7 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
7 min czytania
Jedzenie muchomorów czerwonych. Jesienna „moda” niewarta ryzyka
Zdrowie 
Fake news W sieci krąży nagranie przedstawiające mężczyznę jedzącego muchomora czerwonego. Wyjaśniamy, jakie zagrożenia niesie jedzenie tych trujących grzybów?
W sieci krąży nagranie przedstawiające mężczyznę jedzącego muchomora czerwonego. Wyjaśniamy, jakie zagrożenia niesie jedzenie tych trujących grzybów?
ANALIZA W PIGUŁCE
- Na Facebooku (1, 2) i TikToku pojawił się film, w którym mężczyzna spożywa muchomora czerwonego. Na podstawie tego materiału niektórzy internauci negowali trujące działanie tego gatunku grzyba i sugerowali, że ma on właściwości lecznicze (1, 2, 3).
- Muchomor czerwony jest opisany w encyklopediach i atlasach grzybów jako gatunek niejadalny. Zawiera on muscymol, kwas ibotenowy i muskazon – substancje neurotoksyczne mogące uszkodzić układ nerwowy. Zjedzenie muchomora może spowodować halucynacje, wymioty, biegunkę i zaburzenia pracy serca (1, 2, 3, 4). W niektórych przypadkach zatrucie muchomorem prowadzi do śpiączki, a nawet do śmierci.
- Muchomora czerwonego nie stosuje się w medycynie konwencjonalnej, a jego działanie nie zostało poddane badaniom klinicznym. Jedzenie tego grzyba w celach rekreacyjnych może doprowadzić do przedawkowania, ponieważ trudno określić ilość substancji czynnych w danej porcji muchomorów.
AKTUALIZACJA 07.10.2025 W tekście opisaliśmy, że spożywanie 53 mg muscymolu może prowadzić do pojawienia się efektów psychoaktywnych. Dane te pochodziły z badania, w którym substancję te testowano na zwierzętach. Zmieniliśmy informacje, aby odnosiły się do dawek przyjmowanych przez ludzi.
Właśnie ruszył sezon na grzyby, a w sieci – jak co roku – pojawiają się wpisy zachęcające do jedzenia muchomorów. Na łamach Demagoga zajmowaliśmy się już podobnymi narracjami – tłumaczyliśmy m.in., że muchomory czerwone to trujące grzyby, które nie są ani lekarstwem, ani metodą na alkoholizm, ani też sposobem na odbudowanie neuronów.
We wrześniu 2025 roku na Facebooku (1, 2) i Tiktoku udostępniono nagranie, w którym widzimy mężczyznę w lesie jedzącego muchomora. Umieszczone pod filmem hashtagi [pisownia oryginalna] „#NatureTerapy” i „#amunitamuscaria” można odczytać jako przekonanie, że muchomory czerwone mają działanie terapeutyczne. Sam autor materiału przyznał w sekcji komentarzy, że spożył już koszyk tych grzybów, i przekonywał, że nie odczuwa skutków zatrucia.
Źródło: Facebook.com, 26.09.2025
Największe zainteresowanie rolka uzyskała na TikToku – osiągnęła niemal 170 tys. reakcji, 5,5 tys. komentarzy i 183 tys. udostępnień. Na Facebooku materiał wideo zdobył 3,2 tys. reakcji, ponad 1,8 tys. komentarzy i 800 udostępnień. W sekcji komentarzy wypowiadały się osoby oburzone zachowaniem zaprezentowanym w filmie, np. [pisownia oryginalna]: „Dzieci to oglądają weź człowieku… trochę odpowiedzialności i nie publikuj takich bzdur!!!”.
Jednak wiele osób pochwalało jedzenie muchomorów, np. [pisownia oryginalna]: „Naprawdę ilu ludzi jest jeszcze nieświadomych Jutro też lecę na zbiory. I micro dosing”, a niektórzy pisali nawet: „Muszę kiedyś spróbować”. Pojawiały się też głosy na temat leczniczych właściwości tych grzybów [pisownia oryginalna]: „ale debile z was wiecie ile badan o muchomorach bylo np na depresje lub bolerioze ..”.
W komentarzach można też zaobserwować teorie spiskowe na temat jadalności muchomorów, np. [pisownia oryginalna]: „Nawet nie wiecie jak muchomor potrafi być zdrowy tylko farmaceuci będą wam reklamować że są niezdrowe że możesz się zatruć szkoda że k…wa ich lekami się nie możesz zatruć przecież jakby ci powiedzieli że jest zdrowy to wiadomo że byście ich leków nie kupowali”.
Muchomory czerwone to trujące grzyby, niebezpieczne dla zdrowia
Muchomor czerwony (Amanita muscaria) to grzyb trujący dla człowieka – możemy przeczytać o tym w encyklopediach i atlasach grzybów. Zawiera on muscymol, kwas ibotenowy i muskazon – związki aktywne o działaniu neurotoksycznym, czyli powodujące uszkodzenia układu nerwowego. Do objawów zatrucia muchomorem zaliczamy (1, 2, 3):
- stan dezorientacji, zawroty głowy i zmęczenie;
- suchość w ustach i poszerzenie źrenic;
- zniekształcenie przestrzeni i nieświadomość czasu;
- halucynacje i omamy;
- nudności, wymioty i biegunkę.
Substancje występujące w muchomorze czerwonym mogą być przyczyną zaburzeń pracy serca, zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych oraz uszkodzeń mózgu. W niektórych przypadkach spożycie muchomorów może prowadzić do śpiączki, a nawet do śmierci.
Muchomor czerwony – używka bez możliwości kontrolowania dawki
Jedną z przyczyn, dla których niektórzy jedzą muchomory czerwone, są ich właściwości psychoaktywne i halucynogenne. Nietrudno jednak przedawkować substancje zawarte w grzybie. W przypadku muscymolu wystarczy kilka mg, aby wywołać efekty psychoaktywne. W krótkim czasie pojawiają się zawroty głowy, nudności oraz uczucie zmęczenia.
Podczas jedzenia muchomorów nie da się dokładnie określić przyjmowanej dawki substancji psychoaktywnych. W jednej z naszych poprzednich analiz prof. dr hab. Marta Wrzosek, mykolożka, wyjaśniła, że stężenie związków chemicznych w grzybach zależy od bardzo wielu czynników, m.in. ich wieku, miejsca wzrostu i cech środowiska. W związku z tym trudno jest przewidzieć, czy zjedzenie określonej porcji muchomorów doprowadzi do zatrucia.
Czy muchomory mają właściwości lecznicze? Ekspertka ostrzega
Muchomora czerwonego nie stosuje się w medycynie opartej na dowodach naukowych. Wbrew niektórym przekonaniom nie zalicza się on do oficjalnych metod leczenia chorób nowotworowych, alkoholizmu, boreliozy ani depresji.
Niektóre badania przedkliniczne wykazują, że związki chemiczne zawarte w tym gatunku grzyba mogą mieć właściwości uspokajające, poprawiać funkcje poznawcze i pełnić rolę w modulacji hormonalnej. Leczniczy potencjał muchomora czerwonego jest jednak niezweryfikowany, ponieważ nie poddano go badaniom klinicznym.
Nieznane są również efekty mikrodozowania muchomora czerwonego. Mykolożka prof. dr hab. Marta Wrzosek wyjaśnia:
„Kolejną kwestią wskazującą na możliwe poważne konsekwencje spożywania muchomorów jest ich zdolność do akumulacji metali ciężkich, co może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia w sytuacji wielokrotnego sięgania po te substancje (np. w przypadku codziennego mikrodozowania) […] Choć nie było jak dotąd przeprowadzonych długoterminowych badań nad osobami regularnie mikrodozującymi te grzyby, można wskazać na potencjalną możliwość trwałych uszkodzeń narządów miąższowych (wątroby, nerek) oraz encefalopatii, będącej skutkiem zatrucia metalami”.
Jedzenie muchomorów – niebezpieczna i zakazana moda
Komunikaty rządowe (1, 2) regularnie ostrzegają przed jedzeniem muchomorów czerwonych i przypominają o odpowiedzialnym grzybobraniu. Według raportów Głównego Inspektoratu Sanitarnego (GIS) w latach 2014–2024 odnotowano w Polsce:
- 212 zatruć grzybami;
- 7 zgonów spowodowanych spożyciem grzybów;
- 10 zatruć muchomorami czerwonymi.
Pomimo ryzyka dalej odnotowuje się przypadki dobrowolnego spożycia muchomorów w celach leczniczych i rekreacyjnych. W związku z tym GIS zarekomendował umieszczenie związków chemicznych występujących w tym grzybie na liście substancji stwarzających zagrożenie dla zdrowia.
22 maja 2025 roku kwas ibotenowy i muscymol dodano do wykazu substancji kontrolowanych, a ich posiadanie i dystrybucja jest w Polsce niedozwolona.
Poznaj zasady bezpiecznego grzybobrania
O zasadach bezpiecznych zbiorów przeczytasz na stronie Ministerstwa Zdrowia oraz Lasów Państwowych (1, 2). Oto niektóre z nich:
- nie zbieraj grzybów, których nie rozpoznajesz;
- w razie wątpliwości skorzystaj z atlasu grzybów lub porady specjalisty;
- unikaj grzybów zbyt małych – trudno rozpoznać, czy są blaszkowe, czy nie;
- nie przyjmuj rad od przygodnych grzybiarzy i nie kupuj grzybów z nieznanego źródła.
Jeśli podejrzewasz u siebie lub u kogoś z Twojego otoczenia zatrucie muchomorem czerwonym lub jakimkolwiek innym grzybem, niezwłocznie zadzwoń na numer 112 lub 999 lub zawieź chorą osobę na Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR).
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
