Strona główna Fake News Muchomor czerwony to jadalne „lekarstwo”? Fałszywe informacje

Muchomor czerwony to jadalne „lekarstwo”? Fałszywe informacje

Muchomor czerwony to jadalne „lekarstwo”? Fałszywe informacje

Fot. Janusz Walczak / Pexels / Modyfikacje: Demagog

Muchomor czerwony to jadalne „lekarstwo”? Fałszywe informacje

Zjedzenie tego grzyba może nieść poważne konsekwencje dla zdrowia.

Fake news w pigułce

  • Na jednym z facebookowych profili pojawił się ok. 20-minutowy materiał, w którym przedstawiono muchomora czerwonego jako grzyba w pełni jadalnego i o leczniczych właściwościach. W materiale opowiadano, że to grzyb, który był jedzony w wielu kulturach na przestrzeni dziejów, w związku z tym rzekomo nie należy się go obawiać.
  • Muchomor czerwony to gatunek grzyba, który jest klasyfikowany jednoznacznie jako trujący dla człowieka. Jego stosowanie nie ma medycznych podstaw, a spożycie może wiązać się z szerokim zestawem dolegliwości. W skrajnych przypadkach zjedzenie może skończyć się nawet śmiercią.

19 maja 2023 roku na facebookowym profilu, który przyjął nazwę „Ministerstwo Zdrowia” (nie mylić z prawdziwym ministerstwem), pojawił się wpis z dołączonym filmem. W materiale wideo przekonywano, że spożywanie muchomora czerwonego niesie wiele korzyści dla zdrowia i leczy z wielu chorób (czas nagrania 09:33). Z dźwięku w tle wynika, że oryginalnie materiał opublikowano w języku rosyjskim, jednak ktoś postanowił przetłumaczyć go na język polski. 

Film od samego początku próbował zbudować pozytywne skojarzenia z muchomorami. Pokazano w nim np. fragment „Bajki z mchu i paproci” ze Żwirkiem i Muchomorkiem (czas nagrania 00:01), a następnie uwiarygodniono teorię, jakoby muchomor czerwony był grzybem szeroko stosowanym na całym świecie i w całej historii ludzkości (czas nagrania 04:35).

Zrzut ekranu nagrania o muchomorach czerwonych, które zamieszczono na Facebooku. Na stopklatce widać fragment wstępu ze starej bajki „Żwirek i muchomorek”.

Źródło: www.facebook.com

Film zdobył 266 reakcji i ponad 11 tys. wyświetleń. W dodatku uzyskał ponad 400 udostępnień. W sekcji komentarzy internauci pisali „super” i pytali o „jakieś szczegóły dot. przygotowa do konsumpcji” – co wskazuje na to, że niektórzy najprawdopodobniej uwierzyli w przedstawiane informacje.

Muchomory czerwone – film sugeruje, że nie są groźne. Jaka jest prawda?

Na wstępie słyszymy, że: „od dzieciństwa nam mówią, że jest on śmiertelnie trujący […] A jeśli wam powiemy, że słuchy o trujących własnościach muchomora są mocno przesadzone? Że przez tysiąclecia wiele narodów uważało go za grzyb w pełni jadalny?” (czas nagrania 01:05). Oprócz tego dowiadujemy się też, że „w Rosji, jak i wielu innych krajach, preparaty z muchomora nie są zakazane. Mało tego, niektóre z nich są stosowane w medycynie oficjalnej, a nawet można je kupić w aptece” (czas nagrania 04:35), a na przebitkach pokazywano ludzi, którzy np. jedli muchomory (czas nagrania 12:45).

Nie jedz muchomorów czerwonych – nie jest to jadalny gatunek grzyba. W atlasach grzybów i w encyklopediach zalicza się je do gatunków trujących dla człowieka. Mimo że doniesienia o śmiertelnych przypadkach z powodu zjedzenia muchomora czerwonego są rzadkie, to jego spożycie wcale nie jest dobre dla organizmu (nawet po wcześniejszej obróbce termicznej).

Zatrucia występują najczęściej z powodu przypadkowego zjedzenia lub przez celowe zjedzenie w poszukiwaniu doświadczeń psychodelicznych. Spożycie muchomora czerwonego może powodować intensywne objawy, takie jak kilkunastogodzinne: nudności, wymioty, bóle żołądka, biegunka, zawroty głowy, trudności w oddychaniu, senność i wiele innych.

 

AKTUALIZACJA 15.11.2023. We wcześniejszej wersji tekstu znajdowała się informacja o tym, że zatrucia występują najczęściej z powodu przypadkowego zjedzenia„. W ramach aktualizacji dodano treść, która wskazuje też na celowe zjedzenie w poszukiwaniu doświadczeń psychodelicznych”.

W praktyce bardzo trudno jest oszacować, jakie dawki trujących substancji są zawarte w konkretnym muchomorze, ponieważ może zależeć to od środowiska rozrostu oraz okazałości grzyba.

Mimo że na przestrzeni dziejów w niektórych kulturach jadano różne muchomory, nie oznacza, że w każdym przypadku były to muchomory czerwone ani że ich spożywanie zawsze było bezpieczne. Podobnie jest w przypadku informacji, że preparaty lub suplementy na bazie muchomora są sprzedawane w Rosji i rozprowadzane do innych krajów – nie oznacza to wcale, że są to leki na wiele schorzeń o skuteczności potwierdzonej klinicznie.

Gotowanie muchomora nie spowoduje, że stanie się dobry do spożycia!

filmie podano też rzekomo skuteczną metodę przyrządzania muchomorów czerwonych, która uchroni nas przed poważnym zatruciem po spożyciu: „Wszelkie trujące związki są wodorozpuszczalne. Przy kilkukrotnym gotowaniu przechodzą do odwaru. To samo ma miejsce przy ich suszeniu” – można usłyszeć (czas nagrania 07:36).

W sieci można się zetknąć z poradami, by muchomora namaczać, gotować, obrabiać termicznie, a wtedy rzekomo stanie się strawny. Jednak jakiekolwiek metody przyrządzania muchomora czerwonego nie są bezpieczne. Obróbka może sprawić jedynie, że będzie on mniej toksyczny, ale wcale nie – zdrowy.

Stężenie poszczególnych substancji może być bardzo różnorodne,zależności od okazu i warunków wzrostu. Jeśli ktoś spożył grzyby i nic mu się nie stało, to powód do radości. Nie oznacza to jednak, że ta sama ilość surowca zadziała identycznie na inne osoby.

Hipotetycznie możemy sobie wyobrazić sytuacje, w których ktoś gotuje muchomora czerwonego przez wiele dni i wystawia go na różne warunki atmosferyczne, przez co potencjalnie nic nie stanie się po jego spożyciu. Tylko że w takiej sytuacji muchomor straci też wszelkie inne właściwości, w tym te, o których mówią zwolennicy jego spożywania. Dla samych doznań smakowych znacznie prościej i bezpiecznej jest spożyć jadalne gatunki grzybów, które zawierają w sobie m.in. witaminy z grupy B, sole mineralne, magnez i wiele innych, a przy tym nie są toksyczne.

Muchomory czerwone nie są lekarstwem na wiele schorzeń i nowotwory!

Pod koniec filmu można dowiedzieć się, że stosowanie muchomora czerwonego to rzekomo cudowne lekarstwo na wiele schorzeń. Jak podawano to dobry środek na: gojenie ran i choroby skóry (czas nagrania  10:00), gruźlicę i inne choroby płuc (czas nagrania 10:59) oraz na depresję (czas nagrania 11:32) i choroby układu krążenia (czas nagrania 12:27). W dodatku rzekomo pomoże przy chorobach tarczycy (czas nagrania 13:20), przy nowotworach (czas nagrania 13:36), a także przy wadach wzroku (czas nagrania 14:25).

Zachęcanie, by stosować muchomora czerwonego jako lekarstwo, jest niebezpieczne. Zwłaszcza w przypadku osób, które cierpią na tak poważne schorzenia jak nowotwory.

Żadna instytucja – w tym Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL), a także zagraniczne, takie jak National Cancer Institute lub Centers for Disease Control and Prevention  nie wskazują, by można było prowadzić skuteczną terapię przy użyciu muchomora.

Także w Rosji – o której wielokrotnie wspomina się w filmie i z której wywodzi się wiele doniesień o spożywaniu muchomorów – oficjalne instytucje, np. ministerstwo zdrowia w obwodzie moskiewskim, ostrzegają przed spożywaniem muchomorów czerwonych.

Nie ma badań klinicznych, które wskazują, że muchomor czerwony lub substancje będące unikalne tylko i wyłącznie dla niego są skuteczne i bezpieczne w leczeniu chorób. Przykładowo: Encyklopedia Britannica podaje, że muchomory czerwone są źródłem bufoteniny (to słaby środek halucynogenny), ale tę samą substancję można pozyskać także z jadu ropuch. W dodatku jest to środek, który w badaniach psychiatrycznych wykorzystywano tylko eksperymentalnie. Istnieje szereg bezpieczniejszych terapii i środków, którymi można radzić sobie z problemami takimi jak choroby i schorzenia wymieniane w filmie

Podsumowanie – uwaga na pseudonaukowe porady na temat leczenia

W sieci można znaleźć wiele fałszywych i pseudonaukowych porad dotyczących leczenia chorób – podobnie jest w kwestii jedzenia muchomorów czerwonych. Spożywanie tego grzyba nie ma uzasadnionych podstaw ani w kontekście kulinarnym, ani zdrowotnym.

Wątpliwe jest także jego bezpieczeństwo oraz sens stosowania w celach rekreacyjnych jako substancji odurzającej – więcej o tym przeczytasz w innej analizie. Zanim sięgniesz po jakiekolwiek niesprawdzone porady z internetu na temat alternatywnych terapii, skontaktuj się ze sprawdzonym lekarzem, który dobierze odpowiednie i skuteczne sposoby leczenia.

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Wpłać, ile możesz

Na naszym portalu nie znajdziesz reklam. Razem tworzymy portal demagog.org.pl

Wspieram