24 czerwca Olesia Mykhailenko, na co dzień opowiadająca na platformach społecznościowych o ekonomii i zajmująca się zawodowo bankowością oraz finansami, poinformowała w serwisie X, że przyjechała do Polski. Następnego dnia wzięła udział w Konferencji na Rzecz Odbudowy Ukrainy w Gdańsku.

Część kont na portalu X zwróciła uwagę na jej koszulkę. „Do Polski przyjechała Ukrainka, która mówi dobitnie, że jest banderowcem. Dodatkowo ma koszulkę »sierpień 1943», czyli jeden z najtragiczniejszych miesięcy Rzezi Wołyńskiej” – napisał w reakcji na jej post Kacper Ignasiak, przewodniczący częstochowskiej Korony Młodych. 

Do Polski przyjechała Ukrainka, która mówi dobitnie, że jest banderowcem. Dodatkowo ma koszulkę „sierpień 1943”, czyli jeden z najtragiczniejszych miesięcy Rzezi Wołyńskiej

Gdzie jest @PolskaPolicja ??? https://t.co/dxpoD6xNeh

— Kacper Ignasiak🧯 (@1gnasiak) June 24, 2026

Jego wpis wyświetlono już prawie 240 tys. razy. Post zdobył ponad 4 tys. reakcji. Postanowiliśmy więc wyjaśnić, co w rzeczywistości oznacza napis na koszulce uczestniczki gdańskiej konferencji.

4308 jako sprytny sposób na obejście moderacji

Symbol z koszulki Olesi Mykhailenko znajdziemy na gadżetach z ukraińskiego sklepu 4308. Jego działalność wspiera finansowo weteranów 12. Brygady Specjalnego Przeznaczenia „Azow”. 4308 to także nazwa aplikacji związanej z tą formacją.

Zwróciliśmy się z pytaniem, zarówno do wspomnianego sklepu, jak i do samej brygady, o znaczenie tych cyfr. Odpowiedzi udzielił nam jeden z weteranów Azowa – Dmytro Grekovich. Jak wyjaśnił, symbol 4308 to cyfrowy odpowiednik czterech liter tworzących nazwę „Azow” (po ukraińsku: АЗОВ).

Ten symbol został stworzony przez Stepana Hołowkę, jednego z żołnierzy tej formacji, „aby ominąć automatyczną moderację i blokady treści w sieciach społecznościowych, przede wszystkim należących do Meta” – wskazał Grekovich. Z czasem przyjął się on jako jeden ze znaków rozpoznawczych Azowa.

Wcześniejsze materiały tworzone przez osoby sympatyzujące z Azowem dowodzą, że przedstawiona wyżej interpretacja jest autentyczna i nie powstała w odpowiedzi na bieżącą potrzebę (np. 1, 2).

Wspomnienie rzezi wołyńskiej przypada na lipiec

Ruch azowski, stworzony wokół formacji bojowych, które powstały podczas rewolucji godności z przełomu 2013 i 2014 roku, jednoczy ukraińskich nacjonalistów. Choć to również ukraińscy nacjonaliści są odpowiedzialni za zbrodnie na Polakach popełnione w czasie II wojny światowej na terenie Wołynia i Galicji, symbol 4308 nie ma bezpośredniego związku z rzezią wołyńsko-galicyjską. 

Dla Polaków szczególnym miesiącem związanym ze wspomnianą zbrodnią jest lipiec, a nie sierpień. To 11 lipca jest obchodzony Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa, którego ukraińscy nacjonaliści dopuścili się wobec obywateli II RP. Ten dzień z 1943 roku wspomina się jako „krwawą niedzielę” – kulminację rzezi wołyńsko-galicyjskiej.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam