5 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
5 min czytania
Premier Izraela nie żyje? Żadne rzetelne źródła o tym nie mówią
Fake news 
Teorie spiskowe Liczne redakcje miały ogłosić śmierć Benjamina Netanjahu. Okazuje się jednak, że wiele z tych doniesień nie pochodzi z dziennikarskich źródeł. Część z nich stanowi element wojny informacyjnej.
Fot. Pixabay / Facebook / Modyfikacje: Demagog
Premier Izraela nie żyje? Żadne rzetelne źródła o tym nie mówią
Liczne redakcje miały ogłosić śmierć Benjamina Netanjahu. Okazuje się jednak, że wiele z tych doniesień nie pochodzi z dziennikarskich źródeł. Część z nich stanowi element wojny informacyjnej.
Analiza w pigułce
- Na Facebooku znaleźć można informacje o tym, że Benjamin Netanjahu zginął w irańskim ataku (1, 2, 3). Mają to potwierdzać turecka telewizja publiczna i „media niektórych krajów”.
- Podlinkowany wpis o śmierci Netanjahu nie pochodzi z konta tureckiego nadawcy publicznego (TRT). Fałszywy profil powstał w marcu 2026 roku, a schemat jego działania przypomina inne konta podające nieprawdziwe informacje w czasie aktualnej wojny.
- W rozprzestrzenianiu plotek o śmierci izraelskiego premiera uczestniczą też irańskie media. Warto mieć świadomość, że państwo w czasie wojny generuje dezinformację służącą realizacji swoich celów.
Nie widać końca konfliktu toczącego się na Bliskim Wschodzie. Nadzieja na rozejm narodziła się po tym, gdy Donald Trump ogłosił w poniedziałek 23 marca postępy w negocjacjach z Iranem. Szybko jednak władze w Teheranie zaprzeczyły tym doniesieniom i w momencie pisania tej analizy wiemy już, że nie zamierzają negocjować. W związku z tym wciąż w mediach społecznościowych można spodziewać się fałszywych informacji na ten temat.
Od początku wojny popularna jest narracja o śmierci premiera Izraela, Benjamina Netanjahu, który miał zginąć w irańskim nalocie. Takie doniesienia dotarły także do Polski. W grupie Wyborcy posła Grzegorza Brauna na Facebooku pojawiło się kilka wpisów na ten temat (1, 2, 3). Źródłem szokujących wieści miały być np. turecka telewizja publiczna czy „media niektórych krajów”.
Źródło: Facebook.com, 15.03.2026
Szczególną popularność zdobył wpis bazujący na rzekomych informacjach od tureckiego nadawcy. W komentarzach można znaleźć głosy osób, które uważają tę wiadomość za prawdziwą. Jeden z komentujących napisał [pisownia oryginalna]: „Oby niech smaży się w piekle u swego pana lucyfera”. Inny z kolei stwierdził [pisownia oryginalna]: „Oby karma go dorwała i była to prawda!!!”.
To nie jest profil tureckiego nadawcy publicznego
Na dzień 26 marca wszelkie informacje o śmierci Benjamina Netanjahu są nieprawdziwe. 20 marca polityk w trakcie konferencji prasowej odpowiadał na pytania dziennikarzy. Kilka dni później opublikował nagranie na swoim profilu na portalu X, w którym wspomina rozmowę z Donaldem Trumpem.
מוקדם יותר היום שוחחתי עם ידידנו הנשיא טראמפ.
הנשיא טראמפ מאמין שיש סיכוי למנף את ההישגים הכבירים שהשגנו עם צבא ארה"ב, כדי לממש את יעדי המלחמה בהסכם – הסכם שישמור על האינטרסים החיוניים שלנו.
במקביל, אנחנו ממשיכים לתקוף גם באיראן וגם בלבנון. אנחנו כותשים את תוכנית הטילים… pic.twitter.com/EHG9geofkl
— Benjamin Netanyahu – בנימין נתניהו (@netanyahu) March 23, 2026
Czy zatem turecka telewizja się pomyliła? Nie, ponieważ zrzut ekranu zamieszczony we wpisie nie pochodzi z oficjalnego profilu tureckiego nadawcy publicznego (TRT). W ostatnim czasie na tym koncie nie pojawiła się żadna wzmianka potwierdzająca doniesienia o śmierci premiera Izraela.
Podczas weryfikacji wiarygodność konta warto zwrócić uwagę na kilka elementów. W tym przypadku wątpliwość powinny wzbudzać:
- nietypowa nazwa konta z analizowanego wpisu („Turkish_tv4127”),
- brak płatnej weryfikacji profilu,
- symbol w górnym prawym rogu, oznaczający, że jest to konto parodystyczne.
Podejrzenia rosną, gdy trafimy na stronę konta, z którego wzięto informacje o śmierci Netanjahu. Założono je w marcu 2026 roku, czyli w tym samym czasie, gdy rozpoczęła się wojna między Izraelem, USA a Iranem. Okazuje się, że od początku konfliktu na portalu X powstają profile, które w skoordynowany sposób przekazują informacje o śmierci Netanjahu. Zdaniem Travisa Hawleya, eksperta od OSINT, zlokalizowane są one głównie w południowej Azji, Indiach czy Pakistanie. Wiele z nich ma też ustawioną flagę jednej ze stron konfliktów jako zdjęcie profilowe.
The narrative that Israeli PM Netanyahu is dead is not organic, it is a coordinated information operation largely coming from India and Pakistan based bot and sock puppet enterprises. I will prove it in this thread. 🧵 CC: @nikitabier pic.twitter.com/pIsWPqxn2B
— Travis Hawley (@talk2trav) March 16, 2026
Losowi użytkownicy nie stanowią wiarygodnych źródeł
W innym z wpisów możemy przeczytać „kolejne potwierdzenia na śmierć Netanjahu”. Tym razem „dowodem” są dwa wpisy na portalu X. Jeden z nich wzięto z konta, które obecnie zostało zawieszone przez platformę. Drugi zrzut ekranu pochodzi z anonimowego profilu, który na krótką chwilę zmienił nazwę na „Time China”.
W momentach kryzysowych, takich jak wojna, trzeba uważać na źródła informacji. Amerykańska redakcja factcheckingowa PolitiFact zwraca uwagę, że nie każde konto ze słowami „Iran” lub „news” w nazwie przekazuje wiarygodne wiadomości. Dlatego warto zawsze sprawdzić, czy profil podający się za dostawcę aktualności jest powiązany z instytucją godną zaufania.
Fałszywe informacje o śmierci Netanjahu podaje też Iran
Powoływanie się na „media niektórych krajów” niesie ze sobą ryzyko natrafienia na fałszywy przekaz, który stworzono celowo. W nowoczesnych wojnach nie tylko wykorzystuje się siłę militarną, lecz także wprowadza chaos informacyjny, czego potwierdzeniem jest obecny konflikt na Bliskim Wschodzie. Jak opisało Associated Press, media powiązane z władzami w Teheranie publikowały w internecie obrazy i filmy wygenerowane z użyciem AI, by wpływać na postrzeganie wojny.
Zgodnie z publikacją portalu factcheckingowego Maldita pierwsze doniesienia o śmierci Netanjahu zaczęły pojawiać się w sieci już w pierwszych dniach wojny. Podchwyciły je później media sympatyzujące z władzami w Teheranie. Natomiast analitycy NewsGuard zwrócili uwagę, że informacje przekazywała dalej m.in. agencja Tasnim, powiązana z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC). Nieprawdziwy przekaz o śmierci premiera Izraela może być wzmacniany przez oficjalne źródła rządowe, dlatego też zachęcamy, by zachować szczególną ostrożność przed udostępnianiem przekazów bez wcześniejszej weryfikacji.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
