Fake News
Media nie straszą wirusem polio, by wyszczepiono populację. To nagranie sprzed dwóch lat
7 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
7 min czytania
Media nie straszą wirusem polio, by wyszczepiono populację. To nagranie sprzed dwóch lat
Na platformie TikTok pojawiła się narracja o tym, że w Warszawie odkryto wirusa polio. Podobno celem opublikowania tej informacji w mediach jest wyszczepienie większej liczby dzieci. Ile w tym prawdy? Okazuje się, że niewiele.
Media nie straszą wirusem polio, by wyszczepiono populację. To nagranie sprzed dwóch lat
Na platformie TikTok pojawiła się narracja o tym, że w Warszawie odkryto wirusa polio. Podobno celem opublikowania tej informacji w mediach jest wyszczepienie większej liczby dzieci. Ile w tym prawdy? Okazuje się, że niewiele.
ANALIZA W PIGUŁCE
- W sieci opublikowano materiał wideo, według którego w warszawskich ściekach wykryto niedawno zmutowany wirus polio. W opisie publikacji stwierdzono: „[…] wzbudzenie strachu wśród rodziców, żeby szczepili dzieci. Jeśli dziecko jest dobrze odżywiane, nie jest trute różnymi specyfikami, organizm sam potrafi się obronić. Zrozumcie ludzie jedno: szczepionki was i waszego potomstwa nie ochronią, wręcz upośledzają system immunologiczny”.
- Oryginalny materiał wideo opublikowano pierwotnie dwa lata temu na tiktokowym profilu Wydarzenia 24. To wtedy w warszawskich ściekach wykryto obecność wirusa polio typu 2. Jednak jak podkreślono w rządowym komunikacie – nie świadczyło to o zachorowaniach wśród ludzi.
- Nadal nie ma skutecznego leku przeciwko wirusowi poliomyelitis, a najważniejszą rolę w zapobieganiu skutkom patogenu odgrywają szczepienia ochronne. Podkreślamy również, że szczepionki nie niszczą odporności w organizmie człowieka. Ich przyjęcie skutkuje wykształceniem odpowiedzi immunologicznej przeciwko chorobotwórczym wirusom.
W ostatnich latach mieliśmy już do czynienia z przeróżnymi fałszywymi narracjami dotyczącymi szczepień przeciwko polio. Przykładowo: dwa lata temu, w trakcie posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Ochrony Życia i Zdrowia Polaków, mylnie stwierdzono, że to pestycydy, a nie wirus, spowodowały epidemię polio. Z kolei pięć lat temu polską infosferę obiegły doniesienia o rzekomej tragedii wywołanej przez szczepionkę przeciw polio – co także okazało się fałszywą informacją.
W ostatnim czasie na platformie TikTok pojawił się fragment programu telewizyjnego, w którym przekazano informację o wykryciu wirusa polio w warszawskich ściekach. W materiale wideo widzimy także tekst [pisownia oryginalna]: „Proszę bardzo, znowu straszą. Do tego manipulacja i wzbudzenie strachu wśród rodziców, żeby szczepili dzieci. Jeśli dziecko jest dobrze odżywiane, nie jest trute różnymi specyfikami, organizm sam potrafi się obronić. Zrozumcie ludzie jedno: szczepionki was i waszego potomstwa nie ochronią, wręcz upośledzają system immunologiczny”.
Źródło: TikTok.com, 04.06.2026
Post na platformie TikTok udostępniono dalej ponad 3 tys. razy, a niektóre z komentarzy wskazywały na to, że część osób uwierzyła w przedstawioną narrację [pisownia oryginalna]: „Zdążyli zaś coś wymyślić” czy „Oo zaczyna się”. Inne osoby podały jednak w wątpliwość udostępnioną treść, np. [pisownia oryginalna]: „4 lata temu to było”. Użytkownik piszący ten komentarz wpadł na dobry trop – bo rzekomo nowa informacja o wirusie polio została przedstawiona bez istotnego kontekstu.
Wirus polio wykryto w warszawskich ściekach, ale dwa lata temu
Na nagraniu widać także telewizyjny nagłówek: „Zmutowany wirus polio w stolicy”. I to dzięki niemu odnaleźliśmy odpowiedź na pytanie, czy ta informacja jest prawdziwa.
Dzięki funkcji wstecznego wyszukiwania obrazem trafiliśmy na oryginalne źródło wykorzystanego nagrania. Materiał wideo pochodzi z tiktokowego profilu Wydarzenia 24, gdzie dodano go 19 listopada 2024 roku, czyli dwa lata temu. To wtedy w warszawskich ściekach wykryto anomalię, czyli obecność wirusa polio typu 2. Jednak jak podkreślono w rządowym komunikacie – nie świadczyło to o zachorowaniach wśród ludzi. Sprawę skomentował także rzecznik Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS):
„Z punktu widzenia zdrowia publicznego kluczowe jest to, że wykrycie wirusa w ściekach nie jest równoznaczne z zagrożeniem epidemicznym dla ogółu mieszkańców. W krajach mających rozwinięte systemy sanitarne i wysokie poziomy wyszczepienia takie wykrycie traktuje się przede wszystkim jako sygnał wczesnego ostrzegania, a nie jako dowód niekontrolowanego szerzenia się choroby. Na podstawie otrzymanych wyników przypadki wykrycia cVDPV2 w próbkach środowiskowych w Polsce zostały zaklasyfikowane jako zdarzenia sporadyczne ze względu na brak dowodów transmisji wirusa na obszarze naszego kraju”.
Informacji brakuje więc istotnego kontekstu. Dzięki doniesieniom medialnym wiemy, że podobne sytuacje miały miejsce także w innych krajach, przykładowo w Niemczech lub Wielkiej Brytanii.
Szczepienie skutecznie broni przed wirusem polio
W treści opublikowanej na platformie TikTok przeczytamy słowa: „Jeśli dziecko jest dobrze odżywiane, nie jest trute różnymi specyfikami, organizm sam potrafi się obronić”. Jednak to zdanie jest nieprawdziwe i może spowodować ogromne szkody. Argumentem obalającym tę teorię są m.in. epidemie, do których dochodziło w wielu krajach przed wprowadzeniem szczepień ochronnych. Jak pisze Światowa Organizacja Zdrowia (WHO):
„W 1988 r. po eradykacji ospy prawdziwej WHO skupia się na polio i uruchamia Globalną Inicjatywę Eradykacji Polio. Pod koniec lat 80. polio jest chorobą endemiczną w 125 krajach, a inicjatywa ma na celu jego eradykację do roku 2000. Do 1994 roku polio jest eradykowane w obu Amerykach, a następnie w Europie w 2002 roku, a do 2003 roku choroba jest endemiczna w zaledwie 6 krajach”.
W analizowanym materiale wideo zawarto również następujący apel [pisownia oryginalna]: „Zrozumcie ludzie jedno: szczepionki was i waszego potomstwa nie ochronią, wręcz upośledzają system immunologiczny”.
To także fałszywa informacja – szczepionki nie niszczą odporności. Prowadzą one do wykształcenia odpowiedzi immunologicznej przeciwko chorobotwórczym patogenom. A tym, co może faktycznie „upośledzić system immunologiczny”, są choroby groźne dla zdrowia, spowodowane m.in. wirusem polio.
Na wirusa polio nadal nie ma lekarstwa
W komentarzu dla Polskiej Agencji Prasowej dr n. med. Magdalena Wieczorek wyjaśniła, że wirus z próbki warszawskich ścieków nie był typowym wirusem szczepionkowym: „Przeszedł wiele mutacji, czyli przechodził z osoby na osobę. Nie jest więc szczepem osłabionym, wykorzystywanym w szczepionkach. To szczep, który może wywołać poliomyelitis [chorobę Heinego–Medina – przyp. Demagog]”.
Za każdym razem, gdy w debacie publicznej pojawia się temat wirusa polio, warto przypomnieć o najważniejszej kwestii związanej z ludzkim zdrowiem – nadal nie ma skutecznego leku przeciwko wirusowi poliomyelitis. Dlatego też tak ważną rolę w zapobieganiu skutkom tego patogenu odgrywają szczepienia ochronne.
A jak wyglądałaby rzeczywistość bez szczepień? Zdecydowanie nie jest to obraz optymistyczny. W sieci możemy znaleźć historie ludzi, którzy nie mieli dostępu do szczepionek, np. na polio. Szczególnie dramatyczne są losy Mindy Dentler, która wskutek zachorowania na polio w okresie niemowlęcym cierpi na paraliż nóg.
W 2024 roku WHO poinformowała, że w ciągu ostatnich 50 lat szczepienia zapobiegły 154 mln zgonów, z czego 101 mln przypadków dotyczyło niemowląt.
Zadanie finansowane ze środków Ministerstwa Cyfryzacji. Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/autorów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Cyfryzacji.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
