Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
Unia każe montować pisuary w damskich toaletach? Nie ma takiego obowiązku
Nowa unijna dyrektywa ma ponoć wymagać montowania pisuarów w damskich toaletach we wszystkich budynkach użyteczności publicznej. Powodem są rzekomo „coraz liczniejsze korekty płci”. Sprawdzamy, czy taka regulacja rzeczywiście istnieje i co na ten temat mówią przepisy.
Fot. TikTok / Pexels / Modyfikacje: Demagoh
Unia każe montować pisuary w damskich toaletach? Nie ma takiego obowiązku
Nowa unijna dyrektywa ma ponoć wymagać montowania pisuarów w damskich toaletach we wszystkich budynkach użyteczności publicznej. Powodem są rzekomo „coraz liczniejsze korekty płci”. Sprawdzamy, czy taka regulacja rzeczywiście istnieje i co na ten temat mówią przepisy.
Analiza w pigułce
- W mediach społecznościowych popularność zdobyło nagranie (1, 2, 3), którego autor przekonuje, że „nowa dyrektywa unijna” [czas nagrania 0:34] wprowadzi obowiązek montowania pisuarów w damskich toaletach w budynkach użyteczności publicznej [czas nagrania 0:52–0:55].
- To twierdzenie jest fałszywe. W prawie Unii Europejskiej nie istnieje dyrektywa ani żadne inne rozporządzenie, które nakazywałyby instalację pisuarów w damskich toaletach. Akty prawne, takie jak Europejski Akt o Dostępności, skupiają się na dostępności produktów i usług dla osób z niepełnosprawnościami, a nie na wyposażeniu sanitariatów.
- Kwestie liczby i rodzaju urządzeń w toaletach publicznych są regulowane przez prawo krajowe państw członkowskich. W Polsce szczegółowe wytyczne w tym zakresie określa rozporządzenie ministra infrastruktury, które przewiduje pisuary wyłącznie w toaletach męskich.
W mediach społecznościowych regularnie pojawiają się doniesienia o rzekomo absurdalnych unijnych regulacjach. Na łamach Demagoga wielokrotnie weryfikowaliśmy informacje o rzekomym wprowadzeniu nowych przepisów UE (1, 2, 3).
Tym razem w sieci popularność zdobyło nagranie (1, 2, 3) z budowy w Niemczech. W filmie przedstawiono toalety. Po ukazaniu standardowego wyposażenia w części męskiej kamera przenosi się do damskiej, gdzie widoczny jest pisuar [czas nagrania 0:20]. Zaznaczono, że nie jest to pomyłka projektowa, lecz rezultat nowej polityki unijnej.
W nagraniu (1, 2, 3) słyszymy : „Weszła nowa dyrektywa, ma wejść w życie za rok czy za dwa unijna, europejska, ze względu na coraz większą liczbę korekt płci. W damskich toaletach również będą montowane pisuary i ma to obowiązywać podobno […] na terenie wszystkich krajów Unii Europejskiej, we wszystkich budynkach użyteczności publicznej” [czas nagrania 0:33–0:55].
Materiały wideo (1, 2, 3) zyskały ogromną popularność w sieci. Na platformie TikTok film wyświetlono ponad 672 tys. razy. Treść filmu (1, 2, 3) wywołała falę oburzenia, a wielu internautów uwierzyło w narrację o nowej unijnej dyrektywie [pisownia oryginalna]: „Świat się kończy”, „dlatego czas wyjść z tego syfu,,Unii”” czy „pora opuścić tą skompromitowaną UE jak najszybciej”. Nie zabrakło również kpin i sarkastycznych pytań, np. [pisownia oryginalna]: „a gdzie kuwety?” lub „Jeżeli utożsamiam się z chomikiem to mogę liczyć na to, że w Polsce pojawią się toalety z trocinami????”.
Unia Europejska nie reguluje wyposażenia toalet
Wbrew słowom autora nagrania (1, 2, 3) nie istnieje żadna unijna dyrektywa, która nakazywałaby montaż pisuarów w toaletach damskich. Na oficjalnej stronie z wykazem dyrektyw i rozporządzeń Unii Europejskiej nie ma żadnych informacji o takich regulacjach. Kwestie związane ze standardami budowlanymi, w tym z projektowaniem i wyposażaniem pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, leżą w gestii państw członkowskich.
Unia Europejska zajmuje się natomiast kwestią dostępności. Dyrektywa (UE) 2019/882, znana jako Europejski Akt o Dostępności, ma na celu ujednolicenie wymogów dostępności dla niektórych produktów i usług (np. komputerów, smartfonów, terminali płatniczych, e-książek) dla osób z niepełnosprawnościami. Nie określa ona jednak szczegółowych norm instalacyjnych dla toalet.
Istnieje również decyzja Komisji Europejskiej (2013/641/EU) ustanawiająca kryteria przyznawania unijnego oznakowania ekologicznego EU Ecolabel dla „toalet spłukiwanych i pisuarów”. Ten dokument dotyczy jednak wyłącznie produktów, które ubiegają się dobrowolnie o takie oznakowanie, i promuje rozwiązania oszczędzające wodę. Nie tworzy on żadnego obowiązku montażu konkretnych urządzeń w toaletach.
Skąd w damskich toaletach w Niemczech pisuary?
Pojawienie się pisuarów w toaletach damskich lub unisex w Niemczech nie wynika z żadnej unijnej dyrektywy, lecz z decyzji lokalnych władz Berlina. Już w 2017 roku władze stolicy Niemiec przyjęły tzw. Koncepcję toalet dla Berlina „Berliner Toilettenkonzept” opracowaną wraz z Politechniką Berlińską i firmą Zebralog. Dokument zakładał wprowadzenie rozwiązań zwiększających równość płci i dostępność publicznych toalet, w tym także instalację pisuarów przeznaczonych dla kobiet [strona 29–30].
Według berlińskich władz wprowadzenie takich urządzeń miało skrócić kolejki do damskich łazienek, poprawić higienę oraz ułatwić korzystanie z toalet podczas dużych imprez plenerowych, takich jak festiwale czy wydarzenia sportowe.
W oficjalnym dokumencie wskazano także, że pisuary pełnią funkcję ograniczającą zjawisko „dzikiego oddawania moczu” „Wildpinkeln” w przestrzeni publicznej, dlatego całkowite ich usunięcie uznano za niepożądane. Zamiast tego Berlin zdecydował, że pisuary będą instalowane wyłącznie w połączeniu z toaletami unisex i że powinny być dostosowane do wszystkich płci. Pomimo że inicjatywa Berlina była pionierska, podobne rozwiązania testowano i wprowadzano także w Danii, we Francji, w Holandii, w Belgii i w Wielkiej Brytanii.
Co mówią polskie przepisy?
W analizowanych materiałach wideo (1, 2, 3) pada stwierdzenie: „Ma to obowiązywać podobno na terenie wszystkich krajów Unii Europejskiej, we wszystkich budynkach użyteczności publicznej” [czas nagrania 0:48]. W rzeczywistości decyzje w kwestii wyposażenia i liczby urządzeń sanitarnych, jak już wspomnieliśmy, należą do kompetencji państw członkowskich i nie są regulowane prawem unijnym.
W Polsce zasady projektowania toalet w budynkach użyteczności publicznej określa rozporządzenie ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z par. 84 ust. 3 tego rozporządzenia:
- w ogólnodostępnych toaletach męskich przypada co najmniej jedna miska ustępowa i jeden pisuar na 30 mężczyzn,
- w ogólnodostępnych toaletach damskich – co najmniej jedna miska ustępowa na 20 kobiet.
Rozporządzenie wyraźnie rozdziela wymagania dla toalet męskich i damskich i przewiduje instalację pisuarów wyłącznie w tych pierwszych.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter



