4 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
4 min czytania
Samolot zestrzelony przez Iran? Uwaga na grafikę stworzoną przez AI
Sztuczna inteligencja 
Fake news Nowoczesny izraelski myśliwiec rzekomo został zestrzelony przez irańską armię. Dowodem na to jest zdjęcie wraku. Czy jest ono prawdziwe?
Fot. Pexels / Facebook / Modyfikacje: Demagog
Samolot zestrzelony przez Iran? Uwaga na grafikę stworzoną przez AI
Nowoczesny izraelski myśliwiec rzekomo został zestrzelony przez irańską armię. Dowodem na to jest zdjęcie wraku. Czy jest ono prawdziwe?
Analiza w pigułce
- W mediach społecznościowych krąży zdjęcie, które ma przedstawiać wrak izraelskiego myśliwca F-35 (1, 2, 3) zniszczonego przez wojsko Iranu.
- Szczątki samolotu to obraz wygenerowany przy pomocy sztucznej inteligencji. Maszyna z omawianej grafiki różni się od prawdziwego sprzętu wojskowego m.in. oznaczeniami na kadłubie czy kształtem stateczników.
Przynajmniej 20 dowódców wojskowych i 6 czołowych specjalistów od energetyki jądrowej zginęło w wyniku izraelskiego ataku na Iran z 13 czerwca 2025 roku. Pierwsze doniesienia irańskich przedstawicieli mówiły o ponad 300 rannych wskutek izraelskiej operacji, głównie cywilów. Obecnie liczba ta wzrosła do ponad tysiąca.
Tego samego dnia Iran odpowiedział swoim atakiem rakietowym. Sytuacja wciąż eskaluje, a w mediach pojawiają się kolejne doniesienia o nowych bombardowaniach.
Obydwa ataki spowodowały pojawienie się w internecie wielu materiałów, z których nie wszystkie są prawdziwe. Spore poruszenie wywołała wiadomość podana przez irańską państwową agencję prasową (IRNA). Irańska armia poinformowała, że udało jej się zestrzelić izraelski myśliwiec F-35. Wiadomość tę zdementowały Siły Obronne Izraela (IDF).
Fake News Detector: Iran didn’t shoot down any Israeli fighter jets. They are trying to create a fake victory narrative and it’s not going very well. pic.twitter.com/38yX52n9PB
— LTC Nadav Shoshani (@LTC_Shoshani) June 14, 2025
Podczas przeglądania mediów społecznościowych można było natrafić na zdjęcia wraku rzekomego myśliwca (1, 2, 3). Jak opisał jeden z użytkowników: „Iran został pierwszym krajem, który zestrzelił myśliwce F-35 piątej generacji należące do Izraela”.
Źródło: Facebook.com, 15.06.2025
Zdjęcie wraku wygenerowane przez AI
Fotografii zniszczonego myśliwca nie znajdziemy w depeszy agencji IRNA ani innych agencji z tego kraju, np. Mehr News. Zdjęcie pojawiło się jednak w programie informacyjnym telewizji Tasnim News. Okazuje się jednak, że obrazek nie przedstawia prawdziwego wraku.
Wstępna analiza z wykorzystaniem narzędzia Hive.AI pozwoliła stwierdzić, że grafikę wygenerowano za pomocą sztucznej inteligencji.
Źródło: Thehive.ai, 16.06.2025
Co jeszcze wskazuje na to, że wrak izraelskiego samolotu nie jest prawdziwy?
Istnieją także inne sposoby na weryfikację autentyczności obrazu. Jednym z nich jest porównanie grafik z różnych źródeł. W tym przypadku możemy zestawić obrazek wraku z omawianych wpisów z oficjalnymi materiałami przedstawiającymi tę maszynę.
The Israeli Ministry of Defense has signed an agreement with the U.S. government for the third squadron of the "Adir" (F-35) aircraft, which will be integrated into the Israel Defense Forces (IDF). pic.twitter.com/zKixtrgFwR
— Ministry of Defense (@Israel_MOD) June 4, 2024
Analitycy z organizacji Greece Fact Check zwrócili uwagę na różnice między przedstawionym myśliwcem a tym pozostającym na wyposażeniu IDF. Na prawdziwym F-35 Gwiazda Dawida znajduje się na przodzie maszyny. Dodatkowo, statecznik (fragment kadłuba myśliwca), znajdujący się na ogonie samolotu wygenerowanego przez AI, jest zwrócony w złym kierunku. Wątpliwość wzbudza także brak śladu po lądowaniu na terenie wokół wraku.
Uważaj na fałszywe informacje w czasie kryzysów i konfliktów
Oprócz wraku wygenerowanego przez sztuczną inteligencję znalazły się w sieci także inne materiały, które miały pokazywać zestrzelony myśliwiec. Zdjęcie wraku izraelskiego F-35 pojawiło się np. na stronie Iran Press News Agency, a także w serwisie X. Grafika nie ma jednak nic wspólnego z aktualnym konfliktem, ponieważ jest to fotografia z 2024 roku. Przedstawia ona samolot, który spadł w Albuquerque, w stanie Nowy Meksyk (USA).
#BREAKING A F-35 fighter jet just crashed during takeoff at Albuquerque International, New Mexico.
Pilot reportedly ejected. pic.twitter.com/eAFSmgWJ00
— Clash Report (@clashreport) May 28, 2024
Powyższe przykłady oraz przypadki nagrań z przeszłości wyrwanych z kontekstu pokazują, jak ważne jest sprawdzanie materiałów pojawiających się w sieci w czasie sytuacji kryzysowych. Weryfikowanie, czy faktycznie dane zdjęcie lub film przedstawia aktualne wydarzenia, pozwoli nam zmniejszyć ryzyko podania dalej nieprawdziwych wiadomości.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
