W Sejmie odbyło się pierwsze czytanie ustawy wdrażającej unijny Akt o usługach cyfrowych. Ma ona na celu wprowadzenie w Polsce nowoczesnego systemu skutecznej walki z nielegalnymi treściami oraz z dezinformacją. Pojawiają się jednak obawy o cenzurę.

Sejm zagłosował dziś większością 241 do 204 głosów przeciwko wnioskowi o odrzucenie w pierwszym czytaniu projektu ustawy wdrażającej unijny Akt o usługach cyfrowych (ang. Digital Services Act, DSA). Oznacza to, że rozporządzenie jest o krok bliżej od  wejścia w życie jako część polskiego prawa. Projekt ustawy skierowano do rozpatrzenia przez Komisję Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii , która przedstawi swoje sprawozdanie 18 listopada.

Zgodnie z założeniami, DSA ma służyć zwiększeniu przejrzystości, ochronie praw użytkowników oraz zwalczaniu nielegalnych treści w internecie. Wprowadza rozwiązania wymuszające na platformach usuwanie nielegalnych treści na wniosek zaufanych podmiotów i instytucji. 

Podczas debaty sejmowej (s. 105–121) nie obyło się bez oskarżeń o to, że nowe prawo wprowadzi cenzurę do polskiego internetu. Krytycy proponowanego prawa widzą zagrożenie w możliwości usuwania niektórych treści,  a opisane w projekcie zaufane podmioty zostały nazwane przez posła Dariusza Stefaniuka „opłacanymi przez rząd cenzorami” (s. 107). Czy takie obawy są uzasadnione?

Kto będzie usuwał treści?

Zgodnie z art. 11a, ust. 3 ustawy, zaufane podmioty sygnalizujące będą mogły jedynie zgłaszać treści, które łamią prawo na platformach społecznościowych, odpowiednim instytucjom, w tym Urzędowi Komunikacji Elektronicznej (UKE) i Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji (KRRIT). Dopiero te organy będą mogły podjąć decyzję o wysłaniu nakazu usunięcia treści naruszających przepisy (art. 11b). W przypadku, w którym platforma nie zgadza się z nakazem usunięcia treści, będzie miała prawo wnieść sprzeciw do sądu (art. 11p).

Zgodnie z art. 22 ust. 2 unijnego rozporządzenia, aby zostać zaufanym podmiotem sygnalizującym, ubiegająca się organizacja musi spełnić określone warunki, m.in. musi mieć doświadczenie w wykrywaniu i zgłaszaniu nielegalnych treści, być niezależna od platform internetowych oraz działać w sposób obiektywny i rzetelny. 

Jakie treści będą usuwane w ramach DSA?

Poseł Dariusz Matecki stwierdził podczas debaty , że w ramach DSA usuwane będą treści związane z wyrażaniem poglądów światopoglądowych, np. sprzeciw wobec aborcji (s. 115). Polityk obawia się, że nowe przepisy będą je kwalifikowały jako mowę nienawiści. Ustawa nie pozwala jednak na takie rozwiązania. 

DSA nie jest narzędziem cenzury. Ma natomiast potencjał stać się skutecznym narzędziem w zwalczaniu treści ewidentnie szkodliwych i łamiących prawo.

Szczególnie pozytywna może być możliwość szybkiej reakcji na treści naruszające poniższe przepisy:

• Art. 224a Kodeksu karnego, który dotyczy zawiadomienia o nieistniejącym zagrożeniu wywołującego działania instytucji publicznych. Obejmuje on np. rozsyłanie fałszywych alarmów bombowych poprzez media społecznościowe.
• Art. 286 § 1 i 2 Kodeksu karnego, który dotyczy doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie w błąd. Obejmuje różnego rodzaju oszustwa, w tym m.in. phishing i scamy na platformach sprzedażowych.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam