5 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
5 min czytania
Kleszcze Billa Gatesa i alergia na mięso. Sprawdzamy teorię spiskową
Teorie spiskowe 
Zdrowie 
Fake news Kleszcze zmodyfikowane genetycznie przez Billa Gatesa powodują alergię na mięso – tak przekonują niektórzy internauci. Sprawdzamy, jakie fakty stoją za tą teorią spiskową
Fot. Pexels / Facebook / Modyfikacje: Demagog
Kleszcze Billa Gatesa i alergia na mięso. Sprawdzamy teorię spiskową
Kleszcze zmodyfikowane genetycznie przez Billa Gatesa powodują alergię na mięso – tak przekonują niektórzy internauci. Sprawdzamy, jakie fakty stoją za tą teorią spiskową
Analiza w pigułce
- Na Facebooku opublikowano wpisy (1, 2, 3), których autorzy przekonują, że genetycznie zmodyfikowane kleszcze stworzone przez Billa Gatesa powodują zespół alfa-gal – nieuleczalną alergię na czerwone mięso. Ma to być część szerszego planu, aby zwiększyć popyt na „sztuczne mięso”.
- Badania Oxitec, finansowane przez Fundację Billa i Melindy Gatesów, polegały na modyfikowaniu genetycznym samców kleszczy bydlęcych (rhipicephalus microplus), aby ich potomstwo nie było w stanie przeżyć do dojrzałości. Takie kleszcze miałyby być wypuszczane w celu kopulacji z dzikimi samicami, aby naturalnie zmniejszyć populację tych pajęczaków. Ostatecznie żadne z kleszczy z programu Oxitec nie zostały wypuszczone poza laboratoria.
- Żadne wiarygodne źródło nie wskazuje, że ludzka ingerencja w genotyp kleszczy ma jakikolwiek związek z zespołem alfa-gal (1, 2, 3). Schorzenie jest najczęściej wiązane z ukąszeniem przez inny gatunek kleszcza (amblyomma americanum). Kleszcze bydlęce, które były przedmiotem badania Oxitec, również bywają wymieniane jako potencjalni nosiciele cząsteczki alfa-gal, lecz takie powiązanie nie jest potwierdzone w badaniach naukowych.
Kleszcze wciąż są częstym tematem teorii spiskowych i alarmistycznych przekazów. W zeszłym tygodniu opisywaliśmy fałszywe doniesienia, zgodnie z którymi na pola są zrzucane skrzynki z tymi pasożytami – w ramach spisku, w który zaangażowany ma być Bill Gates.
Tym razem trafiliśmy na wpisy, w których wyjaśnia się, jakie motywacje mają stać za planem założyciela Microsoftu związanym z kleszczami (1, 2, 3). Ich autorzy przekonują, że genetycznie zmodyfikowane pasożyty Billa Gatesa powodują zespół alfa-gal – nieuleczalną alergię na czerwone mięso. Ma to być część szerszego planu, którego celem jest rzekomo zwiększenie popytu na „sztuczne mięso”.
Źródło: Facebook, 20.05.2026
Bill Gates i badania na kleszczach
Fundacja Billa i Melindy Gatesów rzeczywiście finansowała badania genetyczne na kleszczach, lecz ich cel istotnie różni się od intencji opisanych we wpisach. Badania w ramach programu Oxitec polegały na modyfikowaniu genetycznym samców kleszczy bydlęcych (rhipicephalus microplus), aby ich potomstwo nie było w stanie przeżyć do dojrzałości. Takie kleszcze, zgodnie z założeniami projektu, miały być wypuszczane w celu kopulacji z dzikimi samicami, aby naturalnie zmniejszyć populację tych pasożytów.
Jak opisuje PolitiFact, ostatecznie żadne z kleszczy z programu Oxitec nie zostały wypuszczone poza laboratoria. Metaanaliza wyników badań na temat zasięgu występowania tego gatunku kleszcza wskazuje, że został on w dużej mierze wyeliminowany w USA, a w Polsce nigdy nie odnotowano jego występowania.
Czym jest zespół alfa-gal?
Jak opisuje Mayo Clinic, zespół alfa-gal to rodzaj alergii pokarmowej, która może pojawić się po ukąszeniu kleszcza. Osoby z tym schorzeniem mogą doświadczać reakcji alergicznych po spożyciu czerwonego mięsa i innych produktów spożywczych pochodzących od ssaków.
Pasożyt, który żerował wcześniej na zwierzęciu, gdy ukąsi człowieka, może wprowadzić cząsteczkę alfa-gal (występującą naturalnie u wielu ssaków, ale nie u ludzi) do krwioobiegu człowieka wraz ze swoją śliną. Ludzki układ odpornościowy może zidentyfikować ją jako zagrożenie i wyprodukować przeciwciała, które powodują reakcję alergiczną. Żadne wiarygodne źródło nie wskazuje, że ludzka ingerencja w genotyp kleszczy ma jakikolwiek związek z tym schorzeniem (1, 2, 3).
Zespół alfa-gal jest najczęściej wiązany z ukąszeniem przez kleszcza gwiaździstego (amblyomma americanum). To gatunek występujący w południowo-wschodnich regionach Stanów Zjednoczonych. Kleszcze bydlęce, które były przedmiotem badania Oxitec, również bywają wymieniane jako potencjalni nosiciele cząsteczki alfa-gal, lecz takie powiązanie nie jest potwierdzone w badaniach naukowych.
Kleszcze pospolite (ixodes ricinus) występujące w Polsce również są wiązane z tym schorzeniem, lecz przypadki zespołu alfa-gal w naszym kraju są bardzo rzadkie. Mimo to wszystkie ugryzienia przez kleszcze należy traktować jako potencjalne źródło zakażenia groźnymi chorobami (m.in. boreliozą czy kleszczowym zapaleniem mózgu). Na naszej stronie znajdziecie poradnik, jak bezpiecznie pozbyć się kleszcza.
Dlaczego widzimy więcej kleszczy?
Popularność takich teorii spiskowych może być spowodowana faktem, że rzeczywiście możemy doświadczać zwiększonej aktywności kleszczy. Jest to skutek zmiany klimatu – wyższe średnie temperatury wydłużają sezon aktywności kleszczy, przyspieszają ich cykl rozwojowy i umożliwiają im ekspansję na nowe obszary. Dodatkowo łagodniejsze zimy zwiększają ich przeżywalność.
Zjawisko to możemy zaobserwować zarówno w Polsce (w przypadku kleszczy pospolitych), jak i w USA (w przypadku kleszczy gwiaździstych). Ten proces skutkuje wzrostem liczby przypadków zespołu alfa-gal w tym kraju.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
