Strona główna Analizy Jak obalić dezinformację, zanim się pojawi? Bierzemy udział w projekcie „Prebunking at Scale”

Jak obalić dezinformację, zanim się pojawi? Bierzemy udział w projekcie „Prebunking at Scale”

Zanim prawda włoży buty, kłamstwo obiegnie całą Ziemię – dlatego sama weryfikacja faktów nie wystarcza, by walczyć z dezinformacją. Wśród organizacji factcheckingowych i analityków dezinformacji istnieją dwa zasadnicze podejścia do tej problematyki. Jedno to klasyczny debunking, tj. obalanie fałszywych informacji. Drugie to prebunking – czyli przygotowanie społeczeństwa na spodziewane fałszywe treści, zanim jeszcze nadejdą. W Stowarzyszeniu Demagog działamy na obu polach, aby jak najskuteczniej walczyć z fałszywymi informacjami. By wzmocnić nasze wysiłki w tym obszarze, ruszamy z nowym projektem – „Prebunking at Scale” (PAS).

Fot. Pexels / Modyfikacje: Demagog

Jak obalić dezinformację, zanim się pojawi? Bierzemy udział w projekcie „Prebunking at Scale”

Zanim prawda włoży buty, kłamstwo obiegnie całą Ziemię – dlatego sama weryfikacja faktów nie wystarcza, by walczyć z dezinformacją. Wśród organizacji factcheckingowych i analityków dezinformacji istnieją dwa zasadnicze podejścia do tej problematyki. Jedno to klasyczny debunking, tj. obalanie fałszywych informacji. Drugie to prebunking – czyli przygotowanie społeczeństwa na spodziewane fałszywe treści, zanim jeszcze nadejdą. W Stowarzyszeniu Demagog działamy na obu polach, aby jak najskuteczniej walczyć z fałszywymi informacjami. By wzmocnić nasze wysiłki w tym obszarze, ruszamy z nowym projektem – „Prebunking at Scale” (PAS).

Na łamach naszego portalu opublikowaliśmy już wiele analiz, które ostrzegały przed spodziewanym wpływem dezinformacji. Realizowaliśmy kampanie społeczne związane z tematyką prebunkingu, przeszkoliliśmy setki osób i zapoznaliśmy je z narzędziami do weryfikacji dezinformacji, a do tego na bieżąco reagujemy na fałszywe oraz potencjalne fałszywe przekazy – ostrzegamy przed nimi m.in. w ramach formatu „Fakty na bieżąco”. Nowy projekt – „Prebunking at Scale” (PAS) – będzie poszerzał naszą aktywność w przeciwdziałaniu fałszywym informacjom jeszcze zanim się pojawią lub zdążą zyskać popularność.

Dlaczego prebunking jest ważny w działaniach naszej organizacji?

Największe inspiracje w tym zakresie czerpiemy z badań – praca naukowa opublikowana przez naukowców z Cambridge we współpracy z Google Jigsaw wykazuje, że ekspozycja na dezinformację po wcześniejszym przygotowaniu pozwala ludziom łatwiej rozpoznać techniki manipulacji. Uczestnicy badań, którzy obejrzeli krótkie filmy objaśniające techniki dezinformowania (np. granie na emocjach czy technikę kozła ofiarnego), byli później skuteczniejsi o średnio 5 proc. w identyfikowaniu potencjalnych zagrożeń. 

Podobne wnioski znajdziemy w nowym badaniu opublikowanym w styczniu na łamach „Mininsformation Review” wydawanym przy Harvard Kennedy School. Dowiadujemy się z niego, że użytkownicy, którym pokazano filmy edukacyjne na temat emocjonalnych manipulacji wokół szczepień, identyfikowali dezinformację o 21 punktów proc. lepiej w porównaniu do grupy kontrolnej.

W przeszłości na podobnej zasadzie opierała się nasza kampania „Docieraj do źródła prawdy”, w której za pośrednictwem spotów edukowaliśmy na temat czterech popularnych technik rosyjskiej dezinformacji.

Warto podkreślić, że w przeciwdziałaniu dezinformacji nie ma jednego niezawodnego i uniwersalnego działania. W niedawnym raporcie Uniwersytetu Warszawskiego (UW) wskazano, że efekty prebunkingu mogą być ograniczone i krótkotrwałe – o ile nie towarzyszą mu inne działania na polu walki z dezinformacją. Właśnie takie podejście staramy się praktykować w naszej organizacji.

Bierzemy udział w projekcie „Prebunking at Scale” – na czym on polega?

Dołączyliśmy do projektu „Prebunking at Scale” (PAS), aby zdusić fałszywe narracje już w zarodku, zanim będą miały szansę się rozwinąć. Projekt został uruchomiony przez FullFact, Maldita.es oraz Europejską Sieć Standardów Fact-checkingu (EFCSN), aby skuteczniej docierać do źródeł dezinformacji i efektywniej współpracować z organizacjami z całej Europy w zakresie prebunkingu.

Projekt wdraża nową metodologię prebunkingu, którą zdefiniowano jako proaktywną strategię komunikacyjną opartą na dowodach, przygotowującą jednostki do przeciwstawiania się manipulacji, zanim zetkną się z dezinformacją. Zdaniem inicjatorów projektu: „Prebunking i demaskowanie tworzą razem uzupełniające się kontinuum strategii interwencji”.

W ramach projektu udostępniono nam zaawansowane narzędzie przeznaczone do monitorowania mediów społecznościowych, oparte na technologii sztucznej inteligencji. Ten system analizuje mowę i tekst z materiałów wideo w ponad 20 językach, by zidentyfikować dezinformację rodzącą się w różnych zakątkach Europy. Dzięki temu fact-checkerzy mogą określić potencjalne fałszywe narracje i dostrzec dezinformację powstającą w różnych miejscach internetu – a dzięki temu będą w stanie szybciej ostrzec użytkowników.

Obserwujcie nasz portal – już wkrótce w ramach projektu „Prebunking at Scale” na naszych łamach będą pojawiać się specjalne raporty i analizy.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Bądź na bieżąco z faktami!

Zapisz się na nasz newsletter i co tydzień otrzymuj sprawdzone informacje prosto do Twojej skrzynki.





    POLECANE RAPORTY I ANALIZY

    Patrzymy politykom na ręce

    Pomóż nam rozliczać ich ze słów i obietnic

    WESPRZYJ NAS!

    Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci

    Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej

    Sprawdź