4 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
4 min czytania
To relacje z nalotu USA na Iran? Przedstawiają inne wydarzenia
Fake news W sieci pojawiły się materiały wyrwane z prawidłowego kontekstu, które rzekomo przedstawiają atak Stanów Zjednoczonych na Iran. Fotografia i nagranie relacjonują ataki izraelskie.
W sieci pojawiły się materiały wyrwane z prawidłowego kontekstu, które rzekomo przedstawiają atak Stanów Zjednoczonych na Iran. Fotografia i nagranie relacjonują ataki izraelskie.
Analiza w pigułce
- W mediach społecznościowych opublikowano posty komentujące atak Stanów Zjednoczonych na Iran (1, 2). Do wpisów dołączono materiały, które rzekomo przedstawiają to wydarzenie.
- Fotografia załączona do jednego z omawianych postów nie relacjonuje amerykańskiego nalotu. Jest starsza o kilka dni. Choć materiały nagrano w Iranie, pokazują izraelski atak na skład ropy w Shahran, dzielnicy Teheranu.
- Fragment materiału wideo w drugim wpisie zarejestrowano w Syrii pod koniec 2024 roku i przedstawia atak Izraela na bazę rakietową w Tartusie.
Szum informacyjny, który powstaje podczas eskalacji konfliktów zbrojnych nierzadko owocuje materiałami wyrwanymi z kontekstu. Nagrania czy zdjęcia, które rzekomo przedstawiają aktualne ataki, powstały o wiele wcześniej. Zdarza się, że nagrano je w zupełnie innych miejscach. Tym razem przeanalizowaliśmy materiały (1, 2), które ponoć przedstawiają ostatnie amerykańskie naloty na Iran.
Jak czytamy w pierwszym z analizowanych postów, opublikowanym na profilu Kriminalis – historie prawdziwe: „Donald Trump poinformował, że amerykańskie wojsko zbombardowało trzy obiekty nuklearne w Iranie”. Do wpisu dołączono zdjęcie.
Źródło: Facebook.com, 22.06.2025
W nagraniu, opublikowanym na profilu Klub Inteligencji Katolickiej w Lublinie, pojawił się natomiast fragment filmu przedstawiający wybuch [czas nagrania: 0:09]. Jak twierdzi osoba wypowiadająca się w materiale, rzekomo jest to eksplozja towarzysząca atakowi Stanów Zjednoczonych na Iran, w tym na zakład wzbogacania uranu w Fordo.
Źródło: Facebook.com, 22.06.2025
Zdjęcie przedstawia Iran, ale nie w czasie amerykańskiego nalotu
Do pierwszego z omawianych postów załączono zdjęcie, które pokazuje wybuch w nocy. Wiemy, że Amerykanie przeprowadzili atak na Iran w niedzielę, 22 czerwca 2025 roku, między 02:40 a 03:05 rano. Nie to wydarzenie jednak zarejestrowano w materiale z wpisu.
Jak na swoim profilu w serwisie X napisał Shayan Sardarizadeh z BBC Verify, zdjęcie pochodzi z nagrania, które wykonano kilka dni przed amerykańskimi nalotami.
Nagrano je w Iranie i pokazuje izraelski nalot na skład ropy w Shahran, dzielnicy Teheranu.
This video is being falsely shared as footage of the aftermath of the US bombing Iran’s Fordo (Fordow) nuclear facility tonight.
The video is from a few days ago, and shows Israeli strikes on the Shahran oil depot in Tehran. https://t.co/vuuNMtjDNk pic.twitter.com/fP8kQZCzIU
— Shayan Sardarizadeh (@Shayan86) June 22, 2025
Filmu nie nagrano w Iranie, ale w Syrii
W drugim wpisie, w którym skomentowano atak Stanów Zjednoczonych na Iran, zamieszczono fragment filmu, który ponoć przedstawia nalot [czas nagrania: 0:09]. Również ten materiał przeanalizował Shayan Sardarizadeh z BBC Verify.
Jak napisał, materiał wideo zarejestrowano w Syrii w grudniu 2024 roku. Pokazano w nim atak Izraela na bazę rakietową w Tartusie.
Fox News prime time host Sean Hannity has posted this video on Instagram, falsely claiming that it shows US strikes on Fordow tonight.
The video he’s posted is actually from December 2024, showing Israeli strikes on a missile base in Tartous, Syria. https://t.co/zAj5doZA1N pic.twitter.com/v5gFeDwL0V
— Shayan Sardarizadeh (@Shayan86) June 22, 2025
W nagraniu pojawiła się też inna nieścisłość – dotyczy ona wypowiedzi, że „Donald Trump potwierdza, że Stany Zjednoczone zrzuciły trzy bomby na teren Iranu, a jedna z nich trafiła w zakład wzbogacania uranu w Fordo” [czas nagrania: 0:00].
22 czerwca 2025 roku (czasu teherańskiego) Amerykanie zbombardowali trzy cele: zakłady w Fordo, w Natanz i w Isfahanie, i użyli do tego więcej bomb niż trzy. Według informacji przekazanych przez generała Dana Caine’a, w akcji o kryptonimie „Midnight Hammer” wystrzelono „około 75” pocisków, w tym ciężkie bomby przeznaczone do niszczenia bunkrów. Nie znaleźliśmy wypowiedzi Donalda Trumpa, w której wspominałby on o trzech bombach.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
