4 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
4 min czytania
Kto popełnił zbrodnię w Jedwabnem? Dowody potwierdzają – to Polacy
Fake news Niemieckie łuski z karabinów, relacje członka rodziny, a także opóźnianie ekshumacji. Wszystko to miało potwierdzać, że zbrodni w Jedwabnem nie popełnili Polacy, lecz Niemcy. Dowody historyczne w tej kwestii są jednak jednoznaczne.
Niemieckie łuski z karabinów, relacje członka rodziny, a także opóźnianie ekshumacji. Wszystko to miało potwierdzać, że zbrodni w Jedwabnem nie popełnili Polacy, lecz Niemcy. Dowody historyczne w tej kwestii są jednak jednoznaczne.
ANALIZA W PIGUŁCE
- Śledztwo w sprawie zbrodni w Jedwabnem prowadzono w latach 2000–2003 przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Białymstoku. Organ wyznaczony do badania sprawy pogromu doszedł do wniosku, że zbrodnia w Jedwabnem została popełniona z „niemieckiej inspiracji”, ale to rola Polaków była „decydująca w zrealizowaniu zbrodniczego planu” (s. 201).
- Łuski z broni palnej znalezione podczas prac ekshumacyjnych nie są powiązane ze zbrodnią w Jedwabnem. W 1944 roku w miejscu pogromu przebiegały niemieckie okopy, a łuski pochodzą właśnie z tamtego okresu.
10 lipca 2026 roku obchodzono 85. rocznicę pogromu Żydów w Jedwabnem. Tym samym upamiętniono zbrodnię z lipca 1941 roku, której ofiarami stało się kilkuset obywateli RP narodowości żydowskiej z tego miasta.
Rocznica pogromu w Jedwabnem stała się pretekstem do publikowania treści spiskowych na temat tego, kto jest odpowiedzialny za zbrodnię. W jednym z nagrań, które uzyskało na Facebooku ponad 2,2 tys. reakcji, słyszymy, że prawda o Jedwabnem to „największy strach wszystkich polskich prezydentów” [czas nagrania: 1:05].
W filmie padły słowa: „Na terenie Jedwabne znaleźli niemieckie łuski, które wskazywały, gdyby zostały poddane analizie, wskazałyby właśnie, że to Niemcy wtedy mordowali Żydów w Jedwabnem, a nie Polacy” [czas nagrania: 10:05]. Dodano, że „naciągane są również ilości ofiar” [czas nagrania: 10:21].
Autorem materiału wideo jest Adar Blumenstein. Jak podaje Gazeta.pl, to fikcyjna postać wykreowana przez Jakuba S., aktora i działacza Młodych dla Wolności.
Źródło: Facebook.com, 14.07.2026
Śledztwo dotyczące zbrodni w Jedwabnem
Sprawa zbrodni w Jedwabnem była wyjaśniana w przeszłości przez polskie organy prawne. W latach 2000–2003 Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Białymstoku prowadziła śledztwo, w czasie którego rozważano trzy hipotezy (s. 2):
- Zbrodnię popełnili sami Niemcy bez udziału Polaków lub też zmusili do udziału w jej popełnieniu pewną grupę polskich cywili.
- Zbrodnię popełnili sami Polacy z własnej inicjatywy, bez współdziałania z Niemcami.
- Zbrodnię popełniła grupa Polaków działających z niemieckiej inspiracji, w poczuciu przyzwolenia ze strony Niemców i pełnej bezkarności.
Po zbadaniu sprawy komisja doszła do wniosku, że choć można przyjąć, że zbrodnia w Jedwabnem została popełniona z „niemieckiej inspiracji”, to rola Polaków była „decydująca w zrealizowaniu zbrodniczego planu” (s. 201). W raporcie przeczytamy:
„Zasadne jest przypisanie Niemcom, w ocenie prawnokarnej, sprawstwa sensu largo tej zbrodni. Wykonawcami zbrodni, jako sprawcy sensu stricto, byli polscy mieszkańcy Jedwabnego i okolic – mężczyźni, w liczbie co najmniej około 40”.
Łuski znalezione na miejscu zbrodni. Czy to dowód udziału Niemców?
W ramach prac ekshumacyjnych prowadzonych na początku tego stulecia odnaleziono także łuski naboi karabinowych, w większości systemu Mauser. Na tej podstawie wyciągnięto wnioski, że to być może Niemcy byli odpowiedzialni za zbrodnię w Jedwabnem.
Jak jednak czytamy w publikacji IPN, łuski pochodzą prawdopodobnie z innego zdarzenia, niepowiązanego z mordem w 1941 roku:
„Jednak właśnie tam przebiegały niemieckie okopy z 1944 r. W styczniu 1945 r. te okolice zostały zajęte przez Sowietów i te łuski pochodzą właśnie z tego okresu. Potwierdza to ich badanie”.
Teorie spiskowe wokół zbrodni w Jedwabnem
W analizowanym materiale na temat tego, co miało stać się w Jedwabnem, Adar Blumenstein mówi: „Gdy tylko św. pamięci Lech Kaczyński […] dowiedział się, że na terenie Jedwabnem, podczas ekshumacji, znaleziono niemieckie łuski, natychmiast zakazał dalszych prac ekshumacyjnych, nakazał zakopać to” [czas nagrania: 1:32]. Jednak teoria, jakoby Kaczyński miał zakazać prac ekshumacyjnych, ponieważ odnaleziono ślady niemieckiej broni, mija się z prawdą.
W 2001 roku Lech Kaczyński, ówczesny prokurator generalny, nakazał wstrzymać ekshumację ofiar zbrodni w Jedwabnem. Stało się tak ze względu na protestujących wyznawców judaizmu – religii, w której ekshumacja z zasady jest zakazana.
Pojawiają się także treści spiskowe dotyczące liczby ofiar. W najnowszych przekazach medialnych IPN pisze, że w Jedwabnem zginęło co najmniej 340 obywateli RP narodowości żydowskiej. Jednak z powodu nieprzeprowadzenia pełnej ekshumacji w Jedwabnem szacunki są uważane przez ekspertów za niedokładne.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
