4 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
4 min czytania
Brugia: Świąteczny jarmark otoczony barierkami? To obraz AI
Fake news 
Sztuczna inteligencja W sieci krąży obraz przedstawiający świąteczny jarmark w Brugii, który jest otoczony barierkami i strzeżony przez policję. Mamy dowody, że to dzieło AI.
Fot. Pexels / Facebook / Modyfikacje: Demagog
Brugia: Świąteczny jarmark otoczony barierkami? To obraz AI
W sieci krąży obraz przedstawiający świąteczny jarmark w Brugii, który jest otoczony barierkami i strzeżony przez policję. Mamy dowody, że to dzieło AI.
ANALIZA W PIGUŁCE
- Na Facebooku pojawiła się grafika (1, 2), która rzekomo przedstawia jarmark bożonarodzeniowy w Brugii zabezpieczony przez służby. Według internetowych doniesień fotografia sugeruje, że w zachodniej Europie jest niski poziom bezpieczeństwa.
- Obraz wygenerowano przy pomocy sztucznej inteligencji – potwierdziło to narzędzie HiveModeration. O ingerencji AI świadczą m.in. niewyraźne napisy na autach, budynkach oraz mundurach policjantów, czy też rozmazane twarze ludzi. Co więcej, w rogu grafiki widać szarą gwiazdkę, która świadczy o tym, że obraz powstał w programie Gemini.
Obrazy wygenerowane przy pomocy sztucznej inteligencji są skutecznym narzędziem szerzenia dezinformacji. Na łamach Demagoga niejednokrotnie pojawiały się analizy, w których opisywaliśmy fałszywe doniesienia poparte grafikami AI (1, 2, 3).
Tym razem w mediach społecznościowych popularność zdobył obraz (1, 2) rzekomo przedstawiający jarmark bożonarodzeniowy w Brugii. Na grafice widać ludzi przechadzających się między budkami, którzy są otoczeni z każdej strony barierkami oraz pojazdami służb specjalnych. W jednym z postów napisano: „Ludzie żywią się fejkniusami, jakoby na Zachodzie było niebezpiecznie. Bzdura, w Brugii odbywa się Jarmark Świąteczny, jak co roku i nikomu nic nie grozi. Jest nieco mniejszy niż w poprzednich latach, ale to oszczędności wynikłe z globalnego ocieplenia”.
Ta ironiczna narracja jest nawiązaniem do niebezpiecznych incydentów, które miały miejsce podczas jarmarków bożonarodzeniowych m.in. w Niemczech (1, 2) i we Francji (1, 2). Do ostatniego ataku doszło w Magdeburgu w 2024 roku, kiedy mężczyzna pochodzący z Arabii Saudyjskiej wjechał samochodem w ludzi uczestniczących w świątecznym wydarzeniu.
Źródło: Facebook.com, 26.10.2025
Jeden z wpisów na Facebooku uzyskał ponad 900 reakcji, 200 udostępnień i niemal 90 komentarzy. W sekcji komentarzy widzimy, że wiele osób (1, 2, 3) potraktowało przekaz jako prawdziwy [pisownia oryginalna]: „Ogrodzony, zapory betonowe, Policjanci , jednak czuć potencjalne zagrożenie czuli już w tamtym roku”, „Policji więcej niż cywili”, „ciezarowka z terorystami moze nie wjedzie ale z dronow moze zawsze cos tam spasc”.
Część internautów (1, 2) zwróciła jednak uwagę, że obraz wygenerowano przy pomocy sztucznej inteligencji [pisownia oryginalna]: „Sztuczna inteligencja wam ostatnie szare komórki wypali”, „g…wniana fota wygenerowana przez AI ale pelikany łykną kit myśląc, że to prawda”.
Czy to prawdziwe zdjęcie? Nie, mamy do czynienia z AI
Aby sprawdzić, czy grafika została wygenerowana przy pomocy sztucznej inteligencji, skorzystaliśmy z narzędzia do weryfikacji obrazów: HiveModeration. Wyniki są jednoznaczne – prawdopodobieństwo, że grafikę stworzyło AI, wynosi aż 98,5 proc.
Źródło: HiveModeration
Jakie są dowody na ingerencję AI?
Na pierwszy rzut oka obraz udostępniony w sieci (1, 2) wygląda jak prawdziwe zdjęcie jarmarku świątecznego. Jednak pewne szczegóły budzą podejrzenia – zauważyły to m.in. redakcje AFP Sprawdzam oraz Konkret24. Poniżej zaznaczyliśmy detale, które świadczą o ingerencji sztucznej inteligencji:
Modyfikacje: Demagog
Na obrazie widać wiele elementów, które są dowodem na to, że grafika została wygenerowana przez sztuczną inteligencję. Oto niektóre z nich:
- niewyraźne napisy na autach, budynkach i mundurach policjantów,
- nienaturalna sylwetka policjanta na pierwszym planie,
- rozmazane, zdeformowane twarze i sylwetki ludzi,
- niemal identyczne drzewa na dalszym planie.
Obraz wygenerowano przy użyciu narzędzia Gemini
Wyraźnym dowodem na użycie technologii AI jest także szara gwiazdka, widoczna w prawym dolnym rogu obrazu. To symbol narzędzia Gemini, który pojawia się, gdy przy użyciu tego programu tworzona jest jakakolwiek treść. Oto przykładowy obraz, który został przez nas wygenerowany za pomocą tego narzędzia:
Poglądowy obraz wygenerowany przez Gemini
Gwiazdka w rogu analizowanej grafiki dowodzi więc, że obraz jarmarku otoczonego barierkami i strzeżonego przez służby nie jest prawdziwy i został stworzony przy pomocy sztucznej inteligencji.
Bożonarodzeniowy jarmark w Brugii jeszcze się nie zaczął
Informacje o tradycyjnym jarmarku świątecznym w Brugii można znaleźć w lokalnym turystycznym serwisie VisitBruges.be. Na stronie można przeczytać, że będzie on otwarty od 21 listopada 2025 roku do 4 stycznia 2026 roku. Analizowane obrazy (1, 2) nie przedstawiają tegorocznego jarmarku, ponieważ udostępniono je w sieci jeszcze w październiku 2025 roku.
W serwisie wspomniano też o tym, że jarmark świąteczny w Brugii odbywa się na Rynku Głównym oraz placu Simona Stevina. Na zdjęciach dostępnych w Google Maps można zauważyć, że lokalizacje te nie przypominają miejsca pokazanego na wygenerowanym obrazie.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
