Analiza w pigułce

Plotki o luksusowych zakupach prezydenta Ukrainy towarzyszą nam niemal od początku pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, która rozpoczęła się w lutym 2022 roku.

Jak wynika z kilku postów opublikowanych na różnych facebookowych profilach (1, 2, 3, 4, 5, 6), tym razem Zełenski rzekomo kupił Orle Gniazdo, posiadłość na szczycie jednej z bawarskich gór. Kiedyś była ona własnością Adolfa Hitlera, który podobno miał ją otrzymać jako prezent na swoje 50. urodziny. Jak możemy przeczytać, zakupiono ją przez „spółkę offshore San Tommaso, należącą do prezydenta Ukrainy”. 

Według plotek prezydent miał zapłacić za rezydencję 14,2 mln euro. Co więcej, 2 lutego 2025 roku miał też oświadczyć, że „nie wie, gdzie podziało się 100 miliardów dolarów z 177 miliardów dolarów przyznanych przez administrację Bidena”.

Źródło: Facebook.com, 9.02.2025

Z innego posta na Facebooku możemy się dowiedzieć, że informację podobno zaczerpnięto z niemieckiej strony Aktuelle Nachrichten, gdzie szczegółowo opisano historię tego zakupu.

Źródło: Facebook.com, 10.02.2025

Orle Gniazdo pozostaje własnością Bawarii. Zełenski go nie kupił

Jak czytamy w jednym z postów, „Zełenski nabył willę, która wcześniej należała do Hitlera” i ma być nią Orle Gniazdo w Bawarii. Informacje te przeanalizowały redakcje factcheckingowe Delfi oraz Stop Fake. Pierwsza z nich przyjrzała się dokumentom opublikowanym na stronie Aktuelle Nachrichten, które mają być rzekomym dowodem na zakup nieruchomości w grudniu 2024 roku (link zarchiwizowany). Pojawić miały się tam nazwy spółek zarządzających nieruchomościami w Bawarii, w tym Immobilien Freistaat Bayern (IMBY) oraz San Tommaso SRL. Problem w tym, że te firmy nie są zaangażowane w taki zakup.

Zauważmy, że San Tommaso SRL widnieje w deklaracji majątkowej Wołodymyra Zełenskiego, opublikowanej na ukraińskiej stronie rządowej. Firma ta nabyła kiedyś posiadłość we Włoszech, a legalnością tej transakcji zajmowała się w 2021 roku Krajowa Agencja ds. Zapobiegania Korupcji – nie stwierdzono żadnych naruszeń. 

Z kolei Immobilien Freistaat Bayern (IMBY) wydało oświadczenie, w którym zaprzeczono doniesieniom o transakcji:

Orle gniazdo nie było prezentem na urodziny Hitlera

W postach pojawia się również krótka informacja o tym, że „położony w bawarskich górach Kehlsteinhaus był prezentem dla Adolfa Hitlera z okazji jego 50. urodzin”. 

Orle Gniazdo (Das Kehlsteinhaus) znajduje się niedaleko granicy z Austrią. Choć budynek służył jako miejsce dyplomatycznych spotkań, to według informacji opublikowanej na stronie, Hitler rzadko go odwiedzał. Obiekt przetrwał wojnę, a później przekształcono go w restaurację, którą otwarto dla zwiedzających w 1952 roku.

Aktuelle Nachrichten nie jest wiarygodnym źródłem informacji

Jak twierdzi redakcja Stop Fake, niemiecka publikacja, na podstawie której rozpowszechniano te fałszywe informacje, została stworzona przez propagandystów. Jej zarchiwizowaną wersję można znaleźć pod tym linkiem.

Redakcja factcheckingowa zwraca uwagę na to, że Aktuelle Nachrichten in Deutschland, które podało tę informację, nie jest wiarygodnym źródłem. Argumentuje to tym, że duża część treści w tym serwisie porusza temat Ukrainy i Rosji oraz jest wyraźnie prorosyjska. Jak ocenili analitycy organizacji Stop Fake:

Czy Zełenski oświadczył, że „nie wie, gdzie się podziało” 100 mld dolarów od Amerykanów? 

W jednym z postów na Facebooku fałszywą informację o zakupie rezydencji powiązano z rzekomą wypowiedzią Zełenskiego. Ukraiński prezydent 2 lutego 2025 roku miał oświadczyć, że „nie wie, gdzie podziało się 100 miliardów dolarów z 177 miliardów dolarów przyznanych przez administrację Bidena”. Redakcja PolitiFact przeanalizowała podobne doniesienia, w których słowa prezydenta miały być dowodem na proceder prania pieniędzy z amerykańskiej pomocy dla Ukrainy.

Dokładną wypowiedź Zełenskiego znajdziemy w wywiadzie z Associated Press, opublikowanym 2 lutego 2025 roku. Celem jego słów było zwrócenie uwagi, że do Ukrainy trafiło do tej pory mniej pieniędzy w porównaniu z maksymalną kwotą zadeklarowaną w pakietach pomocowych. Prezydent nie sugerował prania pieniędzy ani nie przyznawał się do tego. 

Od początku pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę (w 2022 roku) Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił pięć ustaw dotyczących pomocy finansowej o łącznej wartości ok. 175 mld dolarów. Na podstawie analizy Council on Foreign Relations PolitiFact wyjaśnia, że ok. 100 mld dolarów wysłano do Ukrainy, a resztę przeznaczono na finansowanie działań związanych z wojną,  tj. na produkowanie broni na terenie Stanów Zjednoczonych, która trafiała na ukraiński front. Warto również podkreślić, że na dzień publikacji tej analizy nie wszystkie środki pomocowe zostały przekazane Ukrainie.

Dezinformacja o Zełenskim: powiązania z nazistami i luksusowe zakupy

Od pierwszych tygodni pełnoskalowej wojny w Ukrainie rozpowszechniano w internecie dezinformację oraz fałszywe treści na temat Wołodymyra Zełenskiego. Prawdopodobnym celem tych działań może być próba dyskredytacji ukraińskiego prezydenta w oczach obywateli oraz na arenie międzynarodowej.

Jedną z pierwszych kremlowskich narracji propagandowych była ta o „denazyfikacji Ukrainy”. Promuje się w niej stwierdzenie, że „specjalna operacja wojskowa” Rosji to obronne działania przeciwko nazistowskim kręgom politycznym działającym w Ukrainie. W tym kontekście, w prorosyjskich treściach w mediach społecznościowych, mówiono również o „reżimie Zełenskiego”.

Podobne fałszywe treści były weryfikowane przez wiele redakcji factcheckingowych na całym świecie. Zełenski miał ponoć kupić dwa luksusowe jachty, biżuterię za ponad 1 mln dolarów, posiadłość na Florydzie, a nawet dom w Highgrove – od brytyjskiego króla Karola III.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam