6 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
6 min czytania
Czy pomoc Ukrainie kosztowała nas ponad 800 mld zł? Wykres AI z błędami
Zdrowie 
Ukraina 
Fake news 
Sztuczna inteligencja „Drenań administracyjny”, uchodźcy jako element PKB czy ogólne szacunki zamiast konkretnych kwot. W ten niespójny sposób starano się pokazać na wykresie, że Polska wydała prawie bilion złotych na pomoc Ukrainie. Oficjalne szacunki pokazują znacznie niższe kwoty.
„Drenań administracyjny”, uchodźcy jako element PKB czy ogólne szacunki zamiast konkretnych kwot. W ten niespójny sposób starano się pokazać na wykresie, że Polska wydała prawie bilion złotych na pomoc Ukrainie. Oficjalne szacunki pokazują znacznie niższe kwoty.
Analiza w pigułce
- W mediach społecznościowych (1, 2, 3) pojawiły się doniesienia o wyliczeniu całkowitego kosztu zaangażowania Polski w pomoc Ukrainie. Zgodnie z treścią wpisów (1, 2, 3) nasz kraj miałby wydać nawet 830 mld zł w latach 2022–2026.
- Źródłem analizy jest Grok – chatbot, który już nieraz popełniał błędy. Grafika mająca przedstawiać wielkość wydatków zawiera błędy, np. niejasne sformułowania (koszt wstrzymanych reform) czy brak danych (przy haśle „Uchodźcy i integracja”).
- Publikacja Rady ds. Współpracy z Ukrainą wskazuje, że w latach 2022–2023 polska pomoc rządowa dla tego kraju wyniosła 106 mld zł. W analizie przeprowadzonej przez sztuczną inteligencję nie uwzględniono wielu czynników, m.in. pozytywnego wpływu uchodźców z Ukrainy na polską gospodarkę.
Koszt pomocy udzielonej przez Polskę uchodźcom z Ukrainy to jeden z tematów wykorzystywanych do rozprzestrzeniania dezinformacji. Ukraińcy mieli być m.in. powodem dziury budżetowej w polskiej służbie zdrowia, a jednak tego typu szacunki nie uwzględniały składek wpłacanych przez uchodźców.
Niedawno popularność zdobyła grafika pokazująca tzw. całkowity koszt zaangażowania (TCO) Polski w wojnę w Ukrainie w latach 2022–2026. Zgodnie z szacunkami udostępnionymi na Facebooku czy Instagramie nasz kraj miałby w tym czasie wydać od 580 mld zł do nawet 830 mld zł. Wydatki, zgodnie z treścią jednego z wpisów, mają doprowadzić do tego, że [pisownia oryginalna] „w czerwcu najdalej w lipcu służby mundurowe nie będą miały na rzeczówkę, czyli na paliwo, na gaz, na wodę…”. Taka informacja pojawiła się m.in. na profilu Centrum Usług Prawnych, który wcześniej publikował antyukraińskie przekazy.
Źródło: Facebook.com, 07.04.2026
Źródłem wyliczeń jest analiza Groka – narzędzia AI Elona Muska
We wpisach w mediach społecznościowych nie ma odniesień do źródeł, które wskazywałyby, kto jest autorem analizy wydatków Polski na Ukrainę. Okazuje się, że za wyliczeniami stoi sztuczna inteligencja. Pierwotnie informacja o ponad 800 mld zł kosztów z portfela polskiego podatnika pojawiła się na portalu X z adnotacją, że jej źródłem jest chatbot AI – Grok.
Witaj Polsko! Internauta @0xPaganus przeprowadził za pomocą Grok szczegółową analizę kosztów polskiego zaangażowania w pomoc Ukrainie uwzględniającą wszystkie koszty fizyczne, alternatywne utraconych korzyści, zniszczonej infrastruktury, dług zdrowotny i mamy to: 580-830 mld zł‼️ pic.twitter.com/1k5qeHY0Kj
— Bob Gedron 💯 🇵🇱 – Logicznie (@Bob_Gedron) April 3, 2026
Analizę Groka opublikowano na profilu założonym na portalu X w marcu 2026 roku. To jedyny wpis na tym koncie. Post został udostępniony przez profil @Bob_Gedron, który dodał do niego grafikę mającą obrazować wysokość kosztów poniesionych przez Polskę. Zawiera ona jednak błędy, które wskazują na halucynacje sztucznej inteligencji:
- hasło „Uchodźcy i integracja” pojawia się na wykresie słupkowym bez żadnych danych,
- błędy językowe: „zastąpienja” czy „drenań administracyjny”,
- na spodzie jednego z wykresów podsumowano koszty (580 mld), a drugi kończy się szacunkiem wyniku (~145 mld).
Źródło: X.com, 03.04.2026
Jak opisywaliśmy w naszych analizach, chatboty AI są podatne na manipulacje, a także mogą przekazywać błędne dane. Grok kilkukrotnie podawał nieprawdziwe informacje. Bazowanie na wynikach wygenerowanych przez chatbota wiąże się z ryzykiem błędu, co pokazała wojna na Bliskim Wschodzie, podczas której sztuczna inteligencja tworzyła zmanipulowane treści.
Warto dodać, że instrukcja dla chatbota nie miała neutralnego charakteru. We wpisie, na bazie którego powstała grafika, znajdziemy takie polecenia jak [pisownia oryginalna]: „Czy ogołocenie własnych magazynów w zamian za kredyty na dekady to »pomoc«, czy potężny drenaż kapitałowy polskiego państwa?”. Z kolei w odpowiedziach Groka znalazły się takie określenia jak „koszt fiskalny szacowany na dziesiątki mld PLN”. Oznacza to, że obliczenia zaprezentowane we wpisach mogły nie być precyzyjne.
Jakie są realne koszty poniesione przez Polskę? Sprawdzamy rzetelne źródła
Nie trzeba sięgać po analizy generowane przez sztuczną inteligencję, aby dowiedzieć się, jaka jest cena polskiej pomocy udzielonej w związku z wojną w Ukrainie. W październiku 2025 roku podsumowanie dotyczące tego zagadnienia opublikowała Rada ds. Współpracy z Ukrainą. Analizowany okres obejmował lata 2022–2023 i uwzględniał m.in. pomoc wojskową i humanitarną (s. 2). Zgodnie z wyliczeniami wydatki pomocowe rządu wyniosły w tym czasie ok. 106 mld zł. To liczby znacznie mniejsze niż kwoty przedstawione we wpisach na Facebooku czy portalu X.
Podobne obliczenia publikuje także Kiloński Instytut Badań nad Gospodarką Światową (IfW), który prowadzi bazę danych Ukraine Support Data Tracker dotyczącą pomocy udzielanej Ukrainie. W ramach pomocy finansowej, humanitarnej i wojskowej Polska do grudnia 2025 roku wydała 5 mld euro (ok. 21,2 mld zł) na pomoc swojemu sąsiadowi.
Instytut uwzględnia także pomoc udzielaną uchodźcom w kraju. Po dodaniu kwoty wsparcia udzielonego Ukraińcom (37,7 mld euro) w sumie Polska do końca ubiegłego roku wydała ponad 43 mld euro, czyli ok. 183 mld zł. To wciąż suma niższa od tej zaprezentowanej w weryfikowanych wpisach.
Źródło: https://www.kielinstitut.de/
Wyliczenia AI nie obejmowały korzyści z obecności uchodźców
W analizie stworzonej z wykorzystaniem sztucznej inteligencji nie uwzględniono także tego, jaki był wpływ uchodźców z Ukrainy na polską gospodarkę. Raport na ten temat przygotowała w 2025 roku firma Deloitte na zlecenie Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców (UNHCR). Wynika z niego, że uchodźcy z Ukrainy pomogli w 2024 roku wygenerować 2,7 proc. PKB Polski.
Łącznie dochody sektora publicznego w Polsce wzrosły o 2,75 proc. w 2023 roku i o 2,94 proc. rok później. Oznacza to dodatkowe 39,1 mld i 47 mld zł, które trafiły do budżetu państwa (s. 24). Jak pisaliśmy w jednej z naszych analiz, chociaż początkowo przybycie uchodźców było kosztowne, to dochody, które zapewnili, zrównoważyły wydatki (s. 22–23).
Pozostaje więc kwestia hasła „dług zdrowotny” pojawiającego się w omawianej grafice AI. Sugeruje ono, że polska służba zdrowia ponosi straty, tymczasem – jak wynika z analizy opublikowanej przez portal Rynek Zdrowia – Narodowy Fundusz Zdrowia osiąga zyski z leczenia obywateli Ukrainy. Na podstawie danych uzyskanych z Ministerstwa Zdrowia i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyliczono, że koszt udzielanych im świadczeń jest niższy niż suma składek zdrowotnych płaconych przez pracujących Ukraińców.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
