecznik prasowy diecezji drohiczyńskiej, wydał oświadczenie, w którym twierdzi, że do Kurii Diecezjalnej w Drohiczynie nie wpłynęło pismo, o którym poinformował Sumliński. Na stronie diecezji czytamy:

W rozmowie z Radiem Wnet ks. Gołębiewski przekazał, że Wojciech Sumliński zwrócił się do kurii drogą mailową z pytaniem, czy rzeczywiście otrzymała ona żądania od środowisk żydowskich. „Nie zdążyłem mu odpowiedzieć, kiedy on już opublikował to jako pewnik” – przekazał rzecznik [czas nagrania: 01:10].

Według słów ks. Gołębiewskiego skierowano do Wojciecha Sumlińskiego prośbę o sprostowanie informacji podanych w serwisach społecznościowych [czas nagrania: 03:33]. Do momentu publikacji tego artykułu takie sprostowanie jednak się nie ukazało.

Ministerstwo Kultury również dementuje

Poprosiliśmy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego o komentarz do słów Wojciecha Sumlińskiego. Chcieliśmy wiedzieć, czy MKiDN wysłało jakiekolwiek pismo do instytucji kościelnej lub innej, w którym przedstawiałoby żądanie usunięcia krzyży.

Spór o upamiętnienie ofiar Treblinki

Treblinka to wieś w województwie mazowieckim. W latach 1941–1944 znajdował się tam hitlerowski karny obóz pracy (Treblinka I), a w latach 1942–1943 – obóz zagłady (Treblinka II). W początkowym okresie w Treblince I przebywali głównie Polacy. Z czasem jednak zwiększyła się liczba więźniów żydowskich. Obóz Treblinka II był stworzony głównie dla Żydów. Powstał on w ramach akcji Reinhardt, której celem było zgładzenie wszystkich Żydów z Generalnego Gubernatorstwa – terytorium II Rzeczypospolitej okupowanego przez Niemców, lecz niewłączonego do III Rzeszy.

Niedaleko obozu Treblinka I znajdowało się miejsce egzekucji. W 1964 roku odsłonięto w tym miejscu pomnik z czerwonego piaskowca nawiązującego do ściany straceń. Wówczas na tym terenie ustawiono także krzyże. Według wykazu jest ich ok. 300, a większość z nich została oznaczona polskimi imionami i nazwiskami ofiar (s. 47–58).

7 września 2025 roku na portalu Jewish.pl ukazał się list dotyczący m.in. wspomnianych krzyży. „Teren obozu pracy Treblinka I został przekształcony w centrum polskiego i katolickiego męczeństwa” – czytamy w piśmie. „Narracja w muzeum Treblinki pomija fakt, że to Żydzi stanowili 95% ofiar obozu pracy Treblinki I” – dodano. Portal zachęcał do wysyłania tego listu na adres Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Według portalu Tysol.pl autorem tego listu jest prof. Jan Grabowski, historyk Zagłady. W sierpniu 2025 roku opublikował on wraz z Katarzyną Grabowską, redaktorką naczelną portalu Jewish.pl, artykuł na portalu Wyborcza.pl. W kontekście krzyży na terenie miejsca straceń autorzy pytali: „A gdzie jest 10 tys. macew poświęconych pamięci Żydów zamordowanych w obozie?”. Autorzy artykułu nie domagali się jednak usunięcia krzyży z Treblinki.

Ministerstwo nie zareagowało na list

Wysłaliśmy do redakcji portalu Jewish.pl pytanie, czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zareagowało w jakikolwiek sposób na wspomniany list. W odpowiedzi Katarzyna Grabowska, redaktorka naczelna, przekazała, że resort nie udzielił żadnej odpowiedzi.

Katarzyna Grabowska wspomniała jednocześnie, że według przekazów medialnych wojewoda mazowiecki wyraził zgodę na usunięcie napisów „Jedwabne” i „Radziłów” z głazów na terenie dawnego obozu zagłady. Taką informację od zespołu prasowego wojewody uzyskał „Tygodnik Siedlecki”. Chodzi o kamienie ustawione na terenie dawnego obozu Treblinka II. Na niektórych z nich zapisano nazwy miejscowości, z których w to miejsce przywożono Żydów. 30 lat temu, z inicjatywy Sekretarza Generalnego Związku Żydów Polskich w Izraelu, wykuto na nich także nazwy wspomnianych dwóch miejsc.

Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Białymstoku ustaliła, że 10 lipca 1941 roku w Jedwabnem zabito ok. 340 Żydów. W ocenie śledczych była to zbrodnia dokonana z „niemieckiej inspiracji” rękami polskich cywilów (s. 201). Podobna zbrodnia kilka dni wcześniej miała miejsce w pobliskim Radziłowie. Jednocześnie w niedawnym oświadczeniu Instytut Pamięci Narodowej podkreślił, że z dużym prawdopodobieństwem „do obozu zagłady w Treblince deportowano znaczną grupę Żydów z Jedwabnego, a być może również kilka osób z Radziłowa”.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam