Fake News
Ludzie produkują za mało dwutlenku węgla, by wywołać zmianę klimatu? Sprawdzamy
6 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
6 min czytania
Ludzie produkują za mało dwutlenku węgla, by wywołać zmianę klimatu? Sprawdzamy
Ekologia 
Fake news 
Klimat Republikański kongresmen przypomniał, że CO2 stanowi tylko 0,04 proc. atmosfery Ziemi, a większość tego gazu nie pochodzi z działalności człowieka. Czy to oznacza, że ludzie mają niewielki wpływ na klimat? Sprawdzamy.
Republikański kongresmen przypomniał, że CO2 stanowi tylko 0,04 proc. atmosfery Ziemi, a większość tego gazu nie pochodzi z działalności człowieka. Czy to oznacza, że ludzie mają niewielki wpływ na klimat? Sprawdzamy.
Analiza w pigułce
- W filmie opublikowanym na Facebooku Rich McCormick, republikański kongresmen, stwierdził, że dwutlenek węgla stanowi 0,04 proc. atmosfery Ziemi, a zaledwie 11 proc. z tego jest wytwarzane przez człowieka. Amerykański polityk zaznaczył też: „Gdy pytam naukowców, nigdy nie mają odpowiedzi na to, jak powodujemy tę zmianę klimatu” [czas nagrania 00:54].
- Choć zawartość CO2 w atmosferze jest procentowo niewielka (0,04 proc.), to nawet taka ilość znacząco wpływa na efekt cieplarniany. Stężenie CO2 wzrosło o ponad połowę od czasów sprzed rewolucji przemysłowej (1, 2, 3). Jest to wynik najwyższy od setek tysięcy lat, a przyrost tej wartości nigdy nie był tak szybki.
- Aktualnie ludzie odpowiadają nie za 11 proc., a za jedną trzecią CO2 obecnego w atmosferze. Nawet tak stosunkowo nieduża ilość CO2 – ze względu na swoje wyjątkowe właściwości – ma nieproporcjonalnie duży wpływ na efekt cieplarniany (1, 2, 3). Naukowcy są zgodni co do tego, że działalność człowieka – m.in. spalanie paliw kopalnych, wylesianie i hodowla zwierząt – jest główną przyczyną globalnego ocieplenia.
Zmiana klimatu jest częstym tematem dezinformacyjnych narracji. Wiele z nich omawialiśmy już w naszych poprzednich artykułach. Tym razem na Facebooku pojawił się fragment przesłuchania amerykańskiej Podkomisji ds. Śledztw i Nadzoru z 20 września 2023 roku. W nagraniu Rich McCormick, republikański kongresmen, wypowiada się na temat wpływu człowieka na zmianę klimatu.
W materiale wideo słyszymy: „Jaki jest procent dwutlenku węgla w atmosferze? […] 0,04 proc. Jaki procent pochodzi od człowieka z tego 0,04? […] około 11 proc.” [czas nagrania 00:00]. Polityk stwierdził, że naukowcy nie potrafią udowodnić wpływu człowieka na zmianę klimatu [czas nagrania 00:54].
Źródło: Facebook.com, 06.12.2025
Nagranie uzyskało ponad 2,4 tys. reakcji, 1 tys. udostępnień i 70 komentarzy. Wśród osób wypowiadających się pod filmem nie brakowało takich, które zgadzały się z tezami wygłaszanymi przez polityka, np. [pisownia oryginalna]: „Mądry facet”, „Pięknie wbił lewaków…”, „pięknie ich wyjaśnia ! Bog honor ojczyzna !”.
Człowiek przyczynia się do zmiany klimatu
W nagraniu Rich McCormick twierdzi, że wpływ człowieka na klimat nie jest udowodniony naukowo. W materiale wideo pojawia się taka wypowiedź: „Gdy pytam naukowców, nigdy nie mają odpowiedzi na to, jak powodujemy tę zmianę klimatu” [czas nagrania 00:54].
Taka narracja jest niezgodna z konsensusem naukowym. Według badaczy działalność człowieka jest główną przyczyną globalnego ocieplenia. W przeszłości zmiany klimatu były spowodowane naturalnymi czynnikami, np. wybuchami wulkanów. Obecnie są to skutki aktywności człowieka – m.in. spalania paliw kopalnych, wylesiania i hodowli zwierząt.
Czy 0,04 proc. CO2 w atmosferze to dużo?
W materiale wideo Rich McCormick opisuje skład atmosfery: „78 proc. – azot, 21 proc. – tlen, dwutlenek węgla to 0,04 proc.”, a następnie podkreśla: „Jaki procent pochodzi od człowieka z tego 0,04? […] około 11 proc.” [czas nagrania 00:00].
Niewielkie na pierwszy rzut oka stężenie CO2 ma duży wpływ na całą planetę. Dwutlenek węgla jest bowiem gazem cieplarnianym, który – w przeciwieństwie do tlenu i azotu – zatrzymuje ciepło na Ziemi. Dodatkowo, w odróżnieniu od pary wodnej, która również powoduje efekt cieplarniany, dwutlenek węgla nie jest tak łatwy do usunięcia z atmosfery. Dlatego nawet niewielki wzrost stężenia CO2 powoduje nieproporcjonalnie duży wzrost temperatury.
Temperatura powierzchni Ziemi podniosła się o 1,4°C w porównaniu do poziomu sprzed epoki przemysłowej. Jeśli komuś wydaje się, że to niewiele, warto przypomnieć, że podczas maksimum ostatniej epoki lodowcowej średnia temperatura na Ziemi była „tylko” 5,5°C niższa niż w epoce przedprzemysłowej.
Efektami globalnego ocieplenia są m.in. skrajne zjawiska atmosferyczne, takie jak huragany, powodzie, burze, cyklony i tajfuny. Ze wzrostem temperatury wiążą się susze, negatywnie wpływające na rolnictwo i ograniczające dostęp do wody pitnej. Topniejące lodowce podnoszą poziom mórz, a oceany ocieplają się i zakwaszają. Zmiana klimatu prowadzi również do wymierania gatunków, przesiedleń, ubóstwa i pogorszenia się zdrowia człowieka.
Jaki procent CO2 w atmosferze pochodzi od człowieka?
Procentowa zawartość dwutlenku węgla w atmosferze, którą podano w nagraniu, wydaje się nieduża, jednak zmiany na przestrzeni lat są wyraźne. Świadczą o tym dane (1, 2, 3) zebrane przez Międzyrządowy Panel ds. Zmiany Klimatu (IPCC) oraz amerykańską Agencję Oceanów i Atmosfery (NOAA). Według tych organizacji zmiany zawartości CO2 w atmosferze przedstawiają się następująco:
- w erze sprzed rewolucji przemysłowej – 285,5 ppm (cząsteczki na milion),
- 1998 rok – 365 ppm,
- wrzesień 2025 roku – 423 ppm.
Stężenie dwutlenku węgla w atmosferze wzrosło więc niemal o połowę od momentu rozpoczęcia masowego spalania paliw kopalnych. Natomiast człowiek odpowiada nie za 11 proc., a za około jedną trzecią CO2 obecnego w atmosferze. Dane agencji NOAA pokazują też, że obecnie stężenie dwutlenku węgla (ponad 400 ppm) w atmosferze jest najwyższe od 800 tysięcy lat, a przyrost tej wartości nigdy nie był tak szybki.
W artykule na stronie Climate Portal możemy przeczytać:
„Ilość CO2, którą ludzie wyemitowali w ciągu ostatnich stu lat, jest porównywalna z ilością, która została wyemitowana w ciągu 100 stuleci po ostatniej epoce lodowcowej. Innymi słowy, we współczesnych czasach ilość dwutlenku węgla w atmosferze wzrasta ok. 100 razy szybciej niż wtedy, gdy ludzie wychodzili z ostatniej epoki lodowcowej”.
Skąd wiemy, jak zmieniała się temperatura na przestrzeni lat?
W materiale wideo słyszymy: „Mówią, że to najgorętszy miesiąc od 100 000 lat. Na podstawie jakich dowodów naukowych? Jakie mieliśmy raporty światowe 100 000 lat temu? Nie widziałem żadnego egipskiego hieroglifu o tym, a wy?” [czas nagrania 00:40].
Istnieje wiele sposobów, dzięki którym możemy pozyskać historyczne dane o klimacie. Do rekonstrukcji dawnych warunków klimatycznych naukowcy wykorzystują tzw. dane zastępcze (proxy data). Zmiany klimatu rejestrują m.in.:
- koralowce – ich szkielety są uformowane inaczej w zależności od temperatury, światła i pozyskiwanych składników odżywczych,
- pyłek kwiatowy – ziarna pyłku zachowane w ziemi pozwalają określić, jakie rośliny rosły na danym terenie, a co za tym idzie – jaki klimat panował na tym obszarze,
- lodowce – między warstwami lodu gromadzącego się przez tysiąclecia można znaleźć pęcherzyki powietrza, w których jest „uwięziony” dwutlenek węgla,
- słoje drzewne – odstępy między słojami sygnalizują temperaturę i wilgotność klimatu, w jakim rosło drzewo,
- osady z dna oceanów – zawarte tam drobne skamieniałości i substancje chemiczne pozwalają na opisywanie stanu środowiska i stężenia dwutlenku węgla nawet wiele milionów lat temu.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
